Urząd Marszałkowski o wycofaniu się MKiDN ze współfinansowania Muzeum Literatury

19 lutego Ministerstwo Kultury wypowiedziało umowę ws. prowadzenia jako wspólnej instytucji kultury Muzeum Literatury w Warszawie. Wypowiedzenie oznacza, iż od 1 stycznia 2027 r. Muzeum pozostanie samorządową instytucją kultury prowadzoną wyłącznie przez woj. mazowieckie.

Wcześniej szefowa MKiDN Marta Cienkowska nie wyraziła zgody na powołanie Beaty Michalec na dyrektorkę Muzeum Literatury w Warszawie z powodu wątpliwości co do przebiegu konkursu. Mimo to zarząd województwa 23 grudnia 2025 r. powołał ją na stanowisko dyrektora na siedem lat.

Biuro Prasowe Urzędu Marszałkowskiego Województwa Mazowieckiego w Warszawie w odpowiedzi na pytania Polskiej Agencji prasowej napisało, iż „dyrektora Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie powołano w drodze konkursu w oparciu o obowiązujące przepisy prawa”.

„Konkurs został przeprowadzony zgodnie z przepisami, co potwierdził ostatecznie wojewoda mazowiecki. W naszej ocenie wycofanie się ze współfinansowania Muzeum Literatury jest działaniem impulsywnym i szkodzi tak ważnej i prestiżowej instytucji jak Muzeum Literatury” – oceniono.

Resort kultury wycofuje się

Ministra Cienkowska cytowana w oświadczeniu resortu kultury powiedziała, iż „mimo jednoznacznych opinii ekspertów i środowiska literackiego samorząd mazowiecki woli kierować się interesem partyjnym”. „To postawa głęboko szkodliwa i niszcząca dla wspólnej kultury. (…) Wobec otwartego łamania zasad i wobec wyczerpania możliwości porozumienia Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego wypowiedziało umowę współprowadzenia Muzeum Literatury” – przekazała.

Wypowiedzenie oznacza, iż od 1 stycznia 2027 r. Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie pozostanie samorządową instytucją kultury prowadzoną wyłącznie przez województwo mazowieckie.

MKiDN podkreśliło, iż „pełna decyzyjność to pełna odpowiedzialność – również finansowa”. „Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie będzie finansowało eksperymentów samorządowców na żywych organizmach instytucji kultury” – zaznaczono.

Konkurs na dyrektora – szczegóły

Muzeum Literatury w Warszawie było współprowadzone przez samorząd województwa mazowieckiego oraz Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, a jego dyrektor jest powoływany i odwoływany przez organizatora za zgodą współprowadzącego.

Konkurs na dyrektora Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie zarząd województwa ogłosił we wrześniu 2024 r. Wygrała go Agnieszka Celeda, dziennikarka kulturalna, była szefowa redakcji kulturalnej Polskiego Radia i dyrektorka Biura Kultury i Dziedzictwa w kancelarii prezydenta Bronisława Komorowskiego.

W II turze głosowania otrzymała 6 z 11 głosów. Jej konkurentka Beata Michalec, warszawska radna z klubu Koalicji Obywatelskiej, wicedyrektorka Muzeum Niepodległości, dostała o jeden głos mniej.

Mimo to w styczniu 2025 r. zarząd województwa powołał na pełniącą obowiązki dyrektora Beatę Michalec, a nie Agnieszkę Celedę. 5 grudnia komisja konkursowa zebrała się ponownie, by wybrać dyrektora. Nowy konkurs wygrała Michalec.

Jednak w ocenie MKiDN „konkurs, który Biuro Prasowe pana Marszałka nazywa »rzetelnym«, »otwartym«, »konkurencyjnym« i »transparentnym«, od początku budził wątpliwości – już na etapie powoływania składu komisji konkursowej”.

„Zgłaszaliśmy te wątpliwości Urzędowi Marszałkowskiemu jeszcze przed rozpoczęciem procedury. Pan Marszałek czytał z całą pewnością dokumentację konkursową i protokół końcowy poprzedniego konkursu na stanowisko dyrektora Muzeum Literatury. Według tych dokumentów konkurs wygrała pani Agnieszka Celeda, mimo to pan Marszałek wyniku nie uznał i powołał jako p.o. dyrektora panią Beatę Michalec” – powiedział wówczas PAP Piotr Jędrzejowski z Centrum Informacyjnego MKiDN.

Resort nie wyrażał zgody na powołanie Michalec i oczekiwał rozpisania nowego konkursu.