Wady i zalety ogrzewania na podczerwień

Ogrzewanie na podczerwień – co to takiego?

Zanim zaczniemy przyglądać się konkretnym atutom i ograniczeniom omawianej technologii, warto pokrótce przybliżyć, czym jest ogrzewanie na podczerwień. Pod tym terminem kryje się zbiór systemów ogrzewania elektrycznego bazujących nie na konwekcji, ale na naturalnym mechanizmie wymiany ciepła. Najłatwiej przyrównać go do promieni słonecznych, których energia jest bezpośrednio i równomiernie absorbowana przez ogrzewaną płaszczyznę, przedmioty i ludzi.

W porównaniu z tradycyjnymi grzejnikami czy wodną podłogówką ogrzewanie na podczerwień działa szybciej, stabilniej i dłużej, zapewniając równomierny rozkład temperatury przy niższych, optymalnych nastawach. Burzy tym samym mit o wysokiej kosztochłonności ogrzewania elektrycznego. Ogrzewanie podczerwienią realizowane jest najczęściej przez:

• folie grzewcze;
• maty grzewcze;
• grzejniki na podczerwień;
• panele grzewcze.

Trzeba przy tym uczciwie podkreślić, iż nie jest rozwiązaniem uniwersalnym i nie w każdej sytuacji będzie najlepszym wyborem. Jego opłacalność i efektywność w dużej mierze zależą od parametrów budynku, sposobu użytkowania oraz źródła energii elektrycznej.

Jakie są zalety ogrzewania na podczerwień?

Ogrzewanie podczerwienią sprawdza się najlepiej tam, gdzie zostało świadomie zaprojektowane, a nie dobrane „w ciemno” jako zamiennik każdego innego ogrzewania. Oferuje wówczas wiele korzyści niedostępnych dla innych technologii czy w konkretnych sytuacjach (np. dla mieszkańców bloków lub domów bez przyłącza gazowego). Jakich?

Wyższy komfort cieplny przy niższej temperaturze

Ogrzewanie na podczerwień nie ogrzewa powietrza i nie wzmaga jego cyrkulacji. Energia przekazywana jest bezpośrednio na płaszczyznę, przedmioty i osoby w pomieszczeniu. Powietrze nagrzewa się dopiero wtórnie.

Co to daje? Przede wszystkim system pracuje stabilniej. Optymalny poziom temperatury osiągany jest wolniej i dłużej utrzymuje się w pomieszczeniu. W tym aspekcie technologia zdecydowanie różni się od konwekcyjnej, gdzie urządzenie rozgrzewa się punktowo do wysokich temperatur, co prowadzi do powstawania przegrzanych stref. W przypadku systemów na podczerwień, zamiast długotrwałej pracy z maksymalną mocą, temperatura rośnie stopniowo i równomiernie na całej ogrzewanej powierzchni do momentu, gdy osiągnie wartość zadaną. Takie źródło ciepła jest bardziej przewidywalne i eliminuje lokalne skoki temperatury.

Efekt jest szczególnie odczuwalny w wysokich pomieszczeniach, łazienkach czy wnętrzach okresowo użytkowanych, gdzie standardowe kaloryfery tracą na efektywności.

Energooszczędność

Dłuższy czas pracy systemu, ale z niższą mocą, to mniej zużytego prądu i niższe kwoty na rachunkach. Ogrzewanie podczerwienią okazuje się szczególnie opłacalne i rekomendowane w integracji z panelami fotowoltaicznymi. Wówczas grzejniki, folię czy matę grzewczą można zasilać darmową energią solarną. Przy optymalnym doborze systemu oraz jego parametrów można obniżyć realne koszty ogrzewania choćby o ponad połowę.

Czystość bez emisji

Kolejnym atutem jest zeroemisyjność ogrzewania na podczerwień. Nie ma mowy o żadnych spalinach czy CO₂. Technologia okazuje się prozdrowotna, prośrodowiskowa i przyszłościowa w kontekście globalnej polityki klimatycznej. Systemy na podczerwień nie powodują cyrkulacji kurzu ani drobnoustrojów, ponieważ podczas pracy nie generują dużych różnic temperatur między ogrzewanymi strefami (np. podłogą i strefami powyżej). Ciepło przekazywane jest bezpośrednio do powierzchni, przedmiotów i elementów wyposażenia, które oddają je równomiernie do otoczenia. Brak silnych gradientów temperaturowych ogranicza ruchy konwekcyjne powietrza, a co za tym idzie – migrację kurzu i alergenów.

