Wydanie 304, 29.08.2026

6 godzin temu

Pamiętajcie, iż mamy niedzielę handlową w tym tygodniu.

Jeśli podoba się Wam nasza praca, to tutaj znajdziecie Patronite naszego projektu. Listę naszych patronów możecie znaleźć tutaj.

Dla czytelników newslettera: To wydanie najprawdopodobniej przekracza objętość narzuconą przez serwis Gmail, więc nie wyświetli się w całości w skrzynkach pocztowych w tym serwisie. Możecie rozwinąć pełną treść maila na skrzynce lub otworzyć wersję webową – wystarczy kliknąć numer wydania w mailu.

Polska

„Nie otrzymaliśmy planu dochodów i wydatków Trybunału Konstytucyjnego, w związku z czym takiego finansowania w przyszłorocznym budżecie nie ma – powiedział minister finansów Andrzej Domański. Na decyzję ministra odpowiedział w oświadczeniu Trybunał Konstytucyjny.” [TVN24]
„Prokurator Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Krakowie przedstawił liderowi Konfederacji Korony Polskiej zarzut publicznego i wbrew faktom zaprzeczania zbrodniom nazistowskim.” [Onet]
„Lublin przygotował aplikację, w której zapisał europejskie wartości, w tym inkluzywność. W walkę o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury 2029 zaangażowana była m.in. Jolanta Sienkiewicz-Prochowicz ze społeczności LGBTQ+. Właśnie z tej funkcji zrezygnowała. Na znak protestu.” Jak potrzeba chwalić się inkluzywnością gdy mogą być z tego frukta to polskie miasta pierwsze, ale gdy trzeba naprawdę być inkluzywnym to już nagle dużo trudniejsze. [Krytyka Polityczna]
„Prezydent Karol Nawrocki przekazał w piątek, iż zawetował nowelę ustawy o przeprowadzeniu pilotażu bezpłatnego, państwowego eDziennika. Zaznaczył, iż nie jest przeciwny rozwiązaniu, ale ustawa musi być dobrze przygotowana. Według szefowej MEN Barbary Nowackiej to »lobbystyczne weto do ustawy«.” [Bankier]
„Radosław Piesiewicz został zatrzymany w czwartek w Warszawie. Tego samego dnia w śląskim wydziale Prokuratury Krajowej usłyszał zarzuty płatnej protekcji oraz zaspokojenia grupy wierzycieli Zondacrypto z pokrzywdzeniem innych w związku z grożącą niewypłacalnością.” [Money]
„- Prokuratura zawsze na to liczy i my również do tego zachęcamy – tak o możliwości współpracy prezesa Polskiego Komitetu Olimpijskiego Radosława Piesiewicza z prokuraturą mówi w wywiadzie dla Interii Waldemar Żurek. Minister sprawiedliwości broni też współpracy organów ścigania z prezesem Zondacrypto Przemysławem Kralem. – Dla mnie najważniejsze jest ujawnienie przestępstw i wyjaśnienie całego procederu – zapewnia polityk.” [Interia]
„Prezydent Karol Nawrocki zapewnił, iż ani on, ani nikt z jego ministrów nie spotykał się z Przemysławem Kralem, szefem Zondacrypto. W czasie rozmowy z dziennikarzami bronił też weta do ustawy o kryptowalutach i uderzył w Donalda Tuska.” Prawicą ciągle udaje, iż z Zondacrypto nie ma nic wspólnego. [TVN24]
„Po tym jak w maju Aleksander Miszalski został odwołany z funkcji prezydenta Krakowa, 27 września stolica małopolski zagłosuje w przedterminowych wyborach na jego następcę. W sondażu pracowni Opinia24 dla More in Common zleconym przez Politykę Insight prowadzi bezpartyjny Łukasz Gibała. O wynikach i szansach pozostałej części stawki, strukturze elektoratu poszczególnych kandydatów i przełożeniu lokalnych wyborów na przyszłoroczną kampanię do Sejmu dyskutują Joanna Sawicka i Michał Piedziuk.” [###]

