1 godzina temu
Szykują się istotne zmiany w zasadach wydawania i odbierania dowodów osobistych. W planach wskazano 1 grudnia 2026 roku jako termin wejścia w życie nowych rozwiązań. Zmienić ma się przede wszystkim miejsce odbioru dokumentu. Przewidziano także nowe zabezpieczenie na wypadek błędnego unieważnienia dowodu przez urząd. To jednak nie koniec — nowelizacja dotyczy również rejestru PESEL oraz dokumentów paszportowych.
Fot. Warszawa w PigułceOd 1 grudnia nowe zasady. Polacy powinni znać tę datę
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji pracuje nad zmianami, które mają uprościć procedury związane z dokumentami tożsamości.
Jednym z najważniejszych założeń jest umożliwienie odbioru dowodu osobistego w innym urzędzie niż ten, w którym złożono wniosek.
W materiałach dotyczących planowanej nowelizacji wskazano 1 grudnia 2026 roku. Wcześniej rozważano rozpoczęcie obowiązywania nowych regulacji w lipcu, jednak harmonogram został przesunięty.
Termin grudniowy należy traktować jako zapowiadany. Ostateczna data wejścia w życie przepisów zależy od zakończenia procesu legislacyjnego.
Koniec obowiązkowego powrotu do tego samego urzędu?
Obecnie osoba ubiegająca się o dowód osobisty może złożyć wniosek w dowolnym urzędzie gminy, niezależnie od miejsca zameldowania.
Problem pojawia się później. Co do zasady gotowy dokument należy odebrać w urzędzie, który przyjął wniosek.
Dla osób pracujących w innym mieście, studentów i osób często zmieniających miejsce pobytu może to oznaczać konieczność dodatkowej podróży.
Nowe rozwiązanie ma umożliwić wskazanie innego urzędu gminy jako miejsca odbioru dowodu już podczas składania wniosku.
W praktyce obywatel mógłby załatwić formalności w jednej miejscowości, a gotowy dokument odebrać w innej.
To rozwiązanie szczególnie istotne dla osób zamieszkałych poza miejscem zameldowania.
Urząd unieważnił dowód przez pomyłkę? Ważna zmiana
Projekt przewiduje także możliwość naprawienia błędu urzędowego polegającego na nieprawidłowym unieważnieniu dowodu osobistego.
Dzisiaj taka sytuacja może powodować poważne trudności. Nieważny dokument nie może być wykorzystywany do potwierdzania tożsamości w sposób adekwatny dla ważnego dowodu osobistego.
Planowane przepisy mają umożliwić przywrócenie ważności dokumentu, o ile do jego unieważnienia doszło wskutek oczywistej omyłki.
W projekcie wskazano termin 30 dni od unieważnienia.
Jest jednak istotne ograniczenie: przewidziany mechanizm dotyczy dowodów bez warstwy elektronicznej, które nie zostały fizycznie anulowane. Nie jest to zatem możliwość przywrócenia ważności każdego dowodu osobistego.
Przywrócenie ważności nie byłoby również możliwe, gdyby wcześniej złożono już wniosek o nowy dokument.
Rejestr PESEL również zostanie objęty zmianami
Nowelizacja przewiduje ulepszenia związane z wykorzystywaniem informacji zgromadzonych w państwowych rejestrach.
Urzędy mają uzyskać dodatkowe możliwości potwierdzania tożsamości na podstawie danych znajdujących się w rejestrze PESEL.
Celem jest ograniczenie zbędnych formalności i usprawnienie obsługi spraw administracyjnych.
Nie oznacza to jednak całkowitego zniesienia obowiązku przedstawiania dokumentów tożsamości. Zakres wymaganych formalności przez cały czas będzie zależał od konkretnej procedury.
Zmiany dotkną również paszportów
Planowana nowelizacja wykracza poza same dowody osobiste.
Zmiany mają objąć również informacje gromadzone w rejestrach paszportowych, w tym wybrane dane dotyczące rodziców osoby ubiegającej się o dokument.
Przewidziano ponadto modyfikacje zasad składania oświadczeń dotyczących władzy rodzicielskiej.
W określonych sytuacjach oświadczenia te mają być składane pod rygorem odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych informacji.
Rozwiązanie ma zwiększyć bezpieczeństwo procedur związanych z wydawaniem dokumentów, zwłaszcza w sprawach dotyczących dzieci.
Czy od 1 grudnia trzeba będzie wymienić dowód osobisty?
To najważniejsze pytanie dla milionów obywateli.
Nie. Opisywane zmiany nie oznaczają obowiązkowej wymiany wszystkich ważnych dowodów osobistych od 1 grudnia 2026 roku.
Nowelizacja dotyczy przede wszystkim procedur administracyjnych, sposobu odbioru dokumentów oraz funkcjonowania państwowych rejestrów.
Osoby posiadające istotny dowód osobisty nie muszą wymieniać go wyłącznie z powodu zapowiadanych zmian.
Nadal obowiązują standardowe zasady dotyczące wymiany dokumentu, między innymi w przypadku upływu terminu ważności, utraty dowodu czy zmiany danych wymagających wydania nowego dokumentu.
Co zrobić, jeżeli dowód traci ważność?
Nie należy czekać na wejście w życie planowanych przepisów.
Ministerstwo Cyfryzacji przypomina, iż wniosek o nowy dowód należy złożyć co najmniej 30 dni przed upływem ważności obecnego dokumentu.
Wniosek można złożyć w dowolnym urzędzie gminy. Dostępne są także elektroniczne sposoby rozpoczęcia procedury, choć w określonych przypadkach konieczna jest osobista wizyta, między innymi w celu pobrania odcisków palców.
Na wydanie dowodu urząd ma zasadniczo do 30 dni, choć dokument często jest gotowy wcześniej.
Grudzień przyniesie zmiany? Trzeba śledzić dalsze decyzje
Planowane rozwiązania mają ułatwić obywatelom załatwianie spraw urzędowych, szczególnie osobom mieszkającym i pracującym w różnych miejscowościach.
Najważniejszą nowością będzie możliwość wskazania innej gminy jako miejsca odbioru dokumentu.
Data 1 grudnia 2026 roku pojawia się w zapowiedziach dotyczących nowelizacji, jednak przed skorzystaniem z nowych zasad trzeba sprawdzić, czy ustawa została ostatecznie uchwalona i weszła w życie.
Na razie osoby odbierające dowód powinny stosować dotychczasowe procedury.
Źródła: Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji; Serwis Samorządowy PAP, 20 sierpnia 2026 r.; projekt zmian przepisów dotyczących dowodów osobistych; Ministerstwo Cyfryzacji, gov.pl.
