Program SAFE. Donald Tusk. Karol Nawrocki
Premier Donald Tusk zwrócił się do prezydenta Karola Nawrockiego o jak najszybsze podpisanie ustawy wdrażającej program SAFE. Jednocześnie poprosił prezesa Narodowego Banku Polskiego, Adama Glapińskiego, o przekazanie szczegółowych informacji o możliwościach finansowych NBP oraz o szczegółach propozycji określanej jako „SAFE 0 proc.”.
Środki z unijnego programu mają najważniejsze znaczenie dla bezpieczeństwa państwa oraz rozwoju polskiego przemysłu zbrojeniowego.
Program SAFE – miliardy euro dla Polski
SAFE to europejski mechanizm finansowy wspierający inwestycje w obronność państw członkowskich. Polska jest największym beneficjentem programu i może pozyskać około 43,7 miliarda euro, czyli blisko 200 miliardów złotych.
Rząd zapowiada, iż 89 procent środków trafi bezpośrednio do polskich firm zbrojeniowych, a pieniądze zostaną przeznaczone m.in. na:
-
rozwój produkcji uzbrojenia,
-
realizację potrzeb Sił Zbrojnych RP,
-
wsparcie Policji i Straży Granicznej,
-
wzmocnienie bezpieczeństwa w cyberprzestrzeni.
Alternatywna propozycja „SAFE 0 proc.”
Prezydent Karol Nawrocki i prezes NBP zaprezentowali własną koncepcję finansowania – tzw. „SAFE 0 proc.”. Według założeń, środki miałyby trafić do Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych bez naliczania odsetek. Jednocześnie nie byłyby pozyskiwane bezpośrednio z rezerw banku centralnego, ponieważ takie działanie byłoby niezgodne z prawem.
Propozycja zakłada wykorzystanie przychodów generowanych przez NBP z operacji inwestycyjnych, które w ostatnich 30 miesiącach przyniosły ponad 180 miliardów złotych.
Wątpliwości dotyczące sytuacji finansowej NBP
Premier zwrócił uwagę na straty Narodowego Banku Polskiego w ostatnich latach. W 2024 roku NBP zanotował stratę przekraczającą 13,3 miliarda złotych, a w 2023 roku strata wyniosła ponad 20 miliardów złotych.
Zgodnie z prawem, jeżeli NBP osiąga zysk, 95 procent kwoty trafia do budżetu państwa. W przypadku strat bank nie przekazuje środków do budżetu. Premier oczekuje od prezesa NBP jasnej informacji o realnych możliwościach finansowych banku oraz sposobach wykorzystania dostępnych środków w programie SAFE.
Termin decyzji prezydenta
Prezydent Karol Nawrocki ma czas na podjęcie decyzji dotyczącej ustawy wdrażającej program SAFE do 20 marca. Szybkie uruchomienie środków jest najważniejsze zarówno dla modernizacji armii, jak i dla polskich firm przygotowujących się do produkcji sprzętu wojskowego w ramach nowych kontraktów.
Program SAFE ma strategiczne znaczenie dla bezpieczeństwa Polski, wspierając inwestycje w obronność, cyberbezpieczeństwo oraz rozwój rodzimego przemysłu zbrojeniowego.