„Przeszkoleni więźniowie pomagają w karmieniu, toalecie, transporcie, spacerach z pacjentami w stanie terminalnym. W hospicjum nie ma etykietek. Osadzeni traktowani są jak każdy inny członek zespołu.” Zapominamy, iż więzienia mają pełnić także funkcję resocjalizacyjną a ich wolontariat w hospicjum jak najbardziej może takę funkcję spełniać. [Krytyka Polityczna]

Wojna w Ukrainie

Atak Rosji na Ukrainę – aktualny stan wydarzeń przedstawia Ośrodek Studiów Wschodnich: [Słowiańsk terenem działań bojowych. 1644. dzień wojny]
„Szef Centralnej Agencji Wywiadowczej prezydenta Donalda Trumpa udał się w tym tygodniu do Moskwy, aby między innymi ostrzec Rosję przed przeprowadzeniem ataku na terytorium NATO – jak podają dwie osoby zaznajomione z tą sprawą.” [CNN]
„Co najmniej 37 osób zginęło w wyniku uderzenia rosyjskiego drona w magazyn położony na zachodnich przedmieściach Kijowa, w którym przechowywano »przedmioty wybuchowe«.” [The Guardian]
„35 lat od przyjęcia deklaracji niepodległości Ukrainy, państwo to mierzy się z wieloma problemami: wojną, korupcją o brakami energetycznymi. Poparcie dla Wołodymyra Zełenskiego regularnie się zmienia, a na scenie politycznej raz po raz pojawiają się nowe nazwiska. Mimo wyzwań, wolność i waleczność kraju pozostają niezachwiane. O tym, w jakim stanie jest dziś Ukraina mówią eksperci Ośrodka Studiów Wschodnich: Tadeusz Iwański, Krzysztof Nieczypor i Sławomir Matuszak.” [###]

„Rosja jest głównym beneficjentem kryzysu w relacjach polsko-ukraińskich, zaostrzonego po decyzji prezydenta Ukrainy z 26 maja br. o nadaniu jednostce wojskowej imienia »Bohaterów UPA«. Rosyjski aparat dezinformacyjno-propagandowy podsyca nastroje antyukraińskie w Polsce i antypolskie na Ukrainie, a liczba polskojęzycznych wpisów zawierających antyukraińską mowę nienawiści gwałtownie wzrosła.” [Polski Instytut Spraw Międzynarodowych]
„Cynikom najtrudniej przeżyć wojnę. Osoby, które podczas pełnoskalowej wojny wyjechały za granicę, wykazują silniejsze objawy PTSD niż ci, którzy zostali w kraju – mówi ukraińska psycholożka.” Polecamy wywiad z ukraińską psycholożką w Krytyce Politycznej. [Krytyka Polityczna]

Europa

Pakt migracyjny jest niczym gorący ziemniak, którym rząd-prezydent-opozycja przerzucają się z rąk do rąk. Czym on jest i dlaczego (według nas też) to nie jest nic groźnego opowiada Nazwex w swoim 35 min materiale. [###]

