Stan finansowania przyrody 2026: 30 dolarów na niszczenie, 1 na ochronę natury

Światowy system finansowy wciąż w ogromnym stopniu przyczynia się do degradacji środowiska naturalnego. Jak wynika z raportu Programu Narodów Zjednoczonych ds. Środowiska (UNEP) State of Finance for Nature 2026: Nature in the Red: Powering the Trillion Dollar Nature Transition Economy, na każdego dolara przeznaczanego na ochronę lub odbudowę przyrody przypada aż 30 dolarów wydawanych na działania ją niszczące.

Raport Stan finansowania przyrody 2026: Przyroda na minusie. Napędzanie bilionowej gospodarki transformacji na rzecz przyrody analizuje globalne przepływy finansowe związane z rozwiązaniami opartymi na przyrodzie (Nature-based Solutions, NbS) i jednoznacznie wskazuje, iż obecny poziom inwestycji jest dalece niewystarczający, by skutecznie przeciwdziałać zmianom klimatu, utracie bioróżnorodności oraz degradacji ekosystemów.

Biliony dolarów na działania szkodliwe dla środowiska

Dane za 2023 rok pokazują skalę problemu. Aż 7,3 biliona dolarów trafiło do sektorów i działań negatywnie wpływających na przyrodę. Obejmują one m.in. subsydia dla paliw kopalnych oraz inwestycje w wysokoemisyjne i zasobochłonne sektory, takie jak energetyka czy usługi użyteczności publicznej.

Dla porównania, na rozwiązania oparte na przyrodzie przeznaczono jedynie 220 miliardów dolarów, z czego finansowanie prywatne wyniosło zaledwie 23 miliardy dolarów. Oznacza to, iż mimo rosnącej świadomości ekologicznej, kapitał wciąż w przeważającej mierze zasila modele gospodarcze prowadzące do dalszej degradacji środowiska.

Inwestycje w NbS najważniejsze dla realizacji celów klimatycznych

Autorzy raportu podkreślają, iż bez radykalnego zwiększenia inwestycji w NbS nie uda się osiągnąć globalnych celów w zakresie ochrony bioróżnorodności, klimatu oraz rekultywacji gruntów. Aby zmienić ten trend, nakłady na rozwiązania oparte na przyrodzie muszą wzrosnąć 2,5-krotnie – do 571 miliardów dolarów rocznie do 2030 roku.

Co istotne, kwota ta odpowiada zaledwie 0,5 proc. światowego PKB, co pokazuje, iż luka finansowa nie wynika z braku środków, ale z ich niewłaściwej alokacji.

Nature Transition X-Curve – nowa mapa drogowa transformacji

Jednym z kluczowych elementów raportu jest wprowadzenie koncepcji Nature Transition X-Curve. To praktyczne ramy, które mają pomóc rządom, instytucjom finansowym i przedsiębiorstwom w stopniowym wycofywaniu szkodliwych subsydiów oraz destrukcyjnych inwestycji, przy jednoczesnym zwiększaniu skali wysokiej jakości rozwiązań opartych na przyrodzie we wszystkich sektorach gospodarki.

UNEP wskazuje, iż przekierowanie choćby niewielkiej części obecnych przepływów finansowych, które dziś szkodzą środowisku, mogłoby znacząco ograniczyć lukę inwestycyjną i uruchomić bilionową gospodarkę transformacji na rzecz przyrody.

Finansujemy upadek przyrody – ale możemy to odwrócić

Raport State of Finance for Nature 2026 jasno pokazuje, iż obecna nierównowaga finansowa przyspiesza zmiany klimatu, utratę bioróżnorodności i zanieczyszczenie środowiska. Jednocześnie autorzy podkreślają, iż zmiana kierunków przepływów finansowych jest jednym z najpotężniejszych narzędzi, jakimi dziś dysponują rządy, biznes i inwestorzy.

Decyzje podejmowane w najbliższych latach zdecydują o tym, czy globalna gospodarka pozostanie na kursie prowadzącym do dalszej degradacji ekosystemów, czy też wykorzysta swój potencjał do budowy przyszłości sprzyjającej przyrodzie i ludziom.

Cały raport jest do pobrania NA STRONIE UNEP

Źródło: UN Enviroenemt Programme