1 dzień temu
Unia Europejska przyspiesza walkę z unikaniem podatków, wzmacniając współpracę administracji skarbowych i rozszerzając automatyczną wymianę danych między państwami członkowskimi. Nowe narzędzia i kontrole mają ograniczyć straty budżetowe oraz utrudnić agresywną optymalizację podatkową.
Fot. Shutterstock / Warszawa w Pigułce
Unia Europejska zaostrza walkę z unikaniem podatków. Nowe narzędzia i kontrole już działają
Unia Europejska przyspiesza działania przeciwko unikaniu opodatkowania i agresywnym optymalizacjom podatkowym. Państwa członkowskie wzmacniają współpracę, rozszerzają wymianę danych i sięgają po nowe narzędzia kontrolne. Celem jest uszczelnienie systemu podatkowego i ograniczenie strat budżetowych, które co roku liczone są w dziesiątkach miliardów euro.
Co się zmienia?
Bruksela konsekwentnie realizuje strategię walki z unikaniem podatków, koncentrując się na transgranicznych strukturach finansowych i działalności międzynarodowych korporacji. Kluczową rolę odgrywa pogłębiona kooperacja administracji skarbowych państw UE. Organy podatkowe mają dziś szybszy i szerszy dostęp do danych o rachunkach finansowych, przepływach kapitału oraz strukturach właścicielskich firm.
Rozszerzane są także obowiązki raportowe dla przedsiębiorstw. Coraz więcej informacji trafia automatycznie do systemów administracji skarbowej, bez konieczności wszczynania postępowań czy kontroli na wniosek. Dla firm oznacza to mniejszą anonimowość i większe ryzyko wykrycia nieprawidłowości.
Automatyczna wymiana informacji
Jednym z filarów unijnej strategii jest automatyczna wymiana informacji podatkowych między krajami członkowskimi. Administracje skarbowe regularnie przekazują sobie dane dotyczące dochodów, aktywów i transakcji realizowanych poza krajem rezydencji podatnika. Obejmuje to zarówno osoby fizyczne, jak i przedsiębiorstwa.
System ten pozwala szybciej identyfikować próby ukrywania dochodów oraz transferowania zysków do jurysdykcji o niższych podatkach. Dla podatników oznacza to, iż rozliczenia w jednym kraju mogą być weryfikowane na podstawie informacji pochodzących z innego państwa UE.
Uderzenie w agresywną optymalizację
Unia Europejska coraz mocniej ogranicza agresywne planowanie podatkowe, które formalnie mieści się w granicach prawa, ale prowadzi do sztucznego obniżania zobowiązań podatkowych. Chodzi między innymi o wykorzystywanie spółek pośrednich, rajów podatkowych czy instrumentów finansowych służących do przenoszenia zysków.
Państwa członkowskie wprowadzają wspólne standardy oceny ryzyka oraz listy schematów podatkowych, które podlegają szczególnej analizie. W praktyce oznacza to częstsze kontrole i większą liczbę postępowań wyjaśniających wobec firm działających w kilku krajach jednocześnie.
Więcej kontroli i sankcji
Wraz z nowymi narzędziami rośnie intensywność kontroli podatkowych. Administracje skarbowe coraz częściej prowadzą je we współpracy międzynarodowej, wymieniając się ustaleniami i dowodami. Dzięki temu trudniej jest wykorzystywać różnice w przepisach krajowych lub opóźnienia proceduralne.
Wzmacniany jest także system sankcji. Kary finansowe za naruszenia przepisów podatkowych mają być bardziej dotkliwe i skuteczniej odstraszać od nadużyć. Unijne instytucje podkreślają, iż celem nie jest represja wobec uczciwych podatników, ale wyrównanie warunków konkurencji i ochrona dochodów publicznych.
Co to oznacza dla firm?
Dla przedsiębiorstw działających na rynku europejskim oznacza to konieczność większej ostrożności i transparentności. Struktury podatkowe, które jeszcze kilka lat temu były powszechnie stosowane, dziś mogą stać się przedmiotem kontroli. Firmy muszą liczyć się z tym, iż dane przekazane w jednym kraju będą analizowane również przez inne administracje.
Eksperci zwracają uwagę, iż rośnie znaczenie rzetelnej dokumentacji podatkowej i bieżącej analizy ryzyk. Brak przygotowania może skutkować nie tylko domiarem podatku, ale również wysokimi karami i długotrwałymi sporami z organami skarbowymi.
Dlaczego UE zaostrza kurs?
Według Komisji Europejskiej unikanie opodatkowania podważa zaufanie obywateli do systemu podatkowego i prowadzi do nierównego traktowania podatników. Gdy część firm i osób fizycznych skutecznie obniża swoje zobowiązania, ciężar finansowania usług publicznych spada na pozostałych.
W kontekście rosnących wydatków na bezpieczeństwo, transformację energetyczną i wsparcie gospodarki, państwa UE potrzebują stabilnych dochodów. Uszczelnienie systemu podatkowego ma pomóc w ich zabezpieczeniu bez podnoszenia stawek podatków dla większości obywateli.
Co dalej?
Unijna strategia walki z unikaniem podatków będzie dalej rozwijana. Bruksela zapowiada kolejne inicjatywy legislacyjne oraz dalsze wzmacnianie współpracy między państwami członkowskimi. W centrum uwagi pozostaną duże podmioty gospodarcze oraz transgraniczne przepływy kapitału.
Dla podatników i firm oznacza to jedno: era swobodnego korzystania z luk podatkowych w Unii Europejskiej dobiega końca. Transparentność, zgodność z przepisami i przygotowanie na kontrole stają się kluczowymi elementami prowadzenia działalności w europejskiej przestrzeni gospodarczej.