„Czasowe zatrzymywanie statków rosyjskiej »floty cieni«, nasilone w ostatnich miesiącach, staje się istotnym instrumentem egzekwowania sankcji i ograniczania zagrożeń dla bezpieczeństwa morskiego. Działania te podnoszą koszty funkcjonowania floty, ale nie zmniejszają znacząco skali jej aktywności.” [Polski Instytut Spraw Międzynarodowych]
„Islandczycy głosują dziś w referendum, czy wznowić negocjacje akcesyjne z UE. Sondaże pokazują wyrównany wyścig, a wyniki poznamy w niedzielny poranek. ” [Euronews], [TVN24]
„Granice UE są nieuchronnie uwarunkowane geograficznie – jednak Kanada, która podziela wartości UE i jej wizję porządku światowego, mogłaby podważyć te granice i otworzyć drogę do nowej formy współpracy z Brukselą.” [Euronews]
„Francja jest otwarta na współpracę ze Szwecją w zakresie budowy myśliwca nowej generacji – poinformował w piątek dziennikarzy przedstawiciel Pałacu Elizejskiego.” [Politico]
„Zaplanowane na 6 września wybory w Saksonii-Anhalt mają najważniejsze znaczenie dla systemu politycznego Niemiec. Po raz pierwszy w historii RFN Alternatywa dla Niemiec (AfD) ma realną szansę na zdobycie władzy w jednym z landów. Ewentualne powołanie rządu pod wodzą AfD pozwoliłoby partii zrealizować część szeroko zakrojonego programu, obsadzić landową administrację i rozbudować instytucjonalne zaplecze przed wyborami do Bundestagu w 2029 r. ” [Ośrodek Studiów Wschodnich]
„W sobotę dziesiątki tysięcy osób złożyło hołd królowi Norwegii Haraldowi V, składając kwiaty i kartki z kondolencjami przed pałacem królewskim w Oslo dzień po śmierci monarchy w wieku 89 lat.” NBC pisze o śmierci króla a CNN tłumaczy jakie skandale sprawiają, iż nowy król jest dość kontrowersyjny. [NBC], [CNN]
„Kanclerz Niemiec Friedrich Merz zamierza obarczyć Rosję winą za próbę ataku dronem w Lipsku i ogłosić szeroko zakrojone sankcje, co oznaczałoby dalsze zaostrzenie stanowiska Berlina wobec Moskwy.” [Politico]
„W różnych podcastach wielokrotnie sygnalizowaliśmy problemy w relacjach węgiersko-słowackich. W tym odcinku opowiemy właśnie o kontekście tych relacji. Będą o tym opowiadać Krzysztof Dębiec i Ilona Gizińska.” [###]
„Ratko Mladić, bośniacko-serbski generał skazany za ludobójstwo, zostanie pochowany z »najwyższymi honorami wojskowymi i państwowymi« – ogłosił w piątek serbski minister sprawiedliwości Nenad Vujić, jak podała państwowa stacja telewizyjna tego kraju.” Jak czyta się newsa o pogrzebie rzeźnika Srebrenicy to żarty o tym, iż Serbię należy prewencyjnie bombardować co 20 lat nagle mają więcej sensu. [CNN]
„25 sierpnia wybuchł pożar w powstającym Amurskim Kompleksie Gazowo-Chemicznym niedaleko miasta Swobodny pod Błagowieszczeńskiem na rosyjskim Dalekim Wschodzie, ok. 150 km od granicy z Chinami. Gaszenie zajęło prawie dobę, życie straciło 15 osób, w tym jeden obywatel Rosji i 14 Chin, a łącznie ucierpiało ponad 150 osób. Na razie nieznane są ani skala zniszczeń, ani przyczyny awarii. ” [Ośrodek Studiów Wschodnich]
„24 sierpnia Władimir Putin podpisał dekret umożliwiający rosyjskim władzom wprowadzanie czasowego zarządu w obiektach infrastruktury krytycznej, w tym należących do sektora przemysłowego, telekomunikacyjnego, mieszkaniowo-komunalnego oraz transportowo-logistycznego, a także w innych obiektach ”mających szczególne znaczenie„ dla bezpieczeństwa, stabilności gospodarczej i funkcjonowania społeczeństwa. (...) Dekret Putina faktycznie przerzuca na rosyjski biznes obowiązek zapewnienia infrastrukturze krytycznej ochrony przed ukraińskimi atakami. Tym samym Putin przyznał, iż odpowiedzialne za to organy państwowe nie są w stanie jej zapewnić.” [Ośrodek Studiów Wschodnich]

Bliski i Środkowy Wschód

Izrael kontynuuje uderzenia w Gazie oraz na Zachodnim Brzegu, powodując ofiary śmiertelne, podkopując wysiłki poczynione na rzecz porozumienia pokojowego z Hamasem. Administracja USA, która miała mocny udział przy powstawaniu porozumienia, ma wyrażać niezadowolenie z działań Izraelczyków. Co z tego niezadowolenia wyniknie? Nikt nie wie, ale jeżeli cokolwiek, to będziemy o tym informować. [AP News]
„28 lutego 2026 roku rozpoczęła się akcje Epic Fury, czyli atak USA na Iran. Równoległe rozpoczęła się także izraelska akcja przeciwko temu krajowi. W tym odcinku omawiamy skutki tych wydarzeń. Jak wojna w Iranie wpłynęła na region? Jak dziś wygląda sytuacja na Bliskim Wschodzie? Jak Amerykanie postrzegają decyzję, jaką podjął Donald Trump? Jak zmieniła się pozycja USA i Izraela w regionie? Na te i inne pytania odpowiadają Krzysztof Strachota, Marek Matusiak i Andrzej Kohut.” [###]

