Sprawa zabójstwa ucznia w Handan (2024)

Artykuł ten nawiązuje do wcześniejszej publikacji dotyczącej sprecyzowania przepisów w chińskim kodeksie karnym, a dotyczących najcięższych przestępstw dokonywanych przez małoletniech (w wielu od 12 do 14 lat)

Wprowadzenie

Zabójstwo 13-letniego ucznia w mieście Handan (prowincja Hebei, Chiny), do którego doszło 10 marca 2024 roku, wstrząsnęło chińską opinią publiczną i wywołało ogólnonarodową debatę na temat przestępczości nieletnich, zjawiska znęcania się w szkołach (bullyingu) oraz trudnej sytuacji tzw. “pozostawionych dzieci” (ang. left-behind children). Ze względu na wiek sprawców oraz brutalność zbrodni, sprawa ta stała się precedensem prawnym w chińskim wymiarze sprawiedliwości [1] [2].

Ofiara i Sprawcy

Wszyscy uczestnicy tego tragicznego zdarzenia mieli w chwili popełnienia czynu po 13 lat i byli uczniami tej samej klasy w szkole średniej w dystrykcie Feixiang w Handan [1].

Zarówno ofiara, jak i sprawcy należeli do grupy “pozostawionych dzieci”. Są to dzieci z obszarów wiejskich, których rodzice wyemigrowali do dużych miast w celach zarobkowych, pozostawiając je pod opieką dziadków lub innych krewnych [2] [3]. Według spisu powszechnego z 2020 roku, w Chinach żyje blisko 67 milionów takich dzieci, które często są bardziej narażone na problemy psychologiczne, znęcanie się i zachowania przestępcze [2] [4].

Ofiara: Wang Ziyao (王子耀) – 13-letni chłopiec. Według relacji jego rodziny oraz prawnika, Wang był przez długi czas ofiarą znęcania się ze strony swoich trzech oprawców [2] [4]. Przed śmiercią wykazywał niechęć do chodzenia do szkoły, a także miał wyrażać myśli samobójcze [4].

Sprawcy: Trzej 13-letni chłopcy, zidentyfikowani w dokumentach sądowych i mediach jedynie po nazwiskach:

• Zhang (张某某) – główny inicjator i wykonawca zbrodni [1] [5].
• Li (李某) – główny współsprawca, który aktywnie pomagał w morderstwie i podzielił się z Zhangiem skradzionymi pieniędzmi [1] [5].
• Ma (马某某) – współsprawca, który był świadkiem morderstwa, ale nie brał w nim bezpośredniego fizycznego udziału [1] [5].

Przebieg wydarzeń

Zbrodnia została skrupulatnie zaplanowana. Z ustaleń śledczych i wyroku sądu wynika, iż sprawcy (głównie Zhang) zaplanowali zabójstwo kilka dni wcześniej, z motywem kradzieży pieniędzy, które Wang miał na swoim koncie WeChat [6].

Przygotowania (9 marca 2024 r.): Dzień przed morderstwem sprawcy udali się do opuszczonej szklarni w wiosce Zhangzhuang i rozpoczęli kopanie dołu, w którym zamierzali ukryć ciało [4] [6].

Dzień zbrodni (10 marca 2024 r.): Po południu Zhang wywabił Wanga pod pretekstem wspólnej zabawy. Zanim doszło do morderstwa, Wang przelał ze swojego telefonu 191 juanów (około 26 USD) na konto jednego ze sprawców [3] [4].

Gdy dotarli do opuszczonej szklarni, Zhang zaatakował Wanga szpadlem, zadając mu śmiertelne ciosy. Li pomagał w obezwładnieniu ofiary. Ma, widząc atak, opuścił szklarnię [5] [6]. Po upewnieniu się, iż Wang nie żyje, Zhang i Li wspólnie zakopali ciało w przygotowanym wcześniej dole [5].

Po dokonaniu zbrodni sprawcy podzielili się skradzionymi pieniędzmi. Zhang wyjął kartę SIM z telefonu ofiary, nakazał Ma jej zniszczenie, a sam telefon przekazał Li do wyrzucenia [5].

