Wstępne porozumienie USA z Iranem. Media opublikowały treść dokumentu

Jak podała stacja, tekst porozumienia otrzymała od amerykańskiego urzędnika, a jego treść potwierdził dyplomata, który widział go podczas szczytu G7 we Francji, a także dwie inne osoby. Według amerykańskiego oficjela jest to tekst, pod którym cyfrowo podpisali się w niedzielę prezydent USA Donald Trump i wiceprezydent J.D. Vance oraz przewodniczący irańskiego parlamentu Mohammad Ghalibaf. Taki sam tekst opublikowały również agencja Bloomberg oraz irańska agencja Tasnim.

Mimo to, rzecznik Białego Domu stwierdził, że tekst nie odzwierciedla faktycznego "memorandum of understanding".

Bliski Wschód. Media publikują treść porozumienia

Zgodnie z wcześniejszymi twierdzeniami urzędników Białego Domu, porozumienie rozpoczyna się od deklaracji USA i Iranu - wraz z sojusznikami - natychmiastowego zawieszenia broni "na wszystkich frontach, w tym w Libanie". Nie ma natomiast mowy o konieczności wycofania wojsk Izraela z Libanu. Memorandum przewiduje rozpoczęcie 60-dniowych negocjacji na temat ostatecznej umowy pokojowej.

Tekst porozumienia skonstruowany jest tak, iż faktyczne negocjacje ruszą dopiero po "otrzymaniu zapewnień dotyczących rozpoczęcia wdrażania Artykułów 4, 5, 10 i 11". Punkty te przewidują zniesienie amerykańskiej blokady Iranu i podjęcia przez Iran kroków, by w pełni przywrócić żeglugę przez cieśninę Ormuz w ciągu 30 dni, "uwzględniając potrzebę usunięcia przeszkód technicznych i neutralizacji min przez Iran".

ZOBACZ: Radość po golu wywołała burzę. Irańczyk tłumaczył się "świętowaniem"

Wbrew twierdzeniom m.in. Vance'a, nie ma tam bezpośredniego wykluczenia pobierania opłat przez Iran. Wbrew doniesieniom irańskich mediów, nie ma wzmianki o tym, iż taki system opłat będzie funkcjonował. W punkcie 4. USA zobowiązują się ponadto do wycofania swoich sił z otaczających obszarów w ciągu 30 dni od zawarcia ostatecznego porozumienia.

Artykuły 10 i 11 mówią o natychmiastowym zawieszeniu sankcji USA na sprzedaż irańskiej ropy naftowej i zobowiązaniu USA do odblokowania zamrożonych aktywów Iranu "w miarę postępów negocjacji w sprawie ostatecznego porozumienia". Iran zgadza się na stworzenie mechanizmu kontroli wdrażania porozumienia, ale nie ma na ten temat żadnych szczegółów.

Deklaracja Iranu ws. broni jądrowej. "Nigdy nie wyprodukuje"

Tekst nie zawiera żadnych konkretnych zobowiązań Iranu w sprawie jego programu nuklearnego, poza potwierdzeniem, iż Republika Islamska "nigdy nie wyprodukuje broni jądrowej". Los wzbogaconego uranu ma zostać uregulowany w porozumieniu końcowym, które ma potwierdzić, iż Iran nie wytworzy broni jądrowej.

Jednym z najbardziej kontrowersyjnych punktów jest ten dotyczący funduszu na odbudowę Iranu o wartości co najmniej 300 mld dolarów. Zapisy umowy mówią, iż USA "zobowiązują się, wraz ze swoimi partnerami regionalnymi, do opracowania kompleksowego planu, uzgodnionego przez obie strony, na rzecz odbudowy i rozwoju gospodarczego Islamskiej Republiki Iranu, zapewniając jednocześnie finansowanie w wysokości co najmniej 300 mld dolarów". To zdaje się podważać twierdzenia m.in. Trumpa i Vance'a, iż USA nie wpłacą na ten cel żadnych pieniędzy, a środki te zostaną ewentualnie przeznaczone przez państwa Zatoki Perskiej.

ZOBACZ: Przełom na Bliskim Wschodzie. Wstępne porozumienie między USA a Iranem podpisane

USA zobowiązują się też do zniesienia wszystkich sankcji na Iran ale "zgodnie z harmonogramem uzgodnionym w ramach porozumienia końcowego". Jak zaznacza CNN, niektórzy urzędnicy Białego Domu bagatelizowali znaczenie memorandum, nazywając go "dokumentem politycznym", który nie odzwierciedla kluczowych potajemnych zobowiązań Iranu wobec USA, zwłaszcza w kwestii przyszłości programu nuklearnego Teheranu.

Jeszcze w środę niepewność co do ustaleń z Iranem sygnalizował sam Trump. Pytany podczas spotkania z prezydentem Egiptu o to, czy tekst wciąż jest poprawiany, odparł: "Jeśli mi się nie będzie podobało, wrócimy do strzelania do nich, do zrzucania bomb na ich głowy".