Niedawno objął Pan stanowisko wiceprezesa Narodowego Banku Polskiego. Jak przyjął Pan tę nominację i co ona dla Pana osobiście oznacza?Przyjąłem ją z poczuciem dużej odpowiedzialności. Narodowy Bank Polski strzeże wartości pieniądza, a więc oszczędności, płac i emerytur milionów rodzin. Po blisko pięciu latach w Radzie Polityki Pieniężnej poznaję go teraz od strony codziennego zarządzania. Osobiście traktuję tę nominację także jako dowód, iż droga rozpoczęta w samorządzie powiatu bialskiego może prowadzić do odpowiedzialności za sprawy ogólnopolskie. Z Międzyrzeca Podlaskiego wyniosłem przekonanie, iż o służbie publicznej świadczy rzetelna praca, a nie zajmowane
stanowisko.Jakie doświadczenia z dotychczasowej kariery zawodowej uważa Pan za szczególnie przydatne na nowym stanowisku?Dwadzieścia lat w samorządzie, najpierw w Radzie Powiatu Bialskiego, a później w Sejmiku Województwa Lubelskiego, nauczyło mnie, iż za każdą pozycją budżetu stoją konkretni ludzie i ich sprawy. Praca naukowa w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie dała mi warsztat analityczny i nawyk opierania wniosków na danych. Praktyka radcy prawnego wyrobiła potrzebę precyzji. Najbardziej bezpośrednio przydadzą się jednak lata w Radzie Polityki Pieniężnej, gdzie co miesiąc analizowaliśmy inflację i sytuację gospodarczą.Jakie cele i priorytety wyznaczył Pan sobie na pierwsze miesiące pracy w zarządzie NBP?Pierwsze tygodnie poświęcam poznaniu zespołów i spraw, które zostały mi powierzone. Zarząd NBP odpowiada za bieżące funkcjonowanie banku, w tym za zaopatrzenie gospodarki w gotówkę, sprawne rozliczanie płatności, zarządzanie rezerwami dewizowymi oraz analizy ekonomiczne. Moim priorytetem jest, aby te zadania były wykonywane bez zakłóceń, bo ludzie mają słuszne prawo oczekiwać, iż bankomat wypłaci pieniądze, a przelew dotrze na czas. Zależy mi także na tym, by bank jeszcze lepiej tłumaczył swoje działania. Zaufanie do pieniądza rośnie, gdy ludzie rozumieją decyzje
instytucji.Co uważa Pan w tej chwili za największe wyzwanie stojące przed Narodowym Bankiem Polskim?Największym wyzwaniem pozostaje trwałe sprowadzenie inflacji do celu NBP, czyli do 2,5 proc. z dopuszczalnym odchyleniem o jeden punkt procentowy. W tym roku zadanie to utrudnił konflikt na Bliskim Wschodzie, który wywołał gwałtowny wzrost cen surowców energetycznych. W październiku ropa naftowa była o ponad połowę droższa niż w lutym, a
gaz ziemny ponad dwuipółkrotnie droższy. Bank centralny nie wpływa na ceny na światowych rynkach, musi jednak dopilnować, aby wzrost cen energii nie utrwalił przekonania, iż wszystko będzie drożało. Drugim wyzwaniem jest niepewność co do przyszłej polityki budżetowej w warunkach wysokiego
deficytu.Czy są obszary działalności NBP, w których chciałby Pan wprowadzić nowe rozwiązania lub zainicjować konkretne przedsięwzięcia?Szczególnie bliska jest mi edukacja ekonomiczna. NBP od lat prowadzi programy dla szkół, nauczycieli i dorosłych, a mimo to wiele osób decyduje się na kredyt lub określoną formę oszczędzania bez wystarczającej wiedzy. Chciałbym, aby oferta banku w większym stopniu docierała do mniejszych miejscowości i na obszary wiejskie, także na Podlasiu i Lubelszczyźnie. Drugim obszarem jest wpływ nowych technologii, w tym sztucznej inteligencji, na gospodarkę i rynek pracy. Z badań NBP wynika, iż korzysta z nich już ponad 40 proc. przedsiębiorstw w Polsce. Bank powinien uważnie śledzić te zmiany i wykorzystywać je we własnej
pracy.Jak ocenia Pan obecną kondycję polskiej gospodarki i jej odporność na międzynarodowe kryzysy?Polska gospodarka jest w dobrej kondycji. Według listopadowej projekcji NBP produkt krajowy brutto wzrośnie w tym roku o 3,6 proc., czyli tyle samo co w roku ubiegłym i wyraźnie szybciej niż w strefie euro, gdzie wzrost wyniesie około 1 proc. Bezrobocie pozostaje bardzo niskie, a wynagrodzenia rosną szybciej niż ceny. Wzrost napędzają konsumpcja gospodarstw domowych oraz inwestycje, które w tym roku wspiera szczyt wykorzystania funduszy unijnych. Odporność gospodarki potwierdziły pandemia i kryzys energetyczny, a jej źródłem jest zróżnicowana struktura. W latach 2027–2028 tempo wzrostu może obniżyć się do około 2,8 proc., głównie z powodu mniejszego napływu środków
unijnych.Inflacja przez ostatnie lata była jednym z najważniejszych problemów ekonomicznych Polaków. Jakie działania są dziś najważniejsze dla utrzymania stabilności cen?Kluczowe jest współdziałanie polityki pieniężnej i polityki budżetowej. Bank centralny odpowiada za stopy procentowe i stabilność złotego, ale na inflację wpływają również decyzje dotyczące podatków, cen regulowanych i wydatków państwa. Równie ważne są oczekiwania inflacyjne. Gdy przedsiębiorcy i pracownicy wierzą, iż inflacja wróci do celu, nie podnoszą cen ani żądań płacowych na zapas. Dlatego polityka NBP musi być przewidywalna i konsekwentnie wyjaś
