W piątek, w Urzędzie Gminy i Miasta Lubomierz odbyło się spotkanie, podczas którego Lubomierzanie wyrazili swoją opinię, co do ewentualnej budowy wiatraków.

OZE w Polsce

Odnawialne źródła energii (OZE) odgrywają coraz większą rolę w transformacji energetycznej. Jednym z ich najważniejszych elementów są elektrownie wiatrowe, które wykorzystują naturalną siłę wiatru do produkcji energii elektrycznej. Sam wiatr jest darmowym i niewyczerpywalnym zasobem energii z pominięciem spalania węgla i innych paliw kopalnych. Oznacza to mniejszą emisję dwutlenku węgla, ograniczenie zanieczyszczenia powietrza i mniejsze uzależnienie od importowanych surowców energetycznych. Wiatraki przynoszą też wymierne korzyści finansowe gminom, m.in. poprzez wpływy z podatków. Z tego też powodu ludzie coraz przychylniej patrzą na turbiny wiatrowe. Aczkolwiek niektórzy stawiają jasne i klarowne warunki.

Ile prądu z wiatru produkuje Polska?

Według danych serwisu World Power Monitor, z wynikiem około 24 TWh, Polska zajmuje wysokie, 14. miejsce na świecie, ustępując m.in. Francji, która produkuje dwa razy więcej prądu z wiatru, Hiszpanii generującej 58,8 TWh, Wielkiej Brytanii – 85,8 TWh, Niemcom – 136,0 TWh i światowym liderom: USA – 464,4 TWh oraz na pierwszym miejscu Chinom – 1.135,4 TWh.

Rozwój tej dziedziny widać w naszym kraju na każdym kroku, potwierdzają to też twarde dane, które pokazują, iż w ciągu dekady dwukrotnie wzrosła ilość wyprodukowanej w ten sposób energii. Najwięcej prądu z wiatru powstaje na północy i zachodzie kraju. Liderem jest województwo zachodniopomorskie z udziałem ok. 23% całego potencjału wiatrowego w Polsce. Dolnośląskie z udziałem na poziomie ok. 3% krajowej mocy zajmuje dopiero 9 miejsce, ale w ostatnim czasie nasz region znacząco podnosi potencjał.

Wiatraki w gminie Lubomierz – przeciw

Możliwość budowy do czterech turbin wiatrowych na terenie gminy Lubomierz była przedmiotem dyskusji podczas piątkowego spotkania w Urzędzie Gminy i Miasta Lubomierz. W spotkaniu udział wzięło około 50 mieszkańców. I już na wstępie warto podkreślić, iż wśród nich nie było przeciwników budowy wiatraków, aczkolwiek występował wyraźny podział, w kwestii lokalizacji turbin.

Jedna część przyklaskiwała budowie do czterech turbin na obrzeżach wsi Oleszna Podgórska argumentując korzyści dla gminy i jej mieszkańców. Natomiast druga część za adekwatne lokalizacje wskazywała inne województwa, a niektórzy mówili choćby o innych krajach.

– W ogóle wiatraki, jak najbardziej tak, ale w miejscach, które są korzystne z punktu widzenia energetyki wiatrowej, z punktu widzenia tego, iż nie przeszkadza to środowisku, nie niszczy krajobrazu, nie przeszkadza przelotom ptaków – a tu na pogórzu, właśnie tu są trasy przelotów ptaków, można zaobserwować klucze. W Olesznej Podgórskiej, gdzie chce się zbudować te wiatraki, są miejsca, gdzie zbierają się żurawie. Mam przepiękne filmiki nakręcone przez mieszkańca Olesznej – to po prostu jest zjawisko! Bocian czarny tutaj urzęduje. Więc to jest wszystko nadzwyczajne i my chcemy, żeby nasza gmina była turystyczna i rozwijała się w tym kierunku i to są nasze atuty. Postawienie trzech wiatraków zniszczy to, a nie będzie z tego zysku takiego, jak być powinno. Oczywiście trzeba robić OZE, trzeba wprowadzać, ale z głową, nie pchać się tam, gdzie wiatry są niekorzystne, naprawdę. – podkreślała pani Anna Kalińska była radna z gminy Lubomierz.

Wśród przeciwników budowy wiatraków na obrzeżach sołectwa Oleszna Podgórska dominowały argumenty związane z ochroną krajobrazu i turystycznym rozwojem Lubomierza, który – w ich ocenie – trzy turbiny zablokują, a przynajmniej zahamują. Pojawiały się też głosy mówiące o tym, iż w nocy nad lasami będzie widać czerwone światła ze śmigieł, jak również, iż przeszkadzać będzie hałas. Nie brakowało też argumentów o słabej opłacalności dla inwestora.

Pani Anna Kalińska podkreślała, iż jest po stronie osób, które są za wiatrakami, ale nie w gminie Lubomierz.

