Ukraina na stałe w budżecie UE? Kolejne 45 mld euro i rachunek dla Polski

dzienniknarodowy.pl 5 godzin temu
Zdjęcie: Ukraina na stałe w budżecie UE? Kolejne 45 mld euro i rachunek dla Polski


Komisja Europejska 18 listopada zaproponowała do 45 mld euro dodatkowego wsparcia dla Ukrainy w 2027 roku, ponad wcześniej uzgodnioną pulę. Pieniądze mają pochodzić z długu gwarantowanego budżetem UE. Polska nie dostała osobnego rachunku, ale jako państwo członkowskie współuczestniczy w systemie gwarancji i ryzyka.

Kolejne 45 mld euro na 2027 rok

Komisja Europejska chce pożyczyć na rynkach kapitałowych do 45 mld euro i przekazać te środki Ukrainie. Oficjalny projekt z 18 listopada 2026 roku przewiduje do 25 mld euro pomocy wojskowej oraz do 20 mld euro ogólnego wsparcia budżetowego. Nowa pożyczka miałaby być zabezpieczona marginesem budżetu Unii Europejskiej.

To pakiet dodatkowy. W 2027 roku ma zostać uruchomione także pozostałe 45 mld euro z wcześniejszej pożyczki Ukraine Support Loan o łącznej wartości 90 mld euro na lata 2026-2027. W praktyce Bruksela przygotowuje więc możliwość skierowania na Ukrainę w przyszłym roku choćby 90 mld euro z obu mechanizmów, jeżeli projekty przejdą procedurę i zostaną spełnione warunki wypłat.

Komisja szacuje dodatkową lukę finansową Ukrainy w 2027 roku na 70 mld euro. Proponowane 45 mld ma pokryć około dwóch trzecich tej kwoty. Resztę mieliby zapewnić inni partnerzy, w tym państwa grupy G7.

Dług zabezpieczony budżetem Unii

Konstrukcja finansowania ma polityczne znaczenie. Ukraina byłaby zobowiązana zwrócić kapitał dopiero po otrzymaniu reparacji od Rosji. Bruksela wskazuje również na możliwość wykorzystania przyszłych nadzwyczajnych dochodów z zamrożonych rosyjskich aktywów. Dopóki jednak te warunki nie zostaną spełnione, zabezpieczeniem pozostaje budżet UE.

To właśnie w tym miejscu zaczyna się polski rachunek. Komisja nie przedstawiła w komunikacie osobnej kwoty przypisanej Polsce, dlatego uczciwie nie da się dziś napisać, ile dokładnie zapłaci polski podatnik. Da się natomiast stwierdzić rzecz zasadniczą: ryzyko jest wspólnotowe, a wspólnotowy budżet powstaje ze składek i zasobów finansowanych przez państwa członkowskie. Warszawa musi więc żądać pełnej informacji o kosztach, terminach oraz scenariuszu spłaty.

Unijne zadłużanie na cele strategiczne staje się stałym narzędziem polityki. Wcześniej podobne pytania o odpowiedzialność za wspólny dług pojawiały się przy unijnym planie zbrojeniowym wartym 150 mld euro. Każdy taki mechanizm przesuwa ciężar decyzji z parlamentów narodowych na instytucje UE.

Pomoc warunkowa, ale coraz bardziej trwała

Komisja zapewnia, iż wypłaty będą związane z reformami dotyczącymi praworządności i walki z korupcją. 20 listopada przekazała Ukrainie 7,9 mld euro w ramach Ukraine Facility. Według komunikatu Komisji od 2022 roku UE i jej państwa członkowskie udzieliły Ukrainie wsparcia o wartości 245,5 mld euro, w tym 3,8 mld euro z dochodów od zamrożonych rosyjskich aktywów.

Pomoc napadniętemu państwu leży w interesie bezpieczeństwa Polski, bo zwycięstwo Rosji oznaczałoby wzrost zagrożenia na naszej granicy. Ten argument nie zwalnia jednak rządu z kontroli każdej złotówki ani z obrony polskiej suwerenności budżetowej. Spór o zakres polskiego zaangażowania w wojnę już dziś dzieli prawicę i wymaga rozmowy o faktach, a nie o odruchach.

Polska potrzebuje warunków, nie blankietowego czeku

Najważniejsza kwestia brzmi dziś nie: czy wspierać Ukrainę, ale na jakich zasadach i za jaką cenę. Polska powinna domagać się twardych warunków wypłat, pierwszeństwa dla wykorzystania rosyjskich aktywów, udziału polskiego przemysłu w zamówieniach oraz przejrzystego podziału ryzyka między państwa. Bez tego doraźna pomoc może zmienić się w trwały transfer, o którego skali Polacy dowiedzą się dopiero z kolejnych unijnych zobowiązań.

Bezpieczeństwo wymaga realizmu. Rosję trzeba powstrzymywać, ale polski rząd ma obowiązek pilnować, aby strategiczna pomoc nie stała się narzędziem dalszego uwspólnotowienia długu bez demokratycznej kontroli i bez jasnej korzyści dla Polski.

Źródło: Komisja Europejska, Do Rzeczy

Idź do oryginalnego materiału