W środę, 21 października 2026 r., wiceminister spraw zagranicznych Wojciech Zajączkowski złożył wizytę w Teheranie. Była to wizyta robocza – trzecia runda konsultacji politycznych Polska–Iran na szczeblu wiceministrów spraw zagranicznych. Nie miała charakteru głośnej wizyty państwowej z wcześniejszym, szerokim zapowiedzeniem w mediach. Polskie MSZ poinformowało o niej w dniu wizyty, publikując krótkie oświadczenie na platformie X.
Charakter i organizacja wizyty
Zgodnie z komunikatem polskiego resortu, Zajączkowski odbył konsultacje polityczne w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Islamskiej Republiki Iranu. Strona irańska potwierdziła, iż była to trzecia runda regularnych konsultacji politycznych. Spotkanie współprowadzili Zajączkowski oraz irański wiceminister ds. politycznych Madżid Takht-e-Ravanchi. Wiceminister spotkał się również z ministrem spraw zagranicznych Iranu Abbasem Araghchim.
Wizyta nie była poprzedzona dużym rozgłosem medialnym ani oficjalnymi zapowiedziami na wiele dni wcześniej. Informacja pojawiła się w momencie lub tuż po jej odbyciu – zarówno ze strony polskiej dyplomacji, jak i irańskich mediów oraz ambasady Iranu w Warszawie.
Według polskiego MSZ rozmowy dotyczyły przede wszystkim:
- sytuacji bezpieczeństwa w Europie w kontekście agresywnej polityki Rosji,
- sytuacji w rejonie Zatoki Perskiej w związku z konfliktem amerykańsko-irańskim,
- możliwych scenariuszy rozwoju wydarzeń oraz perspektyw deeskalacji,
- otwartej wymiany opinii na temat wspólnych wyzwań i potencjalnych obszarów współpracy.
Strona irańska podkreślała dodatkowo kwestie rozwoju stosunków dwustronnych – politycznych, gospodarczych, kulturalnych i konsularnych. Abbas Araghchi nawiązał do pozytywnych historycznych relacji między narodami Polski i Iranu oraz do wcześniejszych rozmów na marginesie Zgromadzenia Ogólnego ONZ. Zwrócił uwagę na potrzebę planowego wykorzystania istniejącego potencjału współpracy.
Irański minister przedstawił również stanowisko Teheranu wobec wydarzeń w regionie. Niestabilność bezpieczeństwa w Azji Zachodniej i w Cieśninie Ormuz uznał za następstwo „agresywnych działań Stanów Zjednoczonych i reżimu syjonistycznego”. Skrytykował współudział lub bierność niektórych państw europejskich wobec „jawnej agresji militarnej” przeciwko Iranowi i wezwał do potępienia takich działań. Jednocześnie podkreślił, iż Iran pozostaje wierny narzędziom dyplomacji, ale „nie zawaha się bronić swojej suwerenności narodowej i integralności terytorialnej”.
Zajączkowski wyraził zadowolenie z wizyty, przedstawił stanowisko Warszawy wobec wydarzeń regionalnych i międzynarodowych oraz złożył relację z przeprowadzonych rozmów.
Kontekst obecnego czasu
Wizyta odbyła się w okresie utrzymujących się napięć między Iranem a Stanami Zjednoczonymi oraz Izraelem. Irańskie źródła odnoszą się do wcześniejszych działań militarnych (w tym agresji z lutego 2026 r.) i podkreślają gotowość Teheranu do obrony.
W polskiej przestrzeni medialnej (m.in. na Zero.pl) pojawiły się analizy i spekulacje dotyczące celu wizyty. Eksperci wskazywali, iż samodzielna inicjatywa Warszawy bez uzgodnienia z sojusznikami byłaby problematyczna, natomiast wizyta jako uzgodniony kanał komunikacji (np. dla Stanów Zjednoczonych) mogłaby mieć sens strategiczny.
Inni zwracali uwagę, iż Polska jest jednym z nielicznych państw NATO/UE utrzymujących w miarę pozytywne relacje z Iranem, co może być wykorzystywane zarówno przez Warszawę, jak i przez Teheran . Pojawiały się też sugestie dotyczące spraw konsularnych lub przekazywania polskiego stanowiska w kwestiach przestrzegania prawa międzynarodowego.
Doświadczenie Zajączkowskiego – byłego ambasadora w Rosji, Chinach i Rumunii, a w tej chwili podsekretarza stanu odpowiedzialnego m.in. za politykę wobec Bliskiego Wschodu, Europy Wschodniej i Afryki – sprawia, iż wybór właśnie jego na te konsultacje nie jest przypadkowy. Jest to dyplomata o profilu zawodowym, a nie politycznym, co ułatwia prowadzenie rozmów o charakterze roboczym.
Wizyta nie przyniosła (przynajmniej publicznie) przełomowych oświadczeń czy konkretnych uzgodnień. Służyła raczej wymianie stanowisk, podtrzymaniu kanału dialogu oraz omówieniu scenariuszy deeskalacji w dwóch kluczowych dla Polski obszarach: bezpieczeństwa europejskiego (w związku z Rosją) oraz stabilności w regionie Zatoki Perskiej.
