Szanghajska Organizacja Wspołpracy - azjatycka konkurencja ekonomiczna dla Zachodu. na Zachodu.

Przywódcy Chin, Rosji i Indii znaleźli się w gronie szefów państw, którzy w tym tygodniu gromadzą się w Kirgistanie na szczycie Szanghajskiej Organizacji Współpracy – ugrupowania postrzeganego jako przeciwwaga dla globalnych wpływów USA.

W wydarzeniach w Biszkeku, stolicy tego środkowoazjatyckiego kraju, biorą udział prezydent Chin Xi Jinping, prezydent Rosji Władimir Putin oraz premier Indii Narendra Modi.

Na marginesie szczytu zaplanowano szereg spotkań dwustronnych, w tym poniedziałkowe spotkanie Putina z Xi oraz rozmowy rosyjskiego przywódcy z prezydentem Iranu Masudem Pezeshkianem, które mają się odbyć we wtorek – w dniu oficjalnych obrad organizacji.

Rosja – prowadząca od czterech i pół roku pełnoskalową inwazję na Ukrainę – oraz Iran, toczący od sześciu miesięcy wojnę ze Stanami Zjednoczonymi i Izraelem, postrzegają ten szczyt jako istotną platformę służącą zacieśnianiu relacji z partnerami spoza Zachodu.

Organizacja Współpracy z Szanghaju (OWS) została założona w 2001 roku przez Chiny, Rosję oraz cztery państwa Azji Środkowej jako forum współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa. W ciągu ostatniego ćwierćwiecza organizacja ta zwiększyła swoje rozmiary i znaczenie, choć jej cele i programy pozostają niejasne, a rozpoznawalność marki – niska.

Obecnie zrzesza ona 10 państw: Rosję, Chiny, Indie, Iran, Pakistan, Białoruś, Kazachstan, Kirgistan, Tadżykistan i Uzbekistan. Wiele innych państw posiada status „partnerów w dialogu”.
Wraz z Rosją Chiny przedstawiają Szanghajską Organizację Współpracy (SOW) jako alternatywę dla organizacji związanych z Zachodem, takich jak G7, a w ostatnich latach dążą do rozszerzenia zakresu działań i wpływów tej organizacji, deklarując wsparcie finansowe i pomoc w rozwoju.

Chińskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych oświadczyło w zeszłym tygodniu, iż organizacja ta z powodzeniem „wytyczyła nową ścieżkę współpracy regionalnej”. Pekin, przy wsparciu Rosji, konsekwentnie promuje wizję alternatywnego ładu światowego.

Istotne różnice zdań między uczestnikami szczytu
Dla wielu członków SOW szczyt będzie okazją do pokazania, iż ​​utrzymują silne więzi na arenie międzynarodowej, mimo pogorszenia relacji z Zachodem.
Organizacja ta nie stanowi jednak jednolitego bloku politycznego ani militarnego, a analitycy zwracają uwagę na istotne różnice zdań między jej członkami oraz na ich odrębne interesy.
Zdaniem ekspertów, dla państw takich jak Indie szczyt ten będzie miał jednak prawdopodobnie bardziej charakter wizerunkowy i będzie służył wysyłaniu strategicznych sygnałów, a nie przyniesie konkretnych, merytorycznych rozstrzygnięć.

Forum to pozostaje pod silnym wpływem Chin i obejmuje w swym gronie Pakistan – oba te państwa są rywalami Indii.
Dinakar Peri, ekspert ds. bezpieczeństwa w ośrodku Carnegie India, stwierdził, iż Szanghajska Organizacja Współpracy zapewnia Indiom miejsce przy stole w regionie coraz bardziej kształtowanym przez rywalizację wielkich mocarstw, co pozwala im chronić własne interesy, śledzić zmieniające się trendy geopolityczne i prezentować się jako wiarygodny partner.
„Choć może to nie kształtuje całkowicie programu działań, daje to New Delhi bezpośredni wgląd w sytuację w regionie i pozwala zabezpieczyć swoją pozycję w relacjach z innymi” – stwierdził Peri.

Turcja, posiadająca status partnera w Szanghajskiej Organizacji Współpracy (SOW), również stara się wykorzystać to forum do wzmocnienia swojej pozycji w regionie.
Postrzega ona udział w SOW jako element zrównoważonej polityki zagranicznej, łączącej utrzymywanie tradycyjnych więzi z Zachodem w ramach NATO ze wzmacnianiem wpływów w Eurazji.
Prezydent Recep Tayyip Erdoğan, który w 2012 roku wprowadził swój kraj do SOW jako „partnera w dialogu”, wielokrotnie deklarował chęć uzyskania przez Turcję statusu pełnoprawnego członka. Mimo bliskich powiązań handlowych z Unią Europejską, wynikających z umowy handlowej z 1995 roku, proces akcesyjny Turcji do UE pozostaje w martwym punkcie od ponad 25 lat.
___

Andrew Wilks in Istanbul, Turkey, Huizhong Wu in Bangkok, and Aijaz Hussain in New Delhi contributed.

Shanghai Cooperation Organization: China Russia India summit