Śledztwo i aresztowanie: Kiedy Wang nie wrócił do domu, jego rodzina rozpoczęła poszukiwania i zgłosiła zaginięcie. Początkowo sprawcy zaprzeczali, by widzieli Wanga. Jednak po tym, jak ojciec ofiary odkrył zapisy przelewów bankowych na koncie WeChat syna, a policja przeanalizowała nagrania z monitoringu, sprawcy zostali ponownie przesłuchani [3] [4].

11 marca jeden ze sprawców (Ma) przyznał się i wskazał miejsce ukrycia zwłok. Ciało odnaleziono zakopane w płytkim dole w opuszczonej szklarni, zaledwie około 100 metrów od domu jednego ze sprawców [4] [6].

Kontekst prawny i finał sprawy

Sprawa z Handan stała się przełomowa dla chińskiego systemu prawnego. W 2021 roku Chiny znowelizowały kodeks karny (Poprawka XI), obniżając wiek odpowiedzialności karnej z 14 do 12 lat w szczególnych przypadkach. Zgodnie z nowym prawem, osoby w wieku od 12 do 14 lat mogą być sądzone za umyślne zabójstwo lub umyślne spowodowanie ciężkich obrażeń ciała ze skutkiem śmiertelnym, jeżeli okoliczności są wyjątkowo okrutne, a Najwyższa Prokuratura Ludowa (SPP) wyrazi na to zgodę [1] [2].

W kwietniu 2024 roku Najwyższa Prokuratura Ludowa oficjalnie zatwierdziła ściganie trzech 13-latków, uznając, iż zbrodnia była zaplanowana, a jej okoliczności wyjątkowo brutalne [1] [6].

Wyrok: 30 grudnia 2024 roku Pośredni Sąd Ludowy w Handan wydał wyroki w tej głośnej sprawie [5] [6]:

Zgodnie z chińskim prawem nieletni nie mogą zostać skazani na karę śmierci, dlatego wyrok dożywotniego więzienia dla Zhanga był najwyższym możliwym wymiarem kary w tym przypadku [6]. Żaden z oskarżonych nie złożył apelacji, co oznacza, iż wyroki stały się prawomocne [7].

Znaczenie sprawy

Sprawa morderstwa w Handan odbiła się szerokim echem w całych Chinach, generując setki milionów wyświetleń i dyskusji w mediach społecznościowych [4]. Została uznana za jedną z “10 najważniejszych spraw 2025 roku” (2025年度十大案件) przez chiński “Dziennik Sądu Ludowego” (Renmin Fayuan Bao), jako precedensowy przykład zastosowania obniżonego wieku odpowiedzialności karnej [8]. Sprawa ta nie tylko przetestowała nowe przepisy prawne, ale także zwróciła uwagę na głębokie problemy społeczne, z jakimi borykają się wiejskie społeczności w Chinach, w tym na brak opieki nad dziećmi migrantów zarobkowych i narastający problem przemocy rówieśniczej.

Źródła

[1] BBC News, China: Three teenagers detained in Handan over classmate’s death, 20 marca 2024,

[2] Reuters, China hands lengthy jail terms to two teenagers for murdering classmate, 30 grudnia 2024,

[3] The Guardian, Killing of teenager in China sparks debate about ‘left behind’ children, 19 marca 2024,

[4] CNN, Grisly teen murder case shocks China and shines a light on ‘left behind’ children, 20 marca 2024,

[5] BBC News, Chinese teen sentenced to life in prison for classmate’s death, 30 grudnia 2024,

[6] Wikipedia (chińska), 邯郸初中生杀人案 (Sprawa zabójstwa gimnazjalisty w Handan),

[7] Academic Jobs, Handan Murder Case: Defendant No Appeal | China News,

[8] Court.gov.cn, 2025年度人民法院报十大案件 (10 najważniejszych spraw Dziennika Sądu Ludowego w 2025 roku),

Leszek B. Ślazyk

e-mail: [email protected]

© www.chiny24.com