„Dokładnie za dwa miesiące Izraelczycy udadzą się do urn, by wybrać 120 członków Knesetu. Bardzo prawdopodobne, iż prawica pójdzie do wyborów podzielona, a rządzący Likud wcale nie będzie faworytem. Binjamin Netanjahu bezpardonowo walczy o utrzymanie pozycji. Jednym z głównych tematów kampanii jest kwestia służby ortodoksów, która po raz kolejny daje o sobie znać.” [Konflikty]
Jak wygląda sytuacja wewnętrzna w Iranie? Zdaje się, iż wbrew nadziejom amerykańskiej administracji system stał się jeszcze bardziej twardogłowy, teokratyczny i zmilitaryzowany. Nie myśli on o poddaniu się, a o pozostaniu na twardej pozycji, którą ciągle prezentuje. Oczywiście należy pamiętać, iż reżimy nierzadko są dużo słabsze niż pozują na zewnątrz, tak nie widać w tej chwili znaków wskazujących na zbliżające się załamanie Iranu. Chociaż presja ekonomiczna na Iran narasta, to mowa o państwie, które żyje z nią od blisko 50 lat. [AP News], [Reuters]
„Rośnie napięcie na linii Turcja-Izrael. W tym odcinku rozmawiamy o relacjach między tymi krajami, sytuacji w Syrii i o tym, czy obecne napięcia mogą przekształcić się w bezpośrednie starcia zbrojne. O sytuacji na Bliskim Wschodzie opowiadają eksperci OSW Krzysztof Strachota, Adam Michalski i Marek Matusiak.” [###]

Syria przez cały czas nie zakończyła zjednoczenia. O ile największa grupa, czyli Kurdowie, zgodzili się (nie bez pokazu siły ze strony Damaszku) na wejście w struktury państwa, tak ostatnim puzzlem syryjskiej układanki pozostają Druzowie, zamieszkujący południe kraju. Mieszają się tam lokalne układy i konflikty z Beduinami, a także Izraelskie oddziaływanie. [DW]
Idąc dalej DW zastanawia się, czy Syria stanie się polem nasilonej rywalizacji izraelsko-tureckiej. Oba państwa są silniejsze niż Syria i w sytuacji wewnętrznej Syrii widzą swoje możliwe szanse i zagrożenia. [DW]

Azja

Nepal, w pobliżu granicy z kontrolowanym przez Chiny Tybetańskim Regionie Autonomicznym nawiedziła powódź błyskawiczna. Władze potwierdziły śmierć blisko 700 osób, a kolejne 3000 jest uznawane za zaginione. Powódź została spowodowana najprawdopodobniej przed odłamanie się części lodowca, który zsunął się do jeziora powodując tam falę, która przelała się przez brzeg do doliny. Trwa akcja ratownicza jednak trudny, górski teren i odległość do dużych ośrodków utrudniają jej prowadzenie. Chińskie władze cenzurują materiały dotyczące powodzi, co poddaje pod wątpliwość jakiekolwiek liczby, które Pekin podaje w sprawie liczby ofiar po chińskiej stronie granicy. [AP News], [BBC]
„23 sierpnia w Kazachstanie odbyły się przyspieszone wybory do jednoizbowego parlamentu (Kurułtaju). (...) Zdecydowaną większość głosów zdobyła partia Adilet, powiązana z prezydentem Kasymem-Żomartem Tokajewem – według Centralnej Komisji Wyborczej zagłosowało na nią 71,2% wyborców przy frekwencji wynoszącej 74% (to daje jej 110 na 145 miejsc w parlamencie). Obserwatorzy OBWE podali w wątpliwość wiarygodność danych dotyczących uczestnictwa w wyborach, a także zwrócili uwagę na brak pluralizmu politycznego w państwie.” [Ośrodek Studiów Wschodnich]

