The Ryll-Nardzewski Prize. 25 tys. euro od Wrocławia!

Zdjęcie: Nagroda została wręczona prof. Marcinowi Sabokowi podczas Ryll-Nardzewski Day w Operze Wrocławskiej, będącego częścią odbywającego się od 7 do 11 września we Wrocławiu Chilean-Polish Mathematical Meet

Prof. Marcin Sabok z McGill University w Montrealu został pierwszym laureatem The Ryll-Nardzewski Prize – ustanowionej przez prezydenta Wrocławia i fundowanej przez Wrocław nagrody matematycznej w wysokości 25 tys. euro. Wyróżniono go za wynik dotyczący jednego z podstawowych pytań matematyki: czy dwa bardzo skomplikowane obiekty, choć opisane inaczej, są w istocie tą samą strukturą.

Prof. Marcin Sabok rozwiązał problem, nad którym wcześniej pracowali wybitni matematycy zajmujący się teorią klasyfikacji. Formalnie udowodnił, jak czytamy w uzasadnieniu nagrody przygotowanym przez matematyków i logików z Politechniki Wrocławskiej, iż borelowska złożoność problemu izomorfizmu ośrodkowych algebr C* odpowiada złożoności uniwersalnej relacji równoważności orbit.

Można posłużyć się prostą analogią. Dwie sieci komunikacyjne mogą mieć inne nazwy przystanków, inne numery linii i być inaczej narysowane na mapie, a mimo to mieć dokładnie taki sam układ połączeń. Pytamy wtedy nie o nazwy, ale o strukturę: czy po odpowiednim „przemianowaniu” elementów jedna sieć jest taka sama jak druga?

W matematyce takie pytanie nazywa się problemem izomorfizmu. Prof. Sabok badał je dla znacznie bardziej skomplikowanych obiektów – algebr C*. Udowodnił, iż ich pełne klasyfikowanie jest niezwykle trudne: w precyzyjnym języku matematyki problem ten osiąga maksymalny poziom złożoności w bardzo szerokiej klasie naturalnych problemów klasyfikacyjnych.

W kluczowym fragmencie swojego dowodu prof. Sabok wykorzystał twierdzenie o selektorach Czesława Rylla-Nardzewskiego (1926–2015) – patrona nagrody i uczonego przez większą część kariery związanego z Wrocławiem.

– Matematyka jest jednym z najważniejszych rozdziałów akademickiej historii Wrocławia. Ustanawiając The Ryll-Nardzewski Prize, chcieliśmy nie tylko uczcić pamięć wybitnego wrocławskiego matematyka, ale także wzmocnić pozycję Wrocławia i Polski w międzynarodowym środowisku naukowym – mówi Jacek Sutryk, prezydent Wrocławia.

The Ryll-Nardzewski Prize została ustanowiona z okazji setnej rocznicy urodzin prof. Czesława Rylla-Nardzewskiego. Pomysł narodził się na Politechnice Wrocławskiej z inicjatywy prof. Tomasza Downarowicza, dyrektora Centrum Rylla-Nardzewskiego.

– Czuję się ogromnie zaszczycony tym wyróżnieniem. Zwraca ono uwagę na kolosalną rolę, jaką nasza dziedzina odgrywa i będzie odgrywać w rozwoju nauki i społeczeństwa – podkreśla prof. Sabok.