Surowce krytyczne. Komisja Europejska zawarła umowę z Elemental

2 godzin temu

Komisja Europejska podpisała umowę o dofinansowanie projektu Polvolt Grant z Innovation Fund w wysokości 150,7 mln EUR dla Elemental Battery Metals. W minionym roku zakład w Zawierciu już odzyskał 650 kilogramów platyny. Polvolt ma dostarczać surowce wystarczające do produkcji 90 tys. ton baterii rocznie. A to odpowiada ilości około 450 tys. pojazdów elektrycznych.

Elemental Battery Metals, spółka z Grupy Elemental, podpisała z Komisją Europejską umowę o dofinansowanie projektu Polvolt w Zawierciu. Grant w wysokości 150,692 mln EUR pochodzi z Innovation Fund – jednego z największych na świecie programów finansowania technologii niskoemisyjnych, zasilanego wpływami z aukcji unijnych uprawnień do emisji CO₂.

W ramach tej samej rundy Komisja Europejska przyznała łącznie 2,9 mld EUR 61 projektom technologii niskoemisyjnych. Polvolt ma dostarczać surowce wystarczające do produkcji 90 tys. ton baterii rocznie, co odpowiada ok. 450 tys. pojazdów elektrycznych. Odzysk w zakładzie w Zawierciu osiągnął m.in. w ub.r. 650 kg platyny.

– Podpisanie umowy z Komisją Europejską to kolejny istotny krok w realizacji projektu Polvolt. Ten grant przybliża Unię Europejską i  Polskę do uniezależnienia się od zewnętrznych dostawców surowców krytycznych. Jednocześnie jest wyrazem zaufania, jakim Komisja darzy Grupę Elemental jako podmiot odpowiedzialny za budowę i eksploatację tej inwestycji – podkreśla Paweł Jarski, prezes Grupy Elemental

Dalsza część tekstu jest pod materiałem filmowym

– Zgodnie z założeniami Critical Raw Materials Act Unia Europejska planuje, pozyskiwać 25% surowców krytycznych z recyklingu do 2030 roku. Nasz projekt Polvolt realizowany w Zawierciu, staje się kluczowym elementem europejskiej strategii uniezależniania się od dostaw surowców krytycznych – mówi Maciej Dudzic, członek zarządu Elemental Battery Metals. – Metale, które będą odzyskiwane w Zawierciu są niezbędne dla sektorów o znaczeniu strategicznym: elektromobilności, energii odnawialnej, przemysłu obronnego oraz sztucznej inteligencji” – dodaje Maciej Dudzic.

Przerób materiałów zawierających PGM (materiały z grupy platynowców) wyniósł w ub.r. w Zawierciu 1050 ton, z czego wyprodukowano około 650 kg platyny, 1000 kg palladium i 120 kg rodu. Z kolei przerób baterii litowo jonowych osiągnął poziom 1500 t, z czego wyprodukowano około 825 t czarnej masy zawierającej metale takie jak nikiel, kobalt, mangan i lit.

Projekt Polvot Grupy Elemental

Polvolt to największy projekt przemysłowy Grupy Elemental, zaprojektowany jako centrum odzysku i rafinacji metali strategicznych ze zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego (ZSEE) i zużytych baterii. Projekt łączy dwie platformy: wielkoskalowy wytop i rafinację miedzi i metali szlachetnych ze złomu elektronicznego oraz zaawansowaną rafinację czarnej masy bateryjnej w celu odzysku litu, niklu i kobaltu.

Największa w Polsce inwestycja typu greenfield, realizowana przez firmę prywatną przebiega etapowo. Pierwszy etap programu inwestycyjnego Grupy Elemental zakończył się otwarciem w czerwcu 2024 r. zakładu Elemental Strategic Metals (ESM) w Zawierciu, który obejmuje instalację recyklingu baterii litowo-jonowych oraz zakład produkujący metale z grupy platynowców z używanych katalizatorów samochodowych. W ESM odzyskuje się osiem spośród 34 surowców krytycznych zidentyfikowanych przez Komisję Europejską – kobalt, lit, mangan, miedź i nikiel oraz metale z grupy platynowców: pallad, platynę i rod.

