UOKiK stawia zarzuty Bolt, Tchibo i Zara za greenwashing: co oznaczają „eko” deklaracje?

Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) podjął działania wobec firm Bolt, Tchibo i Zara, stawiając im zarzuty dotyczące tzw. greenwashingu, czyli wprowadzających w błąd deklaracji ekologicznych. W przypadku potwierdzenia zarzutów, każda z firm może zostać ukarana grzywną sięgającą choćby 10% obrotu za każdą zakwestionowaną praktykę.

Co kryje się za „zielonymi” hasłami?

Współczesny marketing coraz częściej sięga po hasła takie jak „zrównoważone”, „odpowiedzialne” czy „lepsze dla ludzi i planety”. UOKiK sprawdza, czy konsumenci otrzymywali od firm jasne informacje, co dokładnie oznaczają deklaracje „eko”, na jaką skalę i w jakich warunkach mają one zastosowanie.

„Eko” to dziś jedno z mocniejszych słów w marketingu – potrafi przechylić szalę decyzji – klik „kupuję”, wybór „dostawy eko”, dopłata do „lepszej”, czyli bardziej ekologicznej opcji. Ale im większe zaufanie konsumentów do eko-haseł, tym większa odpowiedzialność przedsiębiorców: ich deklaracje muszą być jasne, sprawdzalne i kompletne – bez przemilczeń o warunkach, ograniczeniach czy skali.

Badania potwierdzają, iż polscy konsumenci należą do najbardziej ufnych w Unii wobec deklaracji o ekologiczności i statystycznie wierzą im wyraźnie częściej niż przeciętny obywatel UE.* Zielone hasła nie mogą być skrótem myślowym ani grą w domysły: jeżeli firma mówi „100%”, „bezemisyjne” czy „do recyklingu”, musi to znaczyć dokładnie to — jasno, z danymi i w skali, którą da się sprawdzić.

– mówi Prezes UOKiK Tomasz Chróstny.

Bolt: „Bezemisyjne pojazdy” i „100% energii odnawialnej” pod lupą

Zarzuty wobec Bolt dotyczą sposobu komunikowania „bezemisyjności pojazdów” oraz wykorzystywania energii odnawialnej. Firma sugerowała, iż jej usługi realizowane są głównie pojazdami elektrycznymi, podczas gdy w rzeczywistości większość przejazdów odbywa się autami spalinowymi. Dodatkowo, określenie „bezemisyjne” odnosi się jedynie do etapu jazdy, a nie całego cyklu życia pojazdu. Podobne wątpliwości dotyczą hasła „100% energii odnawialnej”, które w praktyce opiera się głównie na certyfikatach kompensujących zużycie energii, a nie na bezpośrednim zakupie energii z OZE.

Tchibo: Kryteria „eko” i recykling kapsułek Cafissimo

W sklepie internetowym Tchibo produkty oznaczano hasłami „eko”, „zrównoważone” lub symbolem zielonego listka, bez jasnego wyjaśnienia, co te oznaczenia oznaczają. Wątpliwości budzi także sposób kwalifikowania produktów jako „eko”, np. poprzez bardzo niskie progi udziału materiałów z recyklingu. W przypadku kapsułek Cafissimo, komunikaty o recyklingu mogły wprowadzać w błąd, sugerując powszechność procesu, podczas gdy ograniczenia dotyczące recyklingu były komunikowane jedynie na opakowaniu, w językach obcych i wyłącznie dla Niemiec i Austrii.

Zara: „Join life” i niejasne deklaracje środowiskowe

Zara promowała swoje działania ekologiczne poprzez sekcję „Join life”, gdzie pojawiały się ogólne hasła o energii z OZE, „zero waste” czy realizacji „Celów zrównoważonego rozwoju ONZ”. Brakowało jednak informacji o zakresie i skali tych działań. Przykładowo, hasło „zero waste we własnych obiektach” mogło dotyczyć tylko pojedynczych sklepów, a nie całej sieci. Oznaczenia certyfikatów na produktach również nie zawsze jasno określały rzeczywisty udział certyfikowanych surowców.

Kolejne działania UOKiK wobec greenwashingu

To nie pierwsza interwencja UOKiK dotycząca podejrzeń greenwashingu. Wcześniej zarzuty postawiono także firmom Allegro, DHL, DPD i InPost za niepełne lub niejasne deklaracje „eko”.

Jak nie dać się złapać na ekościemę? Wskazówki dla konsumentów

• Sprawdzaj, czy deklaracje „eko” są poparte konkretnymi danymi: nazwy materiałów, procentowy udział składników, źródło pochodzenia.
• Nie sugeruj się wyłącznie grafiką czy kolorem zielonym – to często narzędzia marketingowe.
• Podchodź krytycznie do porównań typu „bardziej eko niż inne”, jeżeli nie są jasno wyjaśnione.
• Pamiętaj, iż ekologiczność jednego aspektu produktu nie oznacza, iż cały produkt jest przyjazny środowisku.

Źródło: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów