Smart Komunal 2026: cyfrowa i zielona transformacja polskich samorządów

Cyfryzacja i zielone technologie w centrum uwagi samorządów

16 stycznia 2026 r. w Tychach odbyła się konferencja „Smart Komunal: cyfryzacja dla środowiska”, zorganizowana przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwo Cyfryzacji w ramach inicjatywy „Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju”. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele administracji publicznej, samorządów, instytucji państwowych, nauki i sektora technologicznego. Dyskusje skupiły się na cyfrowej transformacji miast, wykorzystaniu danych oraz wdrażaniu krajowych zielonych innowacji.

Smart City – nowoczesne zarządzanie oparte na danych

Konferencję otworzyła ministra klimatu i środowiska Paulina Hennig‑Kloska, podkreślając, iż koncepcja smart city to przede wszystkim nowy sposób myślenia o efektywnym zarządzaniu zasobami i usługami publicznymi, wspierany przez dane i fundusze europejskie.

Smart City to sposób myślenia i zarządzania, a nie tylko zestaw technologii. Miasto inteligentne to miasto optymalne, efektywnie wykorzystujące zasoby i niemarnujące energii mieszkańców. Bez danych nie ma innowacji

– Paulina Hennig-Kloska, minister klimatu i środowiska.

Podkreślono również potrzebę rzetelnej komunikacji o klimacie oraz wskazano, iż 10 mld zł zostanie przeznaczone na wsparcie miejskich działań adaptacyjnych.

Współpraca instytucji i nowe ramy prawne

W trakcie kolejnych wystąpień wskazywano, iż skuteczna cyfrowa transformacja miast wymaga ścisłej współpracy między instytucjami państwowymi a samorządami. Wiceminister cyfryzacji Michał Gramatyka zwrócił uwagę na nowe akty prawne dotyczące danych, takie jak Data Act, Data Governance Act i Data Resilience Act, które mają zapewnić interoperacyjność danych i ułatwić wdrażanie sztucznej inteligencji w usługach publicznych.

Wdrażane właśnie akty prawne – Data Act, Data Governance Act i Data Resilience Act – spowodują, iż dane gromadzone w różnych instytucjach będą musiały być wymienialne. Dzięki temu przestaniemy być zakładnikami jednego dostawcy, a wykorzystywanie algorytmów sztucznej inteligencji stanie się jeszcze łatwiejsze.

– Michał Gramatyka, wiceminister cyfryzacji.

Prezes NFOŚiGW Dorota Zawadzka‑Stępniak przypomniała o rekordowym budżecie 37 mld zł na działania środowiskowe i zachęcała do wykorzystywania nowoczesnych rozwiązań w projektach zgłaszanych do Funduszu.

Miejskie plany adaptacji to pierwszy krok do budowy odporności samorządów na zmiany, które są już nieuchronne. Zachęcam, aby w projektach zgłaszanych do Funduszu wykorzystywać jak najwięcej nowoczesnych, inteligentnych rozwiązań tak, aby nasze miasta mogły stać się nowoczesnymi ośrodkami na miarę Europy Zachodniej.

– Dorota Zawadzka‑Stępniak, prezes NFOŚiGW.

Polskie zielone innowacje – program GreenEvo

Szczególne zainteresowanie wzbudziły prezentacje innowacji z programu GreenEvo – Akcelerator Zielonych Technologii. Zaprezentowano rozwiązania z zakresu smart city, OZE, gospodarki odpadami, gospodarki obiegu zamkniętego, adaptacji do zmian klimatu oraz gospodarki wodno‑ściekowej. Technologie te obejmowały m.in. inteligentne systemy oświetlenia, segregacji odpadów oraz solary dla mikromobilności.

Panele eksperckie: 5G, dane i AI w służbie miast

Prywatne sieci 5G i inteligentne usługi miejskie

Pierwszy panel, moderowany przez Joannę Zdanowską z MKiŚ, koncentrował się na budowie nowoczesnej infrastruktury łączności. Eksperci z Instytutu Łączności, Ministerstwa Cyfryzacji, samorządów Tychów i Krakowa oraz Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego przedstawili praktyczne zastosowania prywatnych sieci 5G w usługach komunalnych, monitoringu, gospodarce wodnej i transporcie. Podkreślano, iż 5G to fundament przyszłych usług miejskich.

Dane środowiskowe, AI i monitorowanie

Drugi panel, moderowany przez Pawła Jaworskiego z MKiŚ, dotyczył znaczenia wiarygodnych danych środowiskowych oraz wykorzystania sztucznej inteligencji. Eksperci z GIOŚ, POLSA, NASK i Sieci Badawczej Łukasiewicz omawiali m.in. obrazowanie satelitarne, otwarte dane o jakości powietrza i wód, edukację antysmogową oraz walkę z dezinformacją.

Wnioski: integracja, innowacje i edukacja

Uczestnicy konferencji zgodnie podkreślali, iż transformacja miast wymaga integracji danych, rozwoju krajowych technologii, bezpiecznej infrastruktury cyfrowej oraz skutecznej edukacji. Polskie zielone technologie mają potencjał, by wyznaczać standardy zarówno w kraju, jak i na arenie europejskiej.

Źródło: Ministerstwo Klimatu i Środowiska