UE przygotowuje się na sezon pożarów w 2026 r.

W związku z rosnącym ryzykiem wystąpienia pożarów lasów w całej Europie Komisja Europejska przygotowuje się na sezon 2026. W tym celu wzmocni cztery najważniejsze obszary działania: zapobieganie, przygotowanie, reagowanie i odbudowę po pożarach w całej UE. W ramach prac przygotowawczych zostanie zmobilizowana rekordowa liczba strażaków, samolotów i ekspertów ds. sytuacji nadzwyczajnych, mających chronić ludzkie życia, mienie i przyrodę.

Jak KE przygotowuje się na sezon pożarów w 2026 r.?

W ramach działań przygotowawczych do sezonu pożarów w 2026 r. strategicznie rozmieszczonych na obszarach wysokiego ryzyka na Cyprze, w Grecji, Włoszech, Francji, Hiszpanii i Portugalii zostanie 777 strażaków z 14 państw europejskich. Jest to najwyższy poziom uczestnictwa od czasu uruchomienia programu wstępnego pozycjonowania w 2022 r. Poza tym w gotowości będą 22 samoloty gaśnicze i 5 śmigłowców z floty UE.

Pożary coraz większym zagrożeniem

Komisja Europejska zwraca uwagę, iż sezony pożarów lasów stają się dłuższe, bardziej niszczycielskie i rozpoczynają się wcześniej. W związku z powyższym, celem na najbliższy sezon pożarów będzie dopilnowanie, aby dodatkowi strażacy, samoloty i wiedza fachowa były w gotowości do wspierania służb w krajach, gdzie ryzyko jest największe.

W komunikacie przedstawionym w marcu 2026 r. podkreślono, iż najważniejsze jest zapobieganie pożarom, gotowość do reagowania na nie oraz odbudowa. Inicjatywa obejmuje wspieranie krajobrazów poprzez zrównoważone gospodarowanie gruntami i odbudowę ekosystemów, doskonalenie sposobów oceny ryzyka wystąpienia pożarów lasów i systemy wczesnego ostrzegania, wzmocnioną gotowość społeczności oraz ściślejszą współpracę.

Podejście to ma na celu zmniejszenie ryzyka występowania pożarów lasów przy jednoczesnym zwiększeniu długoterminowej odporności Europy na nie. Więcej informacji na temat nowej strategii walki z rosnącym zagrożeniem pożarami roślinności można znaleźć w jednym z poprzednich artykułów: Nowa strategia KE przeciw rosnącemu zagrożeniu pożarami roślinności.

Jakie działania mające na celu zapobieganie pożarom będą prowadzone?

Przez cały sezon pożarowy eksperci z całodobowego unijnego Centrum Koordynacji Reagowania Kryzysowego śledzą zagrożenia z wykorzystaniem analiz meteorologicznych i naukowych. Dodatkowo Centrum wzmocni swoje działania, dzięki ekspertom ds. pożarów lasów z państw członkowskich i państw uczestniczących, a także specjalistom z partnerstw Komisji z instytucjami naukowymi.

Europejski system informacji o pożarach lasów gwarantuje stałe prognozy ryzyka, natomiast unijne usługi satelitarne, takie jak Copernicus, zapewnią mapowanie sytuacji nadzwyczajnych i analizę geoprzestrzenną w celu wsparcia procesu decyzyjnego w terenie.

Ponadto w 2026 r. UE uruchomi europejską regionalną stację gaszenia pożarów na Cyprze, aby zwiększyć gotowość i zdolności reagowania na wypadek pożarów w południowym regionie Morza Śródziemnego. Cypryjska stacja przeciwpożarowa pomieści sześć samolotów, a także będzie organizować szkolenia i ćwiczenia dla praktyków ochrony ludności w celu wspierania wymiany wiedzy i najlepszych praktyk.

Działania Polski w ramach Mechanizmu Ochrony Ludności

Polska w ramach Mechanizmu Ochrony Ludności wyśle do Hiszpanii 105 strażaków wchodzących w skład wszystkich modułów GFFF, najwięcej ze wszystkich 14 państw Unii Europejskiej. Przez cały sierpień będą oni stacjonować w Kastylii-La Manchy, wspólnocie autonomicznej w środkowej Hiszpanii.

ERCC – Centrum Koordynacji Reagowania Kryzysowego UE

Centrum Koordynacji Reagowania Kryzysowego jest największym i najszybszym unijnym instrumentem koordynacji operacyjnej, który wspiera UE w przypadku każdego rodzaju kryzysu. Centrum działa 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu i reaguje na zdarzenia w różnych strefach czasowych. Dowolny kraj dotknięty katastrofą może zwrócić się o pomoc właśnie tutaj. Kraje uczestniczące w Mechanizmie Ochrony Ludności UE oferują swoją pomoc, np. w postaci artykułów pierwszej potrzeby, wiedzy fachowej lub specjalistycznego sprzętu.

UE koordynuje oferty wsparcia, aby zapewnić ukierunkowaną pomoc i pokrywa do 75 proc. kosztów operacyjnych. Może również zmobilizować własne zasoby, znane jako rescEU: samoloty gaśnicze, samoloty ewakuacji medycznej, sprzęt medyczny i szpitale polowe. Od 2001 r. Centrum koordynowało pomoc ponad 600 razy.