Rząd opublikował instrukcję na wypadek ataku z powietrza. Te zasady mogą uratować życie

Co zrobić, gdy rozlegną się syreny alarmowe? Gdzie szukać schronienia i dlaczego piwnica nie zawsze jest bezpiecznym miejscem? Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji przygotowało specjalną, 12-stronicową instrukcję dotyczącą zagrożenia atakiem z powietrza. Dokument zawiera konkretne wskazówki dla mieszkańców bloków, domów jednorodzinnych, a także osób przebywających na ulicy lub podróżujących samochodem. Szczególną uwagę zwraca jedna zasada dotycząca wyboru pomieszczenia. Może mieć najważniejsze znaczenie dla bezpieczeństwa domowników.

Fot. Shutterstock / Warszawa w Pigułce

MSWiA przygotowało specjalną instrukcję. Dokument trafił do samorządów

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji opublikowało 25 września 2026 roku instrukcję reagowania na zagrożenie atakiem z powietrza. Materiał został opracowany we współpracy z Państwową Strażą Pożarną i ekspertami zajmującymi się ochroną ludności.

Dokument stanowi rozwinięcie rządowego „Poradnika bezpieczeństwa”, który na początku 2026 roku trafił do blisko 17 milionów polskich gospodarstw domowych.

Nowa instrukcja liczy 12 stron i opisuje postępowanie przed wystąpieniem zagrożenia, podczas alarmu oraz po jego zakończeniu.

Ministerstwo przekazało ją również za pośrednictwem wojewodów do samorządów w całym kraju.

Celem publikacji jest przygotowanie mieszkańców do adekwatnego reagowania w sytuacjach kryzysowych. Samo wydanie instrukcji nie oznacza, iż ogłoszono alarm ani iż przewidywany jest bezpośredni atak na Polskę.

Usłyszysz syreny alarmowe? Rząd wskazuje, co zrobić w pierwszej kolejności

Jedną z najważniejszych kwestii poruszonych w instrukcji jest reakcja na sygnały ostrzegawcze.

W przypadku ogłoszenia alarmu należy przede wszystkim sprawdzić oficjalne komunikaty i zastosować się do poleceń służb.

Jeżeli w pobliżu znajduje się wcześniej rozpoznany punkt schronienia, droga do niego jest bezpieczna, a czas pozwala na dotarcie, należy udać się tam ustaloną trasą.

Warto zabrać przygotowany wcześniej plecak ewakuacyjny oraz niezbędne leki.

MSWiA przypomina również, aby podczas przemieszczania się w budynku korzystać ze schodów, a nie z windy.

Sytuacja zmienia się jednak, gdy dotarcie do schronienia wymagałoby długiego przebywania na otwartej przestrzeni.

Wówczas bezpieczniejszym rozwiązaniem może być pozostanie w solidnym, nieuszkodzonym budynku i znalezienie odpowiedniego pomieszczenia.

Zasada dwóch ścian. To jedna z najważniejszych informacji w rządowej instrukcji

W opublikowanych materiałach MSWiA zwraca szczególną uwagę na tak zwaną zasadę dwóch ścian.

Polega ona na tym, aby pomiędzy osobą szukającą schronienia a przestrzenią zewnętrzną znajdowały się co najmniej dwie solidne ściany.

Pierwsza może ograniczyć skutki uderzenia odłamków lub gruzu, a druga zapewnić dodatkową ochronę.

Dlatego w mieszkaniu nie zawsze najlepszym miejscem będzie salon, sypialnia czy pomieszczenie znajdujące się najbliżej wyjścia.

Znacznie lepszym rozwiązaniem może okazać się wewnętrzny korytarz, przedpokój, garderoba albo inne pomieszczenie położone w centralnej części budynku.

Ważne, aby miejsce było pozbawione okien i znajdowało się możliwie daleko od ścian zewnętrznych.

Zasada dwóch ścian nie gwarantuje pełnego bezpieczeństwa, ale może ograniczyć ryzyko obrażeń, szczególnie od odłamków i rozbitego szkła.

Piwnica nie zawsze będzie bezpieczna. Rząd ostrzega przed konkretnymi miejscami

Wiele osób automatycznie kojarzy schronienie z piwnicą lub garażem podziemnym.

Tymczasem MSWiA podkreśla, iż nie każde pomieszczenie znajdujące się pod ziemią zapewnia odpowiednią ochronę.

Nie należy wybierać miejsc, w których występują uszkodzenia konstrukcji, pęknięcia stropu albo inne oznaki zagrożenia zawaleniem.

Niebezpieczne mogą być również pomieszczenia z instalacjami gazowymi, kotłami, butlami gazowymi lub tylko jednym wyjściem, które mogłoby zostać zablokowane.

Podczas wyboru miejsca schronienia trzeba zwrócić uwagę na stan techniczny budynku, możliwość wentylacji oraz dostępność drogi wyjścia.