Dyskrecja i oszczędność miejsca

Większość elektrycznych systemów na podczerwień (folie, maty i panele grzewcze) to urządzenia, które w żaden sposób nie ingerują w przestrzeń. Gwarantuje to oszczędność miejsca i swobodę jego aranżacji. Doceniają to zwłaszcza właściciele małych metraży. W przypadku grzejników ingerencja w przestrzeń jest minimalna i akceptowalna. Co więcej, eleganckie nowoczesne urządzenia mogą dodatkowo wzbogacić formę wizualną wnętrza.

Automatyzacja i precyzyjne sterowanie temperaturą

Ogrzewanie na podczerwień bardzo dobrze „lubi się” z nowoczesnymi systemami sterowania. W zależności od potrzeb i budżetu możesz zdecydować się na:

• prosty regulator manualny z pokrętłem,
• zaawansowany termostat elektroniczny, często zintegrowany z Wi-Fi i aplikacją mobilną.

Zwłaszcza drugie rozwiązanie daje pełną kontrolę nad temperaturą w każdym pomieszczeniu – osobno i dokładnie wtedy, gdy jest potrzebna. Możesz tworzyć harmonogramy pracy, obniżać temperaturę w zależności od pory dnia czy obecności domowników lub nagrzać dom przed powrotem. Taka precyzja przekłada się bezpośrednio na komfort i realne ograniczenie zużycia energii. System grzeje dokładnie tam i wtedy, gdzie ma sens, bez strat wynikających z bezwładności cieplnej instalacji.

Prosty, szybki i bezinwazyjny montaż

Kolejną istotną zaletą ogrzewania na podczerwień jest łatwość montażu, która wyróżnia je na tle tradycyjnych systemów grzewczych. W przypadku folii grzewczych, mat czy paneli na podczerwień nie ma potrzeby budowy kotłowni, prowadzenia rozbudowanej instalacji hydraulicznej ani ingerowania w konstrukcję budynku. W wielu przypadkach montaż możliwy jest choćby na etapie wykończenia wnętrz lub podczas remontu.

Co więcej, część rozwiązań (zwłaszcza folie i maty grzewcze) może być instalowana samodzielnie lub w bardzo krótkim czasie przez ekipę wykonawczą. To sprawia, iż ogrzewanie na podczerwień jest atrakcyjną opcją zarówno dla inwestorów budujących nowy dom, jak i dla właścicieli mieszkań czy lokali użytkowych, którzy chcą poprawić komfort cieplny bez kosztownego i uciążliwego generalnego remontu.

Możliwość uzyskania wsparcia finansowego

W Polsce nie istnieją bezpośrednie dopłaty do ogrzewania na podczerwień, jednak dotyczy to przede wszystkim programów związanych z poprawą efektywności energetycznej budynków, takich jak dofinansowania do termomodernizacji, instalacji fotowoltaicznych czy magazynów energii. Choć samo źródło ciepła nie jest dotowane, to obniżeniu ulega koszt energii wykorzystywanej do jego zasilania. A to realnie zmniejsza rachunki za ogrzewanie.

Ogrzewanie podczerwienią wpisuje się też w programy wspierające fotowoltaikę i magazyny energii (np. Mój Prąd), które pośrednio znacząco obniżają koszty jego eksploatacji. W takim modelu realnym „dofinansowaniem” nie jest jednorazowa dotacja do samego systemu grzewczego, ale obniżenie rachunków za prąd dzięki autokonsumpcji energii z instalacji PV. Wsparcie na zakup i montaż ogrzewania elektrycznego – a więc również systemów na podczerwień – w określonych warunkach mogą uzyskać także beneficjenci rządowego programu Czyste Powietrze.

Wady ogrzewania podczerwienią

Jak każda technologia, tak ogrzewanie podczerwienią ma swoje ograniczenia. Warunkowane są one przede wszystkim specyfiką obiektu oraz indywidualnymi wymaganiami inwestora. W tym kontekście do podstawowych wad ogrzewania podczerwienią trzeba by zaliczyć:

• zależność od cen energii elektrycznej i taryf operatora,
• mniejsza opłacalność w bardzo dużych i otwartych przestrzeniach,
• wymagania związane z izolacją termiczną budynku.

Mówiąc inaczej, ogrzewanie na podczerwień, choć oferuje wiele zalet, nie sprawdzi się wszędzie. Jego montaż wymaga świadomego podejścia oraz gruntownej analizy. Inaczej koszty mogą przerosnąć oczekiwania. Niekiedy dobrym podejściem jest inwestycja w system hybrydowy, tzn. taki, w którym ogrzewanie podczerwienią wspierane jest innym systemem (pompa ciepła, kocioł).

Treść artykułu została zweryfikowana merytorycznie przez Heat Decor – polskiego producenta nowoczesnych systemów grzewczych specjalizującego się w rozwiązaniach elektrycznych i niskotemperaturowych.