4 miesięcy temu
Czas pomiędzy Świętami a Nowym Rokiem jest dość leniwy i mamy nadzieję, iż nikt nie zmusza Was do wysiłku na który nie macie ochoty. Miłej lektury.
Jeśli podoba się Wam nasza praca, to tutaj znajdziecie Patronite naszego projektu. Listę naszych patronów możecie znaleźć tutaj.
Dla czytelników newslettera: To wydanie najprawdopodobniej przekracza objętość narzuconą przez serwis Gmail, więc nie wyświetli się w całości w skrzynkach pocztowych w tym serwisie. Możecie rozwinąć pełną treść maila na skrzynce lub otworzyć wersję webową – wystarczy kliknąć numer wydania w mailu.
Polska
Kolejne polskie rządy nie mają odwagi do wzięcia byka za rogi, tj. uporządkowania sytuacji w górnictwie. Ze względu na strach przez politycznymi konsekwencjami kolejne ekipy zasypywały problem pieniędzmi podatnika.
Jednym z najgorszych w skutkach jak i w sposobie implementacji tego typu porozumień była Umowa Społeczna zawarta w 2021 roku, od początku krytykowana jako nierealna, swoista bomba z opóźnionym zapłonem. Łatała sprawy doraźnie, a długofalowo było to nie do utrzymania. Co więcej, obejmowała swoimi zapisami kopalnie Polskiej Grupy Górniczej, a nie Bogdankę leżąca na Lubelszczyźnie czy kopalnię Silesia, w której w tej chwili jest najgłośniej.
Po niespełna pięciu latach skutki fatalnej regulacji wybuchają w twarz kolejnemu rządowi. Bo całkiem sprawnie działająca kopalnia Silesia nie wytrzymuje konkurencji z dotowanymi kopalniami PGG. Mimo tego, iż sama jest bardziej efektywna od konkurencji z PGG, przeszła gruntowne zmiany w organizacji pracy i zarządzaniu wydobyciem.
Sukces tak deklarowany przez ministerstwo w 2021 roku dzisiaj skutkuje tym, iż górnicy, którzy doszli do porozumienia z inwestorem prywatnym będą zwalniani, a w obliczu tejże niesprawiedliwości i patologii sektora górniczego, część załogi podjęła strajk podziemny. [Energetyka24]
Im wyższe poparcie Nawrockiego, tym więcej cesarskich cięć. Dlaczego? [OKO.press]
„Przez kilka lat pracy dla adwokata kościelnego zachęcaliśmy ludzi do zabiegania o stwierdzenie nieważności małżeństwa kościelnego. Było jak w przysłowiu: Panu Bogu świeczkę, diabłu ogarek, a adwokatowi pieniążek.” [Krytyka Polityczna]
W mediach społecznościowych można natrafić na polskojęzyczną siatkę manipulujących kont. Udostępniają one te same wpisy, działają w sposób skoordynowany i nastawiają Polaków przeciwko Ukraińcom. Wskazują na to ustalenia organizacji Digital Forensic Research Lab (DFRLab) działającej przy The Atlantic Council. [Demagaog]
Wojna w Ukrainie
Atak Rosji na Ukrainę – aktualny stan wydarzeń przedstawia Ośrodek Studiów Wschodnich: Rosjanie niszczą infrastrukturę w obwodzie odeskim. 1399. dzień wojny.