– o ile są niekorzystne wiatry, o ile mamy zasoby przyrodnicze, które zostaną zniszczone, to moim zdaniem powinny powstawać farmy wiatrowe. Są obszary Polski, gdzie wiatry są bardzo dobre. To jest północ i północny zachód. Tam powinny powstawać wiatraki. Są miejsca takie, gdzie to nie będzie to przeszkadzało aż tak. Tu jest piękno tego krajobrazu przyrodnicze, środowiskowe po prostu i kulturowe, które zostanie zniszczone bezpowrotnie. – zaznacza była radna wskazując również, iż taki wiatrak będzie wyższy niż wieża lubomierskiego kościoła.

Wiatraki – fakty

Wpływ turbin wiatrowych na otoczenie oraz jakość życia jest oceniany jeszcze przed rozpoczęciem budowy – poprzez obowiązkowe procedury planistyczne oraz ocenę oddziaływania na środowisko.

Nowoczesne elektrownie wiatrowe generują dźwięki o natężeniu znacznie niższym od progu percepcji ludzkiego ucha. Poziom fal niskiej częstotliwości mierzony w odległości kilkuset metrów od masztu jest zbliżony do naturalnego tła akustycznego wywoływanego przez szum wiatru w koronach drzew, czy pracę domowych urządzeń chłodniczych. Tuż przy turbinie (u podstawy): poziom hałasu wynosi zwykle około 100 dB, co odpowiada intensywnemu ruchowi ulicznemu, w odległości 50 metrów: poziom dźwięku spada do około 50 dB, co odpowiada zwykłej rozmowie, natomiast w odległości 500 metrów: poziom hałasu spada poniżej 40 dB, co odpowiada szeptowi.

Analizy ornitologiczne dowodzą, iż śmiertelność ptaków w wyniku kolizji z łopatami turbin stanowi ułamek procenta strat powodowanych przez linie wysokiego napięcia, ruch drogowy, szklane elewacje budynków czy drapieżnictwo kotów domowych.

Tak zwany czas zwrotu energetycznego (EPBT) nowoczesnej turbiny wiatrowej wynosi od 5 do 10 miesięcy. Oznacza to, iż przez pozostałe 24 do 29 lat eksploatacji elektrownia dostarcza do sieci czystą energię netto. Natomiast czas zwrotu inwestycji szacuje się na około 5-10 lat.

Na terenie gminy Lubomierz może powstać maksymalnie 4 turbiny wiatrowe. Ich lokalizacja to obrzeża sołectwa Oleszna Podgórska. Minimalna odległość od zabudowań to 700 metrów.

Tak dla wiatraków w gminie Lubomierz

Wśród Lubomierzan nie brakuje osób, które dostrzegają korzyści z istnienia wiatraków i wprost mówią o tym, iż turbiny będą ważnym elementem rozwoju dla gminy. Jedną z takich osób jest Pan Andrzej Kasprzak sołtys i jednocześnie radny wsi Oleszna Podgórska.

– Proszę Państwa chodzi o to, iż my jako gmina jesteśmy bardzo biedni i musimy gdzieś pozyskać jakieś fundusze, żeby po prostu tę gminę utrzymać. Iść do przodu. Nie możemy się cofać. Dzisiaj energia odnawialna to jest podstawa istnienia tego świata. Nie możemy kierować się węglem, gazem, paliwem, to jest bardzo drogie. A lokalizacja wiatraków? jeżeli one będą zlokalizowane nie przy samych domach, tylko gdzieś w polach, tam gdzieś w lasach, daleko, to nie będzie komu przeszkadzać. A przyniosą korzyści. – zaznacza pan Andrzej Kasprzak.

Podobnego zdania są też inni obecni na spotkaniu konsultacyjnym mieszkańcy gminy Lubomierz.

– Jestem za budową wiatraków. Siedem lat mieszkałem pod wiatrakiem w Niemczech. Gość postawił wiatrak za dwa i pół miliona euro, największy jaki mógł i jakoś mi tam nie przeszkadzał. – zaznacza pan Tomasz Kauczor, który podkreśla, iż chętnie odda część swojej działki pod taką inwestycję.

Mężczyzna zaznacz, iż dostrzega szereg korzyści dla gminy i jej mieszkańców.

– Choćby choćby to, iż drogę wybudują. To już jest tego plus. A drugi plus to, iż gmina będzie miała z tego kasę co roku. Co roku będzie kasa, bo już firma będzie płacić gminie podatki. Tyle tylko, iż nasza gmina tego oczywiście nie rozumie i to jest ten problem. – mówi pan Tomasz.

Za budową wiatraków w gminie Lubomierz zdecydowanie opowiada się też Dariusz Kauczor.

– Jestem cały czas za i czekam na taką inwestycję – mówi.

Obecność wiatraków w gminie dopuszcza także pani Jadwiga z Pławnej, która w rozmowie z nami zaznacza, iż warunkuje to odległością od zabudowań. W ocenie kobiety kilometr od domu taka turbina by jej nie przeszkadzała.

