System kaucyjny – start pełnego wdrożenia
Od 1 października 2025 roku w Polsce obowiązuje powszechny system kaucyjny. Rok 2026 będzie pierwszym okresem, w którym nowe zasady będą funkcjonować przez cały rok, a liczba opakowań objętych systemem będzie systematycznie wzrastać.
Najważniejsze informacje o systemie kaucyjnym
- Od października 2025 roku system kaucyjny działa na terenie całej Polski.
- W listopadzie 2025 roku w obrocie znajdowało się niemal 60 mln opakowań ze znakiem kaucji.
- Liczba opakowań rośnie – w październiku było ich 85 tys., a w listopadzie już 2,5 mln.
- Od października do listopada 2025 roku klienci odebrali kaucję za 500 tys. opakowań.
- Po 1 stycznia 2026 roku liczba opakowań objętych systemem będzie przez cały czas wzrastać, a produkty bez znaku kaucji będą wiązać się z wyższą opłatą produktową.
- Napoje w opakowaniach nieobjętych kaucją mogą być sprzedawane do wyczerpania zapasów.
Jak rozpoznać opakowania objęte systemem?
System kaucyjny obejmuje wyłącznie opakowania oznaczone specjalnym znakiem kaucji. Tylko takie produkty można zwrócić w ramach systemu, bez konieczności okazania paragonu i w każdym sklepie, który dołączył do programu. najważniejsze jest sprawdzanie oznaczenia podczas zakupu lub po spożyciu napoju.
Reguły powszechnego systemu kaucyjnego – zwrot bez paragonu, w każdym sklepie, w formie pieniężnej – dotyczą opakowań oznaczonych znakiem kaucji
– powiedziała podczas konferencji wiceministra klimatu i środowiska Anita Sowińska.
Obowiązki producentów i stawki opłat
Od 1 stycznia 2026 roku producenci, którzy przystąpili do systemu kaucyjnego, będą mogli wprowadzać na rynek wyłącznie napoje w opakowaniach ze znakiem kaucji. Produkty wyprodukowane wcześniej, nieoznakowane kaucją, mogą być sprzedawane do wyczerpania zapasów.
Firmy muszą osiągnąć poziom 77% zbiórki pustych butelek i puszek. W przypadku niewywiązania się z tego obowiązku, grozi im opłata produktowa – 1 zł za każdy brakujący kilogram opakowań. Dla producentów niepodpisujących umowy z operatorem, stawka wynosi 3 zł za kilogram. jeżeli poziom zbiórki nie zostanie osiągnięty, opłatę dzielą po połowie producent i operator systemu.
Butelki szklane i dobrowolność
System obejmuje także szklane butelki wielokrotnego użytku, zgodnie z ustawą z 13 lipca 2023 r. realizowane są jednak dyskusje nad dobrowolnością włączania tych opakowań do systemu kaucyjnego. Decydujące będzie oznaczenie – znak kaucji informuje, czy butelka podlega systemowi. Oznaczenie „butelka zwrotna” bez znaku kaucji oznacza zwrot na zasadach producenta.
Podsumowanie – znaczenie systemu kaucyjnego
System kaucyjny stanowi istotne narzędzie polityki środowiskowej. Dzięki niemu większość butelek i puszek wraca do obiegu, co wspiera recykling i ogranicza ilość odpadów w środowisku.
