1 dzień temu
Warszawska Wytwórnia Energii, jedna z największych instalacji termicznego przekształcania odpadów komunalnych w tej części Europy, odpowiada za roczne przetworzenie w energię w wysokosprawnej kogeneracji ponad 260 tys. ton odpadów resztkowych i poprocesowych. WWE to nowoczesny i w pełni bezpieczny zakład, który z powodzeniem łączy sprawdzone rozwiązania, technologiczne innowacje oraz zgodność z europejskimi normami środowiskowymi.
Warszawska Wytwórnia Energii została rozbudowana i zmodernizowana, aby sprostać rosnącym potrzebom stolicy w kontekście termicznego przekształcania resztkowych odpadów komunalnych. Poza „czarnym workiem” instalacja zagospodarowuje również odpady poprocesowe (czyli odpady pozostałe z mechanicznej obróbki odpadów oznaczone kodem 19 12 12). Dwie nowe linie nowoczesnego zakładu (K2 oraz K3) są w stanie przetworzyć ok. 265 tys. ton odpadów w skali roku.
Transport i rozładunek
Odpady do WWE dostarczane są w dni robocze (w porze dziennej), specjalistycznym transportem samochodowym. Procedurę rozpoczyna weryfikacja zgodności odpadów z podaną w karcie charakterystyką. Na bramie usytuowane są dwa stanowiska ważenia – dla wjeżdżających oraz wyjeżdzających pojazdów. Na wjeździe zlokalizowane jest również stanowisko z czujnikami do wykrywania materiałów radioaktywnych. Wszystkie informacje o dostawie odpadów – wraz z danymi z karty przekazania odpadów i ich ewidencja – są wprowadzane, przetwarzane i archiwizowane w systemie komputerowym. Po kontroli pojazdy bezpylne kierowane są do hali wyładunku odpadów. Wyładunek odbywa się przez 10 otworów w bunkrze, które zamykane są klapami (grodziami) o wymaganej odporności ogniowej. W bunkrze WWE, w którym zachodzi proces homogenizacji, można zgromadzić do 5,5 tys. ton odpadów. Taki zapas gwarantuje płynność nieprzerwanej pracy zakładu przez ok. 7 dni. W górnej części bunkra zlokalizowano czerpnię powietrza, poprzez którą powietrze zasysane jest przez wentylatory powietrza podmuchowego kotłów linii K2 i K3. W ścianie bunkra od strony hali wyładunku, a także w ścianie zewnętrznej, zabudowane są czerpnie wentylacyjne. Układ poboru powietrza do kotłów poprzez bunkier i halę wyładunku powoduje utworzenie podciśnienia, co zabezpiecza przed przedostawaniem się nieprzyjemnych zapachów na zewnątrz zakładu. Podczas postoju obu linii powietrze złowonne ze zbiornika odcieków i bunkra odpadów oczyszczane jest w kolumnie dezodoryzacyjnej z węglem aktywnym. W bunkrze zainstalowano dwie suwnice z chwytakami łupinowymi (każdy o pojemności ok. 12 m3). Obie suwnice mogą pracować jednocześnie. Ich zadaniem jest odbieranie odpadów spod otworów zasypowych, mieszanie w celu uśrednienia ich wartości opałowej i podawanie do lejów zasypowych kotłów K2 i K3.
Termiczne przekształcanie
Z bunkra odpady kierowane są do lejów zasypowych kotłów linii K2 i K3. Na tym etapie następuje proces termicznego przekształcania oraz przetworzenia energii spalin w energię zawartą w parze. Odpady są podawane z bunkra za pośrednictwem leja zasypowego do szybu załadowczego. Lej jest zamontowany w otworze w betonowym pomoście bunkra odpadów. Kamera przemysłowa, zamontowana ponad lejem, umożliwia obserwację poziomu odpadów w leju zasypowym i w szybie. Dozownik odpadów, usytuowany na dole szybu, zapewnia równomierne podawanie odpadów na całej szerokości rusztu spalania. Ruszt pełni rolę nośnika odpadów w procesie ich: suszenia, gazyfikacji, spalania i dopalania. Proces spalania monitorowany jest przy pomocy kamery, zainstalowanej na tylnej ścianie komory spalania.
Pierwszy ciąg kotła wyposażono w palniki olejowe, które włączają się automatycznie, o ile temperatura gazów spalinowych po ostatnim doprowadzeniu powietrza spadnie poniżej 850°C w referencyjnym punkcie kotła. Palniki używane są także w czasie rozruchu i wyłączenia kotła w celu zapewnienia utrzymania temperatury tak długo, jak niespalone odpady znajdują się na ruszcie. Średnia moc palników pomocniczych wynosi ok. 75% mocy nominalnej kotła. Układ powietrza do spalania składa się z: układu powietrza pierwotnego i układu powietrza wtórnego. Układ powietrza pierwotnego obejmuje pobór powietrza z bunkra odpadów, hali wyładunku i hali kotłów oraz podgrzanie w nagrzewnicy i tłoczenie do poszczególnych sekcji podrusztowych. Każda z linii pobiera ok. 70 000 Nm3/h powietrza pierwotnego. Powietrze wtórne jest pobierane z górnej przestrzeni hali kotłów i kierowane do pierwszego ciągu kotła, przy wykorzystaniu wentylatora powietrza wtórnego. Każda z linii pobiera ok. 32 000 Nm3/h powietrza wtórnego. Na końcu rusztu wypalone odpady spadają pionowym szybem do odżużlacza z zamknięciem wodnym. Zamknięcie to zapobiega niekontrolowanemu dostawaniu się powietrza do przestrzeni paleniska. Żużel z odżużlacza odbierany jest przez podajnik wibracyjny i podawany na przenośnik taśmowy, doprowadzający żużel do instalacji waloryzacji, zlokalizowanej w hali waloryzacji żużla. Zainstalowano dwa równoległe przenośniki taśmowe (każdy o wydajności dobranej dla dwóch linii spalania, z możliwością odbioru żużla z dowolnego odżużlacza). Ilość żużla z każdej linii wynosi ok. 3 854 kg/h.