niana.Jakie czynniki mogą w najbliższych miesiącach najmocniej wpływać na poziom inflacji w Polsce?Najważniejsze będą ceny energii. Projekcja NBP zakłada, iż inflacja wyniesie w tym roku średnio 3,1 proc., a w 2027 r. wzrośnie do 4,2 proc., przede wszystkim z powodu wyższych cen paliw, prądu i gazu związanych z sytuacją na Bliskim Wschodzie. Z opóźnieniem drożeć będzie także
żywność, ponieważ rosną koszty jej produkcji, w tym energii i nawozów. Mieszkańcy rolniczego Podlasia dobrze znają ten mechanizm. W 2028 r. inflacja powinna obniżyć się do około 2,8 proc., o ile sytuacja na rynkach surowców się unormuje. Ryzykiem pozostaje wówczas kwestia wejścia w życie unijnego systemu opłat za emisje z budynków i transportu, tzw. ETS2, który może podnieść koszty ogrzewania i
paliw.Wielu Polaków szczególnie interesuje kwestia stóp procentowych. Od czego zależą decyzje o ich podwyższaniu lub obniżaniu i jakie znaczenie mają dla kredytobiorców?Decyzje o stopach procentowych podejmuje Rada Polityki Pieniężnej, której byłem członkiem do początku listopada. Jako członek Zarządu nie biorę udziału w głosowaniu nad nimi i nie będę ich zapowiadać. Rada ocenia przede wszystkim, czy inflacja w najbliższych kwartałach będzie zmierzać do celu. Bierze przy tym pod uwagę ceny surowców, tempo wzrostu płac i popytu, kurs złotego, politykę budżetową oraz decyzje innych banków centralnych. Wyższe stopy ograniczają inflację i podnoszą oprocentowanie lokat, ale redukują poziom wzrostu gospodarczego i zwiększają raty kredytów o zmiennym oprocentowaniu. Niższe wspierają rozwój gospodarki i przynoszą ulgę kredytobiorcom, o ile nie grożą powrotem wysokiej inflacji. Zaciągając kredyt na wiele lat, warto więc liczyć się ze zmianami stóp i zachować zapas w domowym budż
ecie.Jakie największe zagrożenia dla polskiej gospodarki dostrzega Pan w obecnej sytuacji międzynarodowej?Na pierwszym miejscu stawiam dalszy przebieg konfliktu na Bliskim Wschodzie i jego wpływ na ceny ropy, gazu, nawozów oraz surowców rolnych. Drugim zagrożeniem jest możliwe nasilenie protekcjonizmu w handlu światowym. Polska jest gospodarką otwartą, dlatego ewentualne ograniczenia handlowe wprowadzane przez największe gospodarki mogłyby dotknąć także nas. Trzecim czynnikiem jest koniunktura u naszego najważniejszego partnera handlowego, czyli w Niemczech. Tu dostrzegam jednak również szansę, ponieważ niemieckie wydatki publiczne mogą w latach 2026–2028 podnieść tamtejszy wzrost gospodarczy łącznie o 1,3 pkt proc., co sprzyja polskim eksporterom. Nie można też pomijać sytuacji za naszą wschodnią granicą, która pozostaje źródłem niepewności dla całego
regionu.Prof. SSGW dr hab. Przemysław Litwiniuk to nowy wiceprezes Narodowego Banku Polskiego. Urodził się 22 stycznia 1980 r. w Międzyrzecu Podlaskim. Jest absolwentem Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. W 2010 r. uzyskał na tej uczelni stopień doktora nauk prawnych, a w 2019 r. na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu stopień doktora habilitowanego nauk społecznych w dyscyplinie nauki prawne. Ukończył również studia podyplomowe z zakresu bankowości i finansó
w.Jest profesorem uczelni w Katedrze Finansów na Wydziale Nauk Ekonomicznych i Społecznych Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. To specjalista w zakresie prawnych i finansowych instrumentów prowadzenia polityki rozwoju, wspólnej polityki rolnej Unii Europejskiej oraz finansów publicznych. W pracy badawczej podejmuje również zagadnienia bankowości centralnej, nadzoru finansowego oraz prawno-ekonomicznych uwarunkowań rozwoju rynków finansowych. Członek Rady Naukowej Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej – Państwowego Instytutu Badawczego w Warszawie. Jest radcą prawnym, członkiem Okręgowej Izby Radców Prawnych w Lublinie.W latach 2002–2014 był radnym powiatu bialskiego, w tym od 2006 r. przewodniczącym Rady Powiatu w Białej Podlaskiej. W latach 2014–2022 był radnym województwa lubelskiego, w tym do 2018 r. przewodniczącym Sejmiku Województwa Lubelskiego.W latach 2022–2026 był członkiem Rady Polityki Pieniężnej powołanym przez Senat Rzeczypospolitej Polskiej.5 listopada 2026 r. prezydent Rzeczpospolitej Polskiej, na wniosek prezesa Narodowego Banku Polskiego, powołał Przemysława Litwiniuka na członka Zarządu Narodowego Banku Polskiego i stanowisko wiceprezesa Narodowego Banku.100 lat PKP uświetni konferencjaPrzed nami spotkania literackie"Staszic" najlepszy w województwie