Afryka

„Władze poinformowały w sobotę, iż grupa żołnierzy w Nigrze zbuntowała się przeciwko oficerom w kluczowej bazie wojskowej i otworzyła ogień w newralgicznych miejscach stolicy, Niamey, co wydaje się być aktem buntu i zagrożeniem dla borykającej się z trudnościami junty rządzącej krajem.” [AP News]
„W czwartek w Kongo rozpoczęto szczepienia przeciwko wirusowi Ebola, a władze służby zdrowia podejmują działania mające na celu spowolnienie najszybciej rozprzestrzeniającej się epidemii tej choroby w historii.” [AP News]
„30 sierpnia wyborcy w Gwinei Bissau zdecydują, czy zatwierdzić nową konstytucję, która znacznie wzmocniłaby uprawnienia prezydenta i zmieniła kształt systemu wyborczego w kraju.” [Al-Dżazira]
„Jak podają źródła związane z bezpieczeństwem, rebelianci z plemienia Tuaregów uwolnili około 60 malijskich żołnierzy w zamian za jednego ze swoich przywódców – byłego oficera malijskiej armii, który przeszedł na stronę wroga, Inkinane Ag Attahera.” [Al-Dżazira]
„W czwartek policja w Zambii zatrzymała głównego przywódcę opozycji w tym kraju pod zarzutem zdrady stanu po tym, jak zgłosił się on na przesłuchanie, szukając wcześniej schronienia w budynku ONZ po kontrowersyjnych wyborach, które odbyły się dwa tygodnie temu.” [AP News]
„Jak zaobserwował w piątek świadek agencji Reuters, policja użyła gazu łzawiącego, aby rozproszyć grupę drobnych handlarzy protestujących przeciwko podwyżce ceł importowych, podczas gdy w centrum Nairobi zamknięto setki sklepów.” [Reuters]

Ameryka Łacińska

„Prezydent Donald Trump oświadczył w piątek, iż jego administracja zawarła z Wenezuelą szeroko zakrojone porozumienie, które – o ile zostanie zrealizowane – mogłoby zapewnić Stanom Zjednoczonym dostęp do ogromnych zasobów niewykorzystanych rezerw ropy tego południowoamerykańskiego kraju, po kosztach.” [AP News]
„Sąd w Ekwadorze uznał byłego prezydenta Lenina Moreno za winnego przyjęcia łapówki w sprawie związanej z budową największej elektrowni wodnej w kraju – poinformowała w piątek prokuratura.” [Al-Dżazira]
„W ciągu pierwszych ośmiu miesięcy tego roku prawie 200 000 osób zostało przymusowo odesłanych na Haiti – poinformował w piątek przedstawiciel ONZ podczas nadzwyczajnego posiedzenia Rady Bezpieczeństwa, kilka dni po brutalnym ataku gangu, w wyniku którego w pobliżu stolicy zginęło prawie 50 osób.” [Reuters]
„Prezydent Kolumbii Abelardo de la Espriella obiecał deportować tysiące migrantów przebywających w kraju bez zezwoleń na pobyt, głównie Wenezuelczyków, próbując wprowadzić znaczące zmiany w krajowej polityce imigracyjnej, które – jak twierdzi – przyczynią się do zmniejszenia przestępczości.” [AP News]
„Brazylijski organ ds. ochrony danych nałożył na spółkę ByteDance, właściciela serwisu TikTok, grzywnę w wysokości prawie 30 mln dolarów za rzekome nieprawidłowe przetwarzanie danych osobowych dzieci i nastolatków. Jest to najnowsza z serii działań podjętych przez ten kraj przeciwko firmom z branży mediów społecznościowych.” [Al-Dżazira]