Drugi etap – projekt Polvolt – zakłada, iż od 2031 r. Elemental Battery Metals będzie na skalę przemysłową produkować złoto, srebro, miedź i metale bateryjne: kobalt, lit, nikiel i mangan.

Finansowanie i skala inwestycji

Łączna wartość nakładów inwestycyjnych w Zawierciu w ciągu siedmiu lat wyniesie ok. 1 mld USD. Projekt Polvolt to największa inwestycja zrealizowana przez podmiot prywatny w strategicznym sektorze w Polsce.

Finansowanie projektu opiera się na trzech źródłach. We wrześniu 2025 r. Ministerstwo Rozwoju i Technologii podpisało z Elemental Battery Metals umowę o dofinansowanie w wysokości 1,038 mld zł w ramach programu TCTF (Temporary Crisis and Transition Framework). Uzupełnieniem są grant z Innovation Fund przyznany przez Komisję Europejską oraz finansowanie własne i zewnętrzne Grupy Elemental. Łączna wartość przyznanych grantów publicznych pokrywa ok. 35% całkowitych kosztów projektu.

Surowce krytyczne

Raport FutuRaM 2050 Critical Raw Materials Outlook (październik 2025 r.), przygotowany na zlecenie Komisji Europejskiej w ramach programu Horizon Europe, pokazuje, jak duże ilości surowców krytycznych przepadają dziś w strumieniu odpadów elektronicznych. W 2022 r. kraje EU27+4 wygenerowały 10,7 mln ton odpadów elektrycznych i elektronicznych (WEEE). Zawierały one szacunkowo 1,0 mln ton 29 różnych surowców krytycznych. Tylko 54% tej masy – 5,7 mln ton – trafiło do systemów zgodnych z dyrektywą WEEE i zostało poddanych adekwatnej obróbce. Pozostałe 46%, czyli ok. 5,0 mln ton, nie zostało w należyty sposób zebranych ani przetworzonych.

W wyniku niezgodnego z przepisami zbierania odpadów elektronicznych utracono 0,5 mln ton surowców krytycznych, a kolejne 0,1 mln ton przepadło na etapie odzysku, pomimo iż odpady trafiły do adekwatnych instalacji. Autorzy raportu wskazują, iż do 2050 r. ilość surowców krytycznych zawartych w WEEE może wzrosnąć do 1,2–1,9 mln ton rocznie, a straty w trakcie zbiórki – w zależności od scenariusza – wyniosą od 0,2 do 0,8 mln ton.

Bezpieczeństwo gospodarcze Europy

Pozyskanie i odzysk surowców krytycznych – w tym litu, niklu i miedzi – stanowią dziś jeden z filarów bezpieczeństwa gospodarczego Europy. W 2024 r. Unia Europejska przyjęła rozporządzenie w sprawie surowców krytycznych (CRMA), które wyznacza cele na 2030 r.: co najmniej 10% zużycia ma pochodzić z wydobycia na terenie UE, 40% z przetwarzania, a 25% z recyklingu, przy jednoczesnym ograniczeniu uzależnienia od pojedynczych dostawców.

W marcu 2025 r. Komisja Europejska wskazała 47 projektów strategicznych o łącznej wartości 22,5 mld EUR – w tym projekt Polvolt w Zawierciu. Polska uzyskała dwa miejsca na tej liście. Polvolt jest jednym z dwóch polskich projektów o strategicznym znaczeniu dla UE.

Surowce dla przemysłu, miejsca pracy dla regionu

Polvolt ma dostarczać surowce wystarczające do produkcji 90 tys. ton baterii rocznie, co odpowiada ok. 450 tys. pojazdów elektrycznych. Instalacja ma osiągnąć 86-procentową redukcję emisji gazów cieplarnianych w porównaniu ze scenariuszem referencyjnym. Metale odzyskane w Zawierciu trafią do przemysłu energetycznego, obronnego, motoryzacyjnego i telekomunikacyjnego.

Projekt stworzy ponad 250 miejsc pracy w regionie śląskim oraz pośrednie możliwości zatrudnienia. Elemental Battery Metals planuje współpracę z lokalnymi uczelniami i podnoszenie kwalifikacji pracowników.