Zelenskyy przeprowadzi rozmowy z europejskimi przywódcami w czasie nowych ataków na Kijów. [The Guardian]
Bez efektu: rosyjsko-amerykańskie i ukraińsko-amerykańskie rozmowy w Miami. [Ośrodek Studiów Wschodnich]
Bez przełomu w sprawie wsparcia dla Ukrainy i gotowości obronnej w UE. [Polski Instytut Spraw Międzynarodowych]
Grabieże rosyjskich archeologów na okupowanych terytoriach Ukrainy. [Instytut Europy Środkowej]
Europa
„Trump ponownie wyraził ambicje włączenia Grenlandii do terytorium Stanów Zjednoczonych, powołując się na bezpieczeństwo narodowe, co skłoniło europejskich przywódców do wyrażenia poparcia dla Danii. »Grenlandia należy do jej mieszkańców, a Dania jest jej gwarantem«.” Euronews pisze o europejskiej solidarności a tymczasem Euractiv ma dla Was wywiad z grenlandzkim analitykiem policzonym, który ma zastrzeżenia zarówno wobec Europy jak i tego co Stany Zjednoczone w tej chwili wyczyniają. [Euronews], [Euractiv]
„Premier Sébastien Lecornu forsuje awaryjne prawo budżetowe, aby zapobiec paraliżowi administracji po fiasku negocjacji nad budżetem na 2026 rok. Rozwiązanie ma kupić czas do stycznia, ale nie usuwa zasadniczego problemu.” [Euractiv]
„Wraz z podnoszeniem się granicy śniegu zamknięto 186 francuskich ośrodków narciarskich, a globalne ocieplenie zagraża dziesiątkom kolejnych.” Polecamy reportaż (ze sporą ilością zdjęć) opisujący zmiany zachodzące w Alpach. [The Guardian]
Francja podjęła decyzję o budowie nowego lotniskowca zasilanego energią jądrową. „Po siedmiu latach prac przygotowawczych władze Francji dały zielone światło projektowi PA‑NG (porte-avions de nouvelle génération) – lotniskowca nowej generacji mającego zająć miejsce zwodowanego w 1994 roku Charles’a de Gaulle’a. Okręt zostanie zbudowany przez należącą do Chantiers de l’Atlantique stocznię w Saint-Nazaire u ujścia Loary.” [Konflikty]
Węgierskie kurwy niestety mogą dostać opcję zakupu udziałów w serbskiej rafinerii. Serbskie główne przedsiębiorstwo naftowe (NIS) przez cały czas nie może zakupić i przerabiać ropy, ze względu na amerykańskie sankcje, które objęły NIS, w którym większościowe udziały mają rosyjskie spółki podlegające tymże sankcjom. w tej chwili realizowane są rozmowy związane ze sprzedażą części udziałów podmiotowi trzeciemu. Rząd Serbii ogłosił, iż prowadzi w tej chwili zaawansowane rozmowy z węgierskim MOLem, a opcję tę wspiera zarówno rząd Węgier jak i Serbii. W tym samym czasie Serbia przydłużyła o kolejne 3 miesiące kontrakt na dostawy gazu z Rosji. Serbia nie zdołała podpisać nowego długoterminowego kontraktu z Rosją i od lata 2025 przydłuża umowę o kilka miesięcy. [Reuters], [Barron’s]
„Już ponad pół roku w Armenii toczy się spór na linii państwo – Ormiański Kościół Apostolski. Jego głównymi postaciami są premier Nikol Paszinian oraz katolikos Karekin II. Konflikt wykracza znacząco poza personalne animozje, będąc zarówno elementem wewnętrznej rozgrywki politycznej, jak i szerszego sporu o strategiczną pozycję państwa.” [Instytut Europy Środkowej]
„W dniach 18–19 grudnia br. odbyło się w Mińsku posiedzenie Ogólnobiałoruskiego Zgromadzenia Ludowego (OZL), w trakcie którego przyjęto program rozwoju społeczno-ekonomicznego Białorusi do 2030 r., a Alaksandr Łukaszenka wygłosił orędzie. Wiele uwagi w trakcie obrad poświęcono kwestiom bezpieczeństwa i przygotowania na czas kryzysu, a białoruskie władze zapowiedziały kontynuację sojuszu z Rosją.” [Polski Instytut Spraw Międzynarodowych]
„U Putina stabilnie. Podsumowanie roku z prezydentem Rosji. 19 grudnia br. odbyła się coroczna konferencja prasowa, tzw. bezpośrednia linia z Władimirem Putinem, podczas której prezydent Rosji odpowiadał na pytania dziennikarzy oraz obywateli.” [Polski Instytut Spraw Międzynarodowych]
Bliski i Środkowy Wschód
