5 lutego 2026 r. w siedzibie Konfederacji Lewiatan przedstawiciele organizacji mieli okazję spotkać się z Tomaszem Kotem, Rzecznikiem Funduszy Europejskich oraz jego zespołem. Spotkanie poświęcone było wymianie doświadczeń dotyczących funkcjonowania instytucji.
Unikalność instytucji Rzecznika Funduszy Europejskich
Unikalność polskiego modelu działania Rzecznika została podkreślona jako cecha wyróżniająca. Polska jest jedynym krajem w Unii Europejskiej, w którym funkcjonuje niezależna, funkcjonalnie odrębna instytucja mediacyjna na rzecz beneficjentów funduszy europejskich. Taka konstrukcja daje przedsiębiorcom konkretne wsparcie i mechanizmy ochrony przed barierami proceduralnymi.
Rzecznik Funduszy Europejskich przypomniał, iż jego podstawową funkcją jest przyjmowanie i analizowanie zgłoszeń dotyczących utrudnień w realizacji programów unijnych oraz propozycji usprawnień, a także udzielanie wyjaśnień i podejmowanie działań mediacyjnych między beneficjentami a instytucjami wdrażającymi. Instytucja nie zastępuje procedur administracyjnych ani sądowych, ale stanowi narzędzie dialogu i poprawy jakości funkcjonowania procedur.
Aktywność przedsiębiorców
Znaczący odsetek zgłoszeń kierowanych do Rzecznika pochodzi od przedsiębiorców. W 2025 roku zgłoszenia firm stanowiły 45% wszystkich spraw, jakie trafiły do zespołu. Wskazuje to na bardzo realne wyzwania praktyczne w obszarze ubiegania się o dofinansowanie i realizowania projektów współfinansowanych ze środków UE. Uczestnicy spotkania podkreślili, iż działania Rzecznika, w tym przeglądy procedur i rekomendacje usprawnień, są cennym elementem budowania bardziej przejrzystych i przyjaznych warunków dla beneficjentów.
Wśród poruszonych tematów szczególną uwagę przyciągnęła dyskusja o wyzwaniach związanych z Krajowym Planem Odbudowy (KPO). Jest to obszar, w którym przedsiębiorcy często zgłaszają wątpliwości, choć instytucja Rzecznika nie dysponuje formalnymi kompetencjami nadzorczymi dla tego programu.
Dalsza kooperacja z Rzecznikiem Funduszy Europejskich
Uczestnicy zgodzili się, iż wzrost wykorzystania środków unijnych w nadchodzących latach wymaga dalszego usprawniania realistycznych harmonogramów, klarownych procedur oraz transparentnej komunikacji wszystkich stron zaangażowanych w system wdrażania funduszy.
Spotkanie zakończyło się deklaracją kontynuacji współpracy pomiędzy Konfederacją Lewiatan a Zespołem Rzecznika Funduszy Europejskich, w szczególności w obszarach monitoringu procesów wdrażania wsparcia UE oraz działań na rzecz poprawy terminowości i sprawności działania instytucjonalnego systemu funduszy unijnych.
Procedura dokonywania zgłoszeń i podsumowanie dotychczasowych aktywności Rzecznika Funduszy Europejskich są dostępne na stronie internetowej Funduszy Europejskich.
