Trojański koń z Genewy: pod płaszczykiem ochrony dzieci Polska współtworzy aborcyjny precedens

Nikt rozsądny nie zapyta, czy warto bronić dzieci przed przymusowym zamążpójściem. To pytanie nie istnieje, bo odpowiedź jest oczywista dla wszystkich. Problem zaczyna się gdzie indziej: przy stole negocjacyjnym w Genewie, gdzie pod szyldem tej oczywistej sprawy powstaje dokument o zupełnie innym ciężarze gatunkowym, a Polska nie tylko się pod nim podpisuje, ale współtworzy go od podstaw.

Antonio Mellado, dyrektor ds. rzecznictwa genewskiego biura Global Center for Human Rights, w komentarzu dla Instytutu Ordo Iuris zwraca uwagę na fakt, który łatwo przeoczyć w natłoku informacji o „walce z małżeństwami dzieci”: Polska figuruje wśród głównych autorów tej rezolucji. To istotna różnica względem samego głosowania czy poparcia gotowego tekstu. Współautorstwo oznacza udział w pisaniu, negocjowaniu i wprowadzaniu konkretnych sformułowań. A te sformułowania, jak dowodzi Mellado, sięgają dużo dalej niż ochrona nieletnich przed przymusowym małżeństwem. Do dokumentu trafił język dotyczący aborcji, edukacji seksualnej i polityki rodzinnej.

Słownik, którego nie znajdziesz w podręczniku dyplomacji

W korytarzach ONZ funkcjonuje własny kod językowy. Zwrot „prawa i zdrowie seksualne oraz reprodukcyjne” wygląda niewinnie, jak deklaracja o dostępie do opieki medycznej. W rzeczywistości to formuła regularnie wykorzystywana do rozszerzania dostępu do aborcji i antykoncepcji wśród nieletnich oraz podważania krajowych przepisów chroniących życie ludzkie przed narodzeniem.

Podobnie działa termin „kompleksowa edukacja seksualna”. W dokumentach agend ONZ oznacza on nauczanie o tożsamości płciowej i orientacji seksualnej, prezentowane jako niezbywalne prawo dziecka, bez względu na stanowisko rodziców. Międzynarodowe wytyczne opracowane przez UNESCO idą w tym kierunku wprost zalecając, by dzieci już w wieku dziewięciu lat uczyły się, iż ich odczuwana tożsamość płciowa może różnić się od płci biologicznej. Co istotne, wytyczne te często pomijają obowiązek informowania o tym rodziców, mimo iż art. 53 ust. 3 Konstytucji RP jednoznacznie gwarantuje rodzicom prawo do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami.

Trzeci filar tego słownika to „autonomia cielesna”. Pojęcie, które w praktyce ONZ-owskiej stało się standardowym argumentem na rzecz aborcji na życzenie. Dochodzi do tego pozornie błahy szczegół: słowo „wszystkie” w zwrocie „wszystkie kobiety i dziewczęta”, które w interpretacji środowisk gender bywa rozciągane poza kategorie biologiczne, oraz nieprecyzyjne określenie przemocy „ze względu na płeć”, w angielskiej wersji roboczej opartej na słowie „gender”, a nie „sex”. Ten sam mechanizm widzieliśmy już przy okazji Konwencji Stambulskiej, gdzie „gender” z oryginału zamieniono w polskim tłumaczeniu na „płeć społeczno-kulturową”.

Dlaczego „niewiążące” nie znaczy „bez znaczenia”

Można by machnąć ręką: przecież rezolucje Zgromadzenia Ogólnego czy Rady Praw Człowieka ONZ nie mają mocy traktatu. To prawda tylko połowiczna. Stefano Gennarini, prawnik z amerykańskiego Center for Family and Human Rights, wyjaśnia w swojej analizie, iż sformułowania powtarzane konsekwentnie z rezolucji na rezolucję z czasem zaczynają funkcjonować jako normy zwyczajowego prawa międzynarodowego. Praktycznie równie trwałe jak zapisy traktatowe. Dlatego amerykańska dyplomacja przy każdym kontrowersyjnym dokumencie zaznacza, iż nie zmienia on obowiązującego stanu prawa. To nie formalność, ale zabezpieczenie przed właśnie takim mechanizmem.

Państwa forsujące aborcję i postulaty środowisk LGBT stosują tę strategię metodycznie: raz wprowadzony do rezolucji zwrot o „zdrowiu seksualnym i reprodukcyjnym” później staje się argumentem, iż kwestionowanie go jest już niemożliwe, a agendy ONZ zaczynają go wdrażać w swoich programach operacyjnych jako obejmujący prawo do aborcji. Jedynym realnym hamulcem jest konsekwentny, otwarty sprzeciw w dyplomatycznym żargonie określany jako zasada „trwałego oponenta”. Brak takiego sprzeciwu, jak podkreśla Gennarini, jest odczytywany jako milcząca zgoda.