Energia cieplna i elektryczna
Obie linie termicznego przekształcania odpadów komunalnych w Warszawskiej Wytwórni Energii posiadają oddzielny węzeł spalania odpadów i odzysku energii. Wytworzone w procesie spalania gazy przekazują energię w formie ciepła wodzie, wytwarzając parę wodną, która opuszcza kotły parowe walczaków linii K2 i K3 i kierowana jest do turbiny. Każda komora paleniskowa wyposażona jest w, zasilane olejem opałowym, dwa palniki rozruchowo-wspomagające o mocy 17,7 MW każdy (umożliwiają dokonanie rozruchu instalacji). Energia odzyskana ze spalania odpadów jest przetwarzana na energię elektryczną i cieplną w procesie skojarzonym. Instalacja może pracować również, o ile będzie to konieczne, w trybie produkcji energii elektrycznej bez produkcji ciepła na potrzeby miejskiej sieci ciepłowniczej, albo w trybie odwrotnym. W sytuacjach awaryjnych możliwa jest także praca bez produkcji ciepła i energii elektrycznej. Energia cieplna z kotłów, w postaci pary przegrzanej, trafia do turbiny. Prąd w pierwszej kolejności jest wykorzystywany na potrzeby własne zakładu, a nadwyżki przekazywane są do sieci elektroenergetycznej operatora. Ponadto energia pary wodnej wykorzystana jest również do podgrzewu wody miejskiej sieci ciepłowniczej. W skali roku WWE wytwarza ponad 100 tys. MWh energii elektrycznej oraz co najmniej 200 tys. MWh energii cieplnej.
Żużle i inne odpady poprocesowe
W pierwszym etapie w hali waloryzacji żużla zostają odseparowane metale żelazne, metale nieżelazne, niespalona frakcja nadgabarytowa oraz frakcja lekka. Następnie rozpoczyna się proces dojrzewania żużla. Co kilka dni żużel jest przesypywany pomiędzy kolejnymi kwaterami w kierunku ostatnich, które znajdują się od strony miejsca magazynowania. W czasie sezonowania żużle podawane są procesowi hydratacji. Na placu spedycyjnym zwaloryzowany żużel magazynowany jest w wyznaczonym miejscu do czasu załadunku i wywiezienia. Instalacja pracuje przez 5 dni w tygodniu, po 7 godzin na zmianę, na dwie zmiany (3640 h/r.), z wydajnością co najmniej 25,5 Mg/h. Maksymalna zaprojektowana wydajność węzła waloryzacji żużla wynosi 60 Mg/h. W drugim, trzecim i czwartym ciągu kotła wytrącają się popioły lotne, które spadają na dno ciągów do lejów, skąd zostają odprowadzone zespołem przenośników zgrzebłowych i pneumatycznych do zbiorników popiołów. Następnie popioły przekazywane są do stabilizacji i zestalania w instalacji zlokalizowanej w odrębnym budynku lub bezpośrednio do cystern transportowych lub bigbagów. Ilość powstających popiołów dla każdej linii wynosi ok. 176 kg/h. Do tego samego budynku stabilizacji i zestalania, bezpośrednio z silosów, trafiają odpady pozostające po procesie oczyszczania spalin (popioły lotne i stałe pozostałości z oczyszczania spalin). W procesie stabilizowania i zestalania stosowane są reagenty. Wydajność węzła stabilizacji i zestalania wynosi 9,6 Mg/h. Zgodnie z technologią dopuszczalne jest także przekazanie powyższych odpadów bezpośrednio do zewnętrznych instalacji przetwarzania odpadów niebezpiecznych.
Emisje – kontrola i transparentność
W Warszawskiej Wytwórni Energii zastosowano następujące metody i urządzenia oczyszczania spalin, gwarantujące dotrzymanie obowiązujących standardów emisyjnych: selektywną, niekatalityczną redukcję tlenków azotu, reaktor półsuchy wraz z systemem do dystrybucji spalin i wtrysku mleczka wapiennego, reaktor ze złożem pyłowym wraz z układem do wprowadzania węgla aktywnego i zawracanych popiołów lotnych ze stacji filtrów workowych oraz wspomniane filtry workowe. Spaliny odprowadzane są oddzielnie – indywidualnymi ciągami kominowymi dla każdej z linii termicznego przetwarzania odpadów o wysokości 80 m i średnicy na wylocie 1,65 m każdy, zabudowanymi w jednym, żelbetowym kominie. Pomiary zanieczyszczeń w spalinach mają charakter ciągły. Metale ciężkie, dioksyny i furany monitorowane są okresowo (w pierwszym roku co cztery miesiące, następnie dwa razy do roku). Wyniki monitoringu są udostępniane na bieżąco odpowiednim instytucjom kontrolnym. Parametry emisji dostępne są również dla mieszkańców za pośrednictwem tablicy informacyjnej, która znajduje się przed bramą wjazdową na teren WWE oraz online (na stronie internetowej MPO Warszawa).
Warszawska Wytwórnia Energii
Hala wyładunku
Hala wyładunku – pojazd bezpylny
Rozładunek pojazdu bezpylnego
Warszawska Wytwórnia Energii nocą
Zdjęcia: MPO Warszawa
Autor: Jakub Turowicz, Rzecznik Prasowy, Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania w m.st. Warszawie
Źródło: Artykuł pochodzi z wydania 3/2026 magazynu ,,Nowa Energia”
