Serwis Informacyjny Myśli Polskiej 13.05.2026

Serwis Informacyjny Myśli Polskiej 13.05.2026

Polska. Sejm podjął we wtorek przez aklamację uchwałę ws. uczczenia pamięci ofiar przewrotu majowego 1926 r. Sejm, odwołując się do doświadczeń sprzed 100 lat, apeluje do wszystkich uczestników życia publicznego o umiar, szacunek dla konstytucji, prawa i gotowość do budowania wspólnoty ponad podziałami. Uchwała Sejmu de facto potępia zamach majowy dokonany przez Józefa Piłsudskiego. „W stulecie przewrotu majowego, przypadające 12 maja 2026 r., Sejm Rzeczypospolitej Polskiej oddaje hołd wszystkim ofiarom tych dramatycznych wydarzeń” – napisano. „Dziś pochylamy głowy przed 379 ofiarami bratobójczych walk – żołnierzami wiernymi przysiędze oraz 164 cywilami, którzy stali się bezbronnymi świadkami narodowego dramatu” – głosi uchwała Sejmu. Oceniono, iż „tamte dni były raną zadaną młodej Rzeczypospolitej: Polak wystąpił przeciw Polakowi, a spór polityczny rozstrzygnięto przemocą, podważając fundamenty demokracji i państwa prawa”.

Polska. Dziennikarze z TVP, PAP, TVN, Radia Wnet i „Ukraińskiego Żurnalu” oraz politycy zostali uhonorowani ukraińskimi odznaczeniami państwowymi przez przywódcę Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego. Wśród odznaczonych znaleźli się też m.in. wieloletni redaktor naczelny „Krytyki Politycznej” Sławomir Sierakowski, szef polskiego MSZ Zbigniew Rau oraz była szefowa polskiej dyplomacji Anna Fotyga.

Polska. Polskie władze domagają się od Czech uregulowania tzw. długu terytorialnego, który powstał po korekcie granic z lat 50. XX wieku. Różnica między przekazanymi i otrzymanymi gruntami wynosi 368,44 ha. MSZ podtrzymuje, iż sprawa powinna zostać zamknięta w umowie międzynarodowej przez fizyczne przekazanie ziemi.

Polska. W wieku 79 lat zmarła aktorka teatralna i filmowa i piosenkarka Stanisława Celińska. Zadebiutowała w teatrze w 1968 roku. Zagrała miedzy innymi w filmach: „Krajobraz po bitwie” (1970), „Nie ma róży bez ognia” (1974),”Noce i dnie” (1975), „Panny z Wilka” (1979), „Alternatywy 4” (1983), „Zmiennicy” (1986), „Sława i chwała” (1997).

Stany Zjednoczone. Jak informuje BBC, powołując się na źródła w Białym Domu, Stany Zjednoczone negocjują z Danią powstanie trzech nowych baz wojskowych na południu Grenlandii. Większość szczegółów rozmów nie została ujawniona, ale celem jest wzmocnienie obecności militarnej USA w regionie. Kluczowym celem amerykańskich baz ma być monitorowanie działań morskich Rosji i Chin w rejonie GIUK Gap.

Federacja Rosyjska. Rosyjskie Strategiczne Siły Rakietowe poinformowały o udanym teście międzykontynentalnej rakiety balistycznej Sarmat. Prezydent Rosji Władimir Putin zapowiedział rozmieszczenie nowego systemu jeszcze w tym roku. Program, przedstawiany przez Kreml jako najważniejszy element modernizacji arsenału jądrowego, wcześniej borykał się z opóźnieniami i nieudanymi próbami.

Federacja Rosyjska. Rosyjski statek towarowy, który mógł przewozić elementy dwóch reaktorów jądrowych dla okrętów podwodnych przeznaczonych dla Korei Północnej, zatonął po serii eksplozji około 60 mil od wybrzeża Hiszpanii – wynika ze śledztwa CNN.

Ukraina. Specjalna Prokuratura Antykorupcyjna Ukrainy uznała, iż były szef Biura Prezydenta Andrij Jermak może próbować uniknąć wymiaru sprawiedliwości. Według śledczych Jermak dysponuje czterema paszportami dyplomatycznymi oraz majątkiem pozwalającym na ukrycie się za granicą. Sprawa jest wyjątkowa i dotyczy podejrzenia prania brudnych pieniędzy oraz korupcji.

Dania. Nowa formuła wojskowa zamiast NATO. Były sekretarz generalny NATO i były premier Danii Anders Fogh Rasmussen zaproponował we wtorek utworzenie D7: grupy państw, które przejęłyby od USA wiodącą rolę w utrzymaniu demokracji na świecie. W skład D7 miałyby wejść: UE, Wielka Brytania, Kanada, Australia, Nowa Zelandia, Korea Płd. i Japonia.

Finlandia. Prezydent Alexander Stubb pod obstrzałem jastrzębi NATO. Prezydent Finlandii wezwał Europę do rozpoczęcia niezależnych negocjacji z Rosją. „To jest zupełnie niezrozumiały pomysł” ocenił , były dyrektor Biura Informacyjnego NATO w Moskwie Robert Pszczel. Ekspert OSW zaapelował, by nie tracić czasu, „tylko dyskutować w Europie o tym, jak należy dokręcić przysłowiową śrubę Rosji”.

Turcja. Prezydent Turcji Recep Tayyip Erdogan spotkał się w poniedziałek w Stambule z belgijską królową Matyldą. Turecki przywódca podkreślił, iż zawirowania geopolityczne wzmacniają potrzebę zacieśniania więzi Turcji z Unią Europejską – przekazała agencja Anadolu. Erdogan powiedział, iż ostatnie wydarzenia w regionie Bliskiego Wschodu po raz kolejny uwypukliły geopolityczne znaczenie relacji Turcji z Unią Europejską, podkreślając, iż unowocześnienie unii celnej zgodnie z obecnymi warunkami jest „kluczowym obszarem wymagającym szybkiego postępu” na drodze do pełnego członkostwa Ankary w UE.

Turcja. Turecki Sekretariat Przemysłu Obronnego podpisał z Turkish Aerospace Industries umowę na pierwszą partię 20 myśliwców Kaan w wersji Block 10. Dostawy dla tureckich sił powietrznych zaplanowano na lata 2028–2030. Program ma w przyszłości pomóc Ankarze zastąpić flotę amerykańskich F-16 i F-4 oraz wzmocnić krajowy przemysł obronny.

Zjednoczone Emiraty Arabskie (ZEA). Największa elektrownia gazowa w Zjednoczonych Emiratach Arabskich została poważnie uszkodzona przez irańskie ataki. „Financial Times” poinformował, iż kompleks Habshan, o którym mowa, nie odzyska sprawności w tym roku. Adnoc Gas, firma zarządzająca obiektem zapowiedziała, iż trwające prace mają pozwolić w tym roku na przywrócenie mocy przerobowych kompleksu Habshan do 80 proc. Pełna wydajność ma zostać osiągnięta w 2027 roku, jak wynika z informacji podanych przez „Financial Times”.

Arabia Saudyjska. Reuters ujawnia: Arabia Saudyjska też atakowała Iran. Do ataków sił powietrznych Arabii Saudyjskiej na Iran miało dojść pod koniec marca. Jeden z rozmówców agencji Reutera z Zachodu mówi, iż były to „uderzenia odwetowe przeprowadzone po tym, jak Iran zaatakował cele w Arabii Saudyjskiej”.

Serwis przygotował zespół redakcyjny Myśli Polskiej.