Ameryka Północna

„Prawie co roku od 2015 r. dzieci z Idaho należące do sekty wyznającej uzdrawianie przez wiarę umierają na uleczalne schorzenia, takie jak zapalenie płuc i infekcje bakteryjne, które przerodziły się w posocznicę. Byli członkowie sekty Followers of Christ twierdzą, iż na rodziców wywierana jest presja, by przestrzegali doktryny zakazującej korzystania z opieki medycznej. Jak twierdzą, ci, którzy się od niej odchodzą, narażają się na wykluczenie ze społeczności.” [ProPublica]
„W zeszłym tygodniu Trump podpisał dekret prezydencki zezwalający na bezcłowy przywóz do Stanów Zjednoczonych 300 000 ton metrycznych wołowiny przez okres 90 dni, począwszy od 1 września.” [CNN]
„W czwartek sędzia federalny wstrzymał — przynajmniej na razie — próby wprowadzenia w życie dekretu prezydenta Donalda Trumpa ograniczającego głosowanie korespondencyjne.” [PBS]
„W piątek sędzia federalny orzekł, iż przepisy, na podstawie których administracja prezydenta Donalda Trumpa unieważniała wizy i wszczynała postępowania deportacyjne wobec studentów niebędących obywatelami USA z powodu ich pro-palestyńskiej działalności i krytyki Izraela, są niezgodne z konstytucją.” [Reuters]
„Sędzia federalny w San Antonio przedłużył tymczasowe wstrzymanie nowych prac związanych z naruszeniem gruntu w ramach budowy obiektów służących bezpieczeństwu granicznemu na terenie Parku Narodowego Big Bend i w jego okolicy, podczas gdy prawnicy obu stron spotykają się, aby uzyskać jaśniejszy obraz projektu i jego skutków.” [Texas Public Radio]
„Sędzia federalny wydał orzeczenie na korzyść firmy Anthropic zajmującej się sztuczną inteligencją w sporze prawnym z Pentagonem po tym, jak rząd uznał tę firmę na początku tego roku za zagrożenie dla łańcucha dostaw.” [NPR]
„Federalny sąd apelacyjny stwierdził, iż wieloletni precedens Sądu Najwyższego zmusił go do uznania za legalne posiadania w domu materiałów przedstawiających wykorzystywanie seksualne dzieci wygenerowanych przez sztuczną inteligencję, a sędziowie ostrzegli, iż gwałtowny postęp technologiczny skomplikował granice prawne wyznaczone prawie 25 lat temu.” [Fox News]

Oceania

„Jak twierdzi organizacja społeczna, miliony Australijczyków mogłyby zaoszczędzić choćby 370 dolarów rocznie na rachunkach za energię i wnieść swój wkład w walkę z kryzysem klimatycznym, gdyby Partia Pracy poszła w ślady Wielkiej Brytanii i zalegalizowała panele słoneczne podłączane do gniazdka.” [The Guardian]
„W ostatnich tygodniach urządzenia te, nazwane przez niektórych krytyków »okularami zboczeńców« ze względu na możliwość potajemnego filmowania, stały się przyczyną powstania dwóch australijskich petycji wzywających do wprowadzenia ograniczeń w ich sprzedaży i imporcie, pod którymi zebrano dziesiątki tysięcy podpisów.” [ABC AU]

Ekonomia i gospodarka

„Według najnowszej analizy CNN, młodzi dorośli w wieku od 18 do 21 lat, którym prawo zabrania uprawiania większości form hazardu w Stanach Zjednoczonych, obrót na rynku prognoz Kalshi wyniósł w tym roku jak dotąd około 5,4 mld dolarów.” [CNN]
„Polska musi nauczyć się zatrzymywać wodę, zamiast jak najszybciej odprowadzać ją rzekami i rowami. W dzisiejszym odcinku prof. Mateusz Grygoruk, hydrolog z SGGW, opowiada o błędach w gospodarce wodnej i kosztach suszy. Wyjaśnia, dlaczego zbiorniki retencyjne nie rozwiążą wszystkich problemów, dlaczego państwo powinno płacić rolnikom za zatrzymywanie wody i czemu powinniśmy się cieszyć z mokradeł i kałuż.” [###]