Najbezpieczniejszym rozwiązaniem pozostaje wcześniej sprawdzony punkt schronienia wskazany przez adekwatne służby, o ile można do niego bezpiecznie dotrzeć.

Atak z powietrza zastanie cię na ulicy? Instrukcja wskazuje konkretną reakcję

Zagrożenie może wystąpić również wtedy, gdy człowiek znajduje się poza domem.

Rządowy poradnik wskazuje, iż o ile na otwartym terenie usłyszymy eksplozję, należy natychmiast położyć się na ziemi, najlepiej w zagłębieniu terenu, i osłonić głowę.

Takie działanie może ograniczyć narażenie na odłamki.

Nie należy pozostawać przy oknach, przeszklonych elewacjach ani innych elementach, które mogą rozpaść się pod wpływem fali uderzeniowej.

Osoby podróżujące samochodem powinny, jeżeli warunki na to pozwalają, opuścić pojazd i poszukać najbliższego bezpiecznego miejsca.

Samochód należy pozostawić tak, aby nie blokował przejazdu służbom ratowniczym.

Najważniejsze jest unikanie niepotrzebnego przebywania na otwartej przestrzeni.

Nie wychodź ze schronienia zbyt wcześnie. To może być poważny błąd

MSWiA zwraca również uwagę na zachowanie po ustaniu bezpośrednich oznak zagrożenia.

Cisza po eksplozji albo brak kolejnych sygnałów nie oznaczają automatycznie, iż można bezpiecznie opuścić schronienie.

Należy poczekać na oficjalne informacje o zakończeniu zagrożenia i stosować się do poleceń służb.

Warto korzystać z radia, komunikatów Rządowego Centrum Bezpieczeństwa oraz innych wiarygodnych kanałów informacyjnych.

Rządowy poradnik zaleca także, aby nie przeciążać sieci telefonicznych niepotrzebnymi połączeniami.

Jeżeli jest to możliwe, do krótkiego kontaktu z bliskimi warto wykorzystywać wiadomości SMS.

Gdzie w Warszawie sprawdzić najbliższe miejsce schronienia?

Mieszkańcy Warszawy i Mazowsza mogą wcześniej sprawdzić dostępne punkty schronienia dzięki serwisu „Gdzie się ukryć”, przygotowanego przez Państwową Straż Pożarną.

Mapa obejmuje miejsca, które mogą służyć do doraźnego ukrycia się przed zagrożeniem.

Wśród nich znajdują się między innymi wybrane przejścia podziemne, tunele, garaże podziemne i inne odpowiednie obiekty.

Trzeba jednak pamiętać, iż punkt doraźnego schronienia nie zawsze jest pełnowartościowym schronem o specjalistycznej odporności ochronnej.

Przed wystąpieniem zagrożenia warto sprawdzić nie tylko lokalizację obiektu, ale również możliwość wejścia do niego i dostępność o określonych porach.

W przypadku realnego alarmu pierwszeństwo mają zawsze aktualne komunikaty służb.

Co warto przygotować w domu już teraz?

Rządowa instrukcja zachęca mieszkańców do wcześniejszego przygotowania podstawowych rozwiązań na wypadek sytuacji kryzysowej.

Przede wszystkim warto ustalić, które pomieszczenie w domu lub mieszkaniu może zapewnić najlepszą dostępną ochronę.

Należy również sprawdzić drogę do najbliższego punktu schronienia oraz przygotować rodzinny plan kontaktu.

Przydatny będzie plecak ewakuacyjny zawierający między innymi dokumenty, leki, wodę, latarkę, radio i niezbędne przedmioty osobiste.

Ważne jest także uwzględnienie potrzeb dzieci, seniorów, osób z niepełnosprawnościami oraz zwierząt domowych.

Przygotowanie nie oznacza konieczności natychmiastowego opuszczania domu. Chodzi o ograniczenie chaosu i skrócenie czasu podejmowania decyzji w przypadku rzeczywistego zagrożenia.

Rządowa instrukcja jest dostępna dla wszystkich Polaków

Dokument można bezpłatnie pobrać ze stron rządowych. Został przygotowany w przystępnej formie, aby mieszkańcy mogli zapoznać się z najważniejszymi zasadami jeszcze przed wystąpieniem sytuacji kryzysowej.

Najważniejszy wniosek z instrukcji MSWiA jest prosty: nie zawsze należy za wszelką cenę biec do odległego schronienia. Czasami bezpieczniej będzie pozostać w solidnym budynku i znaleźć pomieszczenie bez okien, oddzielone od przestrzeni zewnętrznej co najmniej dwiema ścianami.

W sytuacji rzeczywistego zagrożenia decyzję należy jednak zawsze dostosować do aktualnych warunków i oficjalnych poleceń służb.

Źródła: Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, komunikat z 25 września 2026 r.; Rządowe Centrum Bezpieczeństwa; Państwowa Straż Pożarna; „Poradnik bezpieczeństwa”.