Gra w otwarte karty, którą prowadzi się po cichu

Analiza C‑Fam pokazuje coś jeszcze bardziej niepokojącego: to sami zachodni dyplomaci utrzymują przy życiu mit o „niewiążącym” charakterze takich rezolucji, ponieważ pozwala im to przemycać zapisy, które we własnych krajach wywołałyby polityczną burzę. To wygodne rozwiązanie dla rządów, które chcą wprowadzić zmiany niemające poparcia społecznego w kraju i zamiast przekonywać wyborców wprost, forsują je na forum międzynarodowym, żeby po latach rozłożyć ręce i powiedzieć: to nie nasza decyzja, to międzynarodowe zobowiązanie.

Mellado formułuje to precyzyjnie: jeżeli polscy dyplomaci sami uczestniczyli w pisaniu tych zapisów, nieuczciwe byłoby później twierdzenie, iż presja spadła znikąd. Współtworzenie rezolucji to inicjowanie projektu, negocjowanie treści i wprowadzanie go pod obrady. To akt polityczny z realnymi, odległymi w czasie skutkami prawnymi. Odpowiedzialność powstaje w momencie złożenia podpisu, nie dopiero wtedy, gdy nadejdzie rachunek za decyzje, które w międzyczasie może już rozliczać zupełnie inny rząd.

Precedens sprzed lat

Sprawiedliwie trzeba przyznać, iż problem nie zaczął się wraz z obecną ekipą rządzącą. We wrześniu 2022 roku, jeszcze za rządów Zjednoczonej Prawicy, Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło rezolucję dotyczącą pomocy ofiarom przemocy seksualnej, w której aborcję potraktowano jako prawo człowieka, przy współudziale Polski. Kiedy Nigeria, popierana przez ponad trzydzieści innych delegacji, zaproponowała poprawki usuwające ten język, Polska ich nie poparła, dostosowując się do wspólnego stanowiska Unii Europejskiej, przedstawionego przez ambasadora Czech.

Ówczesny stały przedstawiciel RP przy ONZ, Krzysztof Szczerski, zapewniał wówczas publicznie, iż polska delegacja nie poparła treści rezolucji. Odpowiedź prezesa Ordo Iuris Jerzego Kwaśniewskiego była rzeczowa: Polska znajdowała się wśród projektodawców dokumentu, w jej imieniu (bez sprzeciwu) głos zabrał przedstawiciel UE, a nieuczestniczenie w głosowaniu nad poprawkami Nigerii sprowadzało się do braku sprzeciwu wobec zapisów, w których aborcję i pigułki „po” zaklasyfikowano jako element praw człowieka. Instytut Ordo Iuris apelował wcześniej pisemnie do prezydenta RP i stałego przedstawiciela o zajęcie stanowiska sprzeciwu, bez skutku.

Różnica, która ma znaczenie

Między tamtą sytuacją a obecną jest jednak istotna różnica jakościowa. Poprzedni rząd przynajmniej czuł potrzebę tłumaczenia się przed opinią publiczną i unikał jawnego firmowania aborcyjnego słownictwa. choćby jeżeli w praktyce działał niekonsekwentnie. Obecny rząd poszedł o krok dalej: Polska przestała być biernym uczestnikiem procesu, który się „nie sprzeciwia”, a stała się współautorem dokumentu wprowadzającego do międzynarodowego obiegu prawnego aborcję, wszechstronną edukację seksualną i terminologię gender pod przykrywką ochrony nieletnich przed przymusowym małżeństwem.

Można się spodziewać, iż gdy w Polsce narośnie sprzeciw wobec forsowania aborcji na życzenie czy obowiązkowej edukacji seksualnej opartej na wytycznych UNESCO i WHO, usłyszymy znajome tłumaczenie o „międzynarodowych standardach” i „zobowiązaniach, których nie da się cofnąć”. Różnica polega na tym, iż te zobowiązania powstaną na bazie dokumentu, który polski rząd sam współtworzył bez debaty parlamentarnej, bez konsultacji społecznych, bez jednego pytania skierowanego do obywateli.

Co dalej ?

Zaangażowanie Polski w walkę z małżeństwami dzieci jest jak najbardziej uzasadnione, pod warunkiem iż chodzi o czysty, jednoznaczny dokument, który potępia przymus i chroni ofiary, bez dołączonego przy okazji bagażu ideologicznego. Szczytny cel nie usprawiedliwia wprowadzania tylnymi drzwiami zapisów, których nikt w kraju nie miał szansy ocenić. Milczenie wobec tego, co dzieje się teraz w Genewie, oznacza zgodę na to, by najważniejsze spory zostały rozstrzygnięte poza jakąkolwiek debatą publiczną. W salach konferencyjnych nad Jeziorem Genewskim, do których zwykli obywatele nie mają wstępu.

jb
Źródło: dorzeczy.pl, ordoiuris.pl