Stanowisko władz gminy Lubomierz

Mariusz Warowy Burmistrz Gminy i Miasta Lubomierz mówi, iż nie ma jeszcze zdania na temat powstania wiatraków. Jak zaznacza, dostosuje się w tej mierze do woli mieszkańców. Zapytany o prywatne zdanie ucieka od odpowiedzi zasłaniając się swoim stanowiskiem.

– Tutaj występuje w roli burmistrza. To spotkanie organizuje jako burmistrz, nie jako mieszkaniec i chciałbym na dzień dzisiejszy nie wypowiadać się na temat tego, czy chcę, czy nie chcę. Chcę znać głos mieszkańców. – mówi Mariusz Warowy.

Marek Ciereszko Przewodniczący Rady Miejskiej Gminy Lubomierz tłumaczy, iż jako radny przed podjęciem decyzji w tej sprawie chciałby wsłuchać się w głos Lubomierzan.

– Dzisiaj nie chciałby się wypowiadać, czy jestem za, czy przeciw. Przyszedłem tutaj żeby wsłuchać się w głos mieszkańców, ich za i ich przeciw. I przy głosowaniu nad planem ogólnym będziemy decydować, czy jesteśmy za wiatrakami, czy przeciw. Widzę plusy i minusy. Na pewno plusem dla gminy Lubomierz jest podatek od takich wiatraków, a z minusów widziałbym takie minusy krajobrazowe. – mówi radny.

Zapytany o prywatne zdanie pan Ciereszko wyjaśnia:

– Prywatnie, nie widzę przeciwwskazań, choć zależy w jakich miejscach miałyby powstać. – mówi.

Kondycja finansowa Lubomierza

Kondycja finansowa Gminy ma bezpośrednie znaczenie dla jej możliwości inwestycyjnych, utrzymania infrastruktury i realizacji potrzeb mieszkańców. W przypadku Lubomierza ostatnio publikowane zestawienia finansów samorządów przynoszą uzasadnione powody do niepokoju. W eksperckich zestawieniach Gmina znajduje się bowiem wśród najsłabiej ocenionych jednostek w kraju, wyraźnie odstając od pozostałych samorządów powiatu lwóweckiego.

W dziewiątej edycji Rankingu Finansowego Samorządu Terytorialnego za 2025 rok, obejmującej 718 gmin miejsko-wiejskich, Lubomierz zajął dopiero 644. miejsce. W województwie dolnośląskim oznacza to szóstą pozycję od końca. Dla porównania Gryfów Śląski zajął 181. miejsce, Lwówek Śląski – 182., Mirsk – 242., a Wleń – 309.

Życie w Lubomierzu – 1787. miejsce w Polsce

Niepokojący obraz uzupełnia raport jakości życia Algolytics i SW Research. W pierwszej edycji eksperckiego rankingu Lubomierz zajął dopiero 1787. miejsce w kraju. Szczególnie słabo oceniono infrastrukturę techniczną i cyfrową – 2384. pozycję. To zestawienie, nie oceniało budżetu, ale pokazuje, iż problemy gminy odbijają się na warunkach codziennego życia mieszkańców.

Jak poprawić warunki życia w gminie Lubomierz?

Mieszkańcy chcą dobrej jakości dróg, które w zimie będą sukcesywnie odśnieżane, a w lecie ich pobocza koszone, chcą wodociągów i kanalizacji, chcą dostępu do służby zdrowia, oświaty, kultury, domagają się połączeń autobusowych, spotkań i nowych inwestycji. Jednak przy pustej gminnej kasie trudno mówić o zaspokojeniu podstawowych potrzeb.

W ostatnim czasie władze Lubomierza szarpnęły się na olbrzymie, jak na ich budżet zadanie, czyli budowę ścieżki pieszo- rowerowej z Pławnej Górnej, przez Milęcice, Lubomierz do Olesznej Podgórskiej. Inicjatywa z całą pewnością zacna i prawdopodobnie nie jedna osoba z regionu będzie korzystała z tej trasy. Jednak wydatkowane miliony złotych z gminnego budżetu nie zwrócą się w najbliższych latach, co więcej, nowa trasa będzie pociągała za sobą kolejne wydatki, które trzeba będzie pokryć kosztem innych zadań.

Brak wpływów – stop wydatkom

Problemem toczącym gminny budżet jest brak wpływów pozwalających realizować nie tylko bieżące zadania, ale i wydatkować pieniądze na wkład własny w duże projekty prorozwojowe. Teraz w gminie pojawił się inwestor, który – przy sprzyjających okolicznościach, czyli w pierwszej kolejności dopuszczeniu przez radnych takiej możliwości w planie ogólnym, a następnie pozytywnych raportach oddziaływania na środowisko – wyda miliony na inwestycję, która da dla gminnej kasy zastrzyk gotówki.

I nikt przy tym nie kryje, iż to zadanie będzie miało znaczący wpływ na krajobraz tej części gminy. Dlatego teraz najbardziej zasadnym pozostaje pytanie; czy mieszkańcy sięgną po pieniądze z tej inwestycji, czy pozostaną przy istniejących zyskach z turystyki? O tym przekonamy się prawdopodobnie jeszcze przed świętami.