Rząd Izraela zatwierdził wniosek o budowę 19 nowych osiedli żydowskich na okupowanym Zachodnim Brzegu. Rząd kontynuuje masową budowę osiedli, co dodatkowo zagraża możliwości powstania państwa palestyńskiego. W 2022 roku istniało 140 osiedli na Zachodnim Brzegu, od roku 2022, czyli odkąd w rządzi znajdują się skrajnie prawicowi przedstawiciele i orędownicy osadnictwa, zatwierdzono 69 nowych osiedli. Osadnictwo izraelskie na terenie Zachodniego Brzegu jest z punktu widzenia prawa międzynarodowego nielegalne. Decyzja została szeroko potępiona międzynarodowo. [AP News], [The Guardian]
Już ponad 400 osób zginęło od Izraelskiego ognia w Strefie Gazy od podpisania rozejmu. [The Guardian]
W zamachu bombowym na meczet w syryjskim mieście Homs podczas piątkowych modlitw zginęło co najmniej 8 osób, a 18 zostało rannych. To pierwszy tej skali zamach od obalenia reżimu Asadów. Zdjęcia opublikowane przez syryjską państwową Arab News Agency pokazały krew na dywanach meczetu, dziury w ścianach, wybite okna i zniszczenia po pożarze. Meczet Imama Alego ibn Abi Taliba znajduje się w Homs, trzecim co do wielkości mieście Syrii, w dzielnicy Wadi al-Dhahab, zdominowanej przez mniejszość alawicką. Do ataku przyznała się grupa Saraja Ansar as-Sunna o ideologii zbliżonej do tzw. państwa islamskiego. [AP News]
Izraelskie wojsko poinformowało w czwartek o zabiciu członka irańskich sił Al-Kuds podczas ataku w południowym Libanie, oskarżając go o planowanie ataków na Izrael z Libanu i Syrii. Według oświadczenia wojskowego, al-Dżawhari został zamordowany w rejonie Ansariyeh. Nie podano dalszych szczegółów na temat ataku. Mężczyzna został zidentyfikowany jako Hussein Mahmoud Marshad al-Dżawhari, którego Izrael określił jako kluczowego agenta Jednostki 840 sił Al-Kuds, ramienia operacji zagranicznych irańskiego Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej. [DW]
Iran przejął tankowiec, który przepływał przez Cieśninę Ormuz, poinformowały w piątek irańskie media państwowe. Mojtaba Ghahramani, prowincjonalny szef Departamentu Sprawiedliwości, poinformował, iż tankowiec przewoził około 4 milionów litrów, czyli 25 000 baryłek, przemycanego paliwa, gdy siły morskie Gwardii Rewolucyjnej przejęły statek. Zatrzymano również 16 osób załogi, nie ujawniono jednak ich narodowości. [Euronews]
Władze Turcji poinformowały o zatrzymaniu podejrzanego o planowanie ataku na obchody Nowego Roku. Państwowa agencja Anadolu poinformowała, iż Ibrahim Burtakucin został schwytany w wyniku wspólnej operacji przeprowadzonej przez policję i Narodową Agencję Wywiadowczą (NASA) w południowo-wschodniej części kraju, w mieście Malatya. Miał on współpracować z tzw. państwem islamskim. [AP News]
Arabia Saudyjska wezwała w czwartek wspieranych przez Emiraty separatystów w południowym Jemenie do wycofania się z dwóch kontrolowanych przez nich prowincji. Obecna sytuacja podważa kruchą i tak jedność w koalicji walczącej ze wspieranymi przez Iran rebeliantami Huti na północy kraju. [AP News]
Bliski Wschód jest w tej chwili regionem pełnym napięć. Jak zapatrują się na kolejne punkty krytyczne analitycy Atlantic Council? O zmianach w Iranie, o sytuacji Hezbollahu w Libanie, o wdrażaniu porozumienia w Gazie, a także o aktorach niepaństwowych i o tym, gdzie występują główne ryzyka dla pokoju w regionie. [The Atlantic Council]
Azja
„W sobotę Tajlandia i Kambodża podpisały porozumienie o zawieszeniu broni, aby zakończyć trwające od tygodni walki zbrojne na granicy między tymi krajami, spowodowane sporami terytorialnymi. Porozumienie weszło w życie w południe czasu lokalnego.” interesujące czy to porozumienie będzie bardziej trwałe niż poprzednie. [AP News]
W Mjanmie trwa wojna domowa ale w przyszłą niedzielę junta wojskowa przeprowadzi wybory. The Diplomat tłumaczy co wojskowi chcą w ten sposób uzyskać i jakie to może przynieść skutki. [###]
