Wystąpiliśmy do Prezesa ZUS oraz do Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie przypadków przekazywania organom białoruskim danych osobowych – w tym danych wrażliwych – obywateli Białorusi, którym udzielono w Polsce ochrony międzynarodowej.
Z naszego doświadczenia wynika, iż beneficjenci ochrony międzynarodowej z Białorusi obawiają się, iż w toku postępowania o ustalenie prawa do świadczeń emerytalno-rentowych ZUS będzie się kontaktował z organami białoruskimi w celu weryfikacji prawa do świadczeń lub stażu pracy ustalonego w Republice Białorusi.
Może to doprowadzić do ujawnienia ich miejsca pobytu, a także ujawnić przed władzami Białorusi fakt udzielenia ochrony przez władze Polski, co może skutkować represjami wobec pozostających w Białorusi członków ich rodzin.
W wystąpieniu wskazujemy, iż ZUS nie jest zobligowany do każdorazowego występowania do organów białoruskich w przypadku ustalania prawa do świadczeń emerytalno-rentowych obywateli Białorusi, ale powinien dążyć do ustalenia tego prawa na podstawie posiadanych przez wnioskodawcę dokumentów lub innych dowodów.
Domyślnym działaniem w przypadku takich cudzoziemców powinno być zaniechanie przez ZUS występowania o udzielenie informacji do strony białoruskiej. Prawo do świadczeń powinno być w Polsce ustalane wobec tej grupy cudzoziemców z pominięciem kontaktów z władzami Republiki Białorusi na podstawie innych zgromadzonych w sprawie materiałów dowodowych, także oświadczeń strony oraz zeznań świadków, czy wiarygodnych dokumentów takich jak książeczki pracy czy legitymacje emerytów wydane przez instytucje białoruskie.
Ponadto postanowienia umowy między Polską a Białorusią o zabezpieczeniu społecznym powinny być interpretowane w kontekście sytuacji politycznej w Białorusi, napiętych stosunków między oboma państwami oraz indywidualnej sytuacji osób objętych ochroną międzynarodową w Polsce.
Praktyka w zakresie przekazywania konkretnych informacji o osobach przebywających w Polsce stronie białoruskiej powinna uwzględniać szeroki kontekst polityczny, zaś organy powinny mieć na względzie fakt, iż sytuacja osób, którym udzielono statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej w Polsce jest wyjątkowa, co potwierdził Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców obejmując ich ochroną międzynarodową.
Fundacja “DAR LOSU”
Białoruski Dom W Warszawie
Dissidentby
Żródło materiału: Stowarzyszenie Interwencji Prawnej