„Agencja S&P Dow Jones Indices podjęła decyzję o zaklasyfikowaniu polskiego rynku do grupy rynków rozwiniętych. Zaplanowany na wrzesień 2027 roku awans uczyni z Polski 27. członka prestiżowego indeksu S&P Developed BMI. To trzecia tak znacząca decyzja wielkich dostawców indeksowych, po wcześniejszych ruchach ze strony FTSE Russell oraz STOXX z września 2018 roku, kiedy to Warszawa jako pierwsza w regionie Europy Środkowo-Wschodniej przełamała status rynku wschodzącego.” [Obserwator Gospodarczy]
„W środę firma Meta zawarła ugodę w sprawie wniesionej przez 29 stanów USA, które zarzucały jej tworzenie produktów uzależniających, które wciągały młodych ludzi. Firma zajmująca się mediami społecznościowymi zgodziła się zapłacić 18 mld dolarów oraz zmienić niektóre funkcje swojej platformy w Stanach Zjednoczonych. Prokurator generalny Kalifornii stwierdził, iż jest to zwycięstwo, które »znacząco zmieni sytuację dzieci i ich rodzin«.” [The Guardian], [France24]
„Polska zwróciła się do Komisji Europejskiej o nałożenie grzywny w wysokości 250 mln euro (291,30 mln dolarów) na firmę Meta Platforms, otwiera nową kartę – poinformował w czwartek minister ds. gospodarki cyfrowej, zarzucając tej firmie zajmującej się mediami społecznościowymi brak odpowiednich działań w walce z oszukańczymi reklamami.” [Reuters]

Nauka i technologia

„Naukowcy z Republiki Południowej Afryki badają, dlaczego wzdłuż niektórych odcinków zachodniego i południowego wybrzeża kraju wyrzuca fale na brzeg ogromne ilości martwych lub umierających sardynek — oraz czy przyczyną tego zjawiska jest wirus opryszczki wykryty u tych ryb.” [AP News]
„Poronienie jest często traktowane jako problem wynikający z przyczyn leżących po stronie kobiety w ciąży, jednak najnowsze badania wskazują, iż plemniki mogą odgrywać większą rolę, niż wielu ludziom się wydaje. Dziennikarka naukowa Sarah Elizabeth Richards dołącza do programu Science Quickly, aby omówić, w jaki sposób coraz więcej dowodów wskazuje na związek między uszkodzeniami DNA plemników a nawracającymi poronieniami, dlaczego stosowane od dziesięcioleci testy wykrywające takie uszkodzenia dopiero teraz zyskują szersze uznanie oraz w jaki sposób zmiany stylu życia mogą pomóc poprawić zdrowie plemników i wyniki ciąży.” [###]

„Jak wykazało pierwsze na świecie badanie kliniczne przeprowadzone pod kierownictwem australijskich naukowców, przyjmowanie popularnego leku obniżającego poziom cholesterolu może zmniejszyć ryzyko zawału serca lub udaru mózgu u osób powyżej 70. roku życia, przy czym ryzyko wystąpienia poważnych skutków ubocznych jest niewielkie.” [The Guardian]
„Dla Julii Cole, paleoklimatolog, która wykorzystuje korale do badania dawnego klimatu Ziemi, silne zjawisko El Niño, które w tej chwili nasila się na Oceanie Spokojnym, nie jest żadnym zaskoczeniem. Wygląda to na część trwającego od stulecia trendu, w ramach którego silne zjawiska El Niño występują coraz częściej w miarę ocieplania się planety spowodowanego zmianami klimatu wywołanymi przez człowieka.” [Nature]
„W 2009 roku studentka medycyny Shebani Sethi była świadkiem niezwykłego powrotu do zdrowia pacjentki uczestniczącej w programie odchudzania. Zmiany w diecie, które wprowadziła, złagodziły objawy schizofrenii, z którymi kobieta ta od lat bezskutecznie walczyła dzięki leków. To doświadczenie skierowało Shebani na ścieżkę medyczną, która doprowadziła ją do radykalnie odmiennego podejścia do leczenia zaburzeń psychicznych.” [###]

„W środę śmiertelna lawina skał, błota i wody uderzyła w wioski położone wzdłuż granicy Nepalu i Tybetu, powodując śmierć około 350 osób, a ponad 1 000 uznano za zaginione. Amerykańska Służba Geologiczna (USGS) podaje, iż zdarzenie to zostało spowodowane zawaleniem się lodowca, co doprowadziło do ogromnego osuwiska i gwałtownej powodzi.” [Nature]

Idee, kultura, społeczeństwo

Zmarła Dolly Parton i z tej okazji jutuberka Lindsay Ellis postanowiła udostępnić w serwisie YouTube swój materiał o tym dlaczego ta piosenkarka country jest tak kochana. Z tego filmy dowiecie się jak dużo pieniędzy wydawał na różnorodna działalność charytatywną, która miała dla ludzi ogromne znaczenie. [###]

Idź do oryginalnego materiału