Rocznica urodzin Jana Pawła II i ... zdobycia Monte Cassino

Monte Cassino to pamięć polskiego czynu zbrojnego - aż do zatracenia, do długich rzędów białych krzyży na znanym wszystkim cmentarzu u podnóża klasztornej góry. To także odnowiony, romantyczny mit Somosierry i długie, nocne rodaków rozmowy w czasach komunistycznych.

Monte Cassino to pamięć tragedii rozumianej nie tylko jako śmierć. Wielu żołnierzy 2 Korpusu Polskiego gen. Władysława Andersa nosiło w kieszeni legitymację wojskową z nadrukiem Bez Wilna i Lwowa nie ma Polski. Na przykład ci z 3 Kresowej Dywizji Piechoty. Bo oni byli stamtąd. I chcieli wrócić, tak jak generał Dąbrowski, z ziemi włoskiej do Polski. Tylko iż w tej nowej Polsce nie było już ich domu ani łąk zielonych szeroko nad błękitnym Niemnem rozciągnionych. Z dnia na dzień stawali się tułaczami, choć przecież mówiono im, iż wygrali wojnę. Sytuację, w jakiej się znaleźli, przedstawił w przepięknej Przypowieści poeta Jan Lechoń. Ten sam, który nie chciał żyć w Polsce zakłamanej i zniewolonej przez komunistów, ale na emigracji też żyć nie potrafił.

Żołnierz, który zostawił ślady swojej stopy

Na wszystkich niedostępnych drogach Europy,

Szedł naprzód, gdy nie mogli najbardziej zajadli

I wdzierał się na szczyty, z których inni spadli.

Zdobywszy wolność innym dłońmi skrwawionemi

Dowiedział się nareszcie, iż sam nie ma ziemi.

I wtedy ktoś rozumny, nie rozumny szałem,

Powiedział mu: „Od dawna wszystko to wiedziałem.

Wiedziałem, iż nikt twoich ran ci nie odwdzięczy,

Bo niczym krew, co płynie, przy złocie, co brzęczy,

I nigdy nikt nie liczył leżących w mogile,

Bo czym jest duch anielski przy szatańskiej sile?

Jak żal mi, iż ci oczy nareszcie otwarto!

I powiedz sam mi teraz, czy to było warto?”

A żołnierz milczał chwilę i ujrzał w tej chwili

Tych wszystkich, co wracali i co nie wrócili;

tych wszystkich, którzy legli w cudzoziemskim grobie,

Co mówili „Wrócimy”, nie myśląc o sobie.

I widzi jakichś jeźdźców w tumanach kurzawy,

I słyszy dźwięk mazurka i tłumu wołanie.

Dąbrowski z ziemi włoskiej wraca do Warszawy.

„Czy warto?”... Odpowiedział: „Ach, śmieszne pytanie..!”

Przedtem powstała jednak pieśń o czerwonych makach. Napisał ją Feliks Konarski „Ref-Ren” w nocy z 17 na 18 maja 1944, w czasie decydującego szturmu na klasztor. Był on żołnierzem 2 Korpusu, pracował w Teatrze Żołnierza Polskiego. Muzykę napisał jego przyjaciel, także żołnierz 2 Korpusu, Alfred Schütz „Al Suito”.

Jedna ze zwrotek pieśni, wspominająca ułanów spod Rokitny, była w okresie PRL przerabiana i cenzurowana. Komuniści niechętnie zgadzali się na publikacje dotyczące jakichkolwiek tradycji walk niepodległościowych z Rosją w czasie I wojny światowej, choćby jeżeli dotyczyły okresu sprzed rewolucji 1917. Na dodatek rokitniańczycy stanowili w okresie międzywojennym doborową jednostkę Wojska Polskiego (2 Pułk Szwoleżerów Rokitniańskich), stacjonującą do wybuchu wojny w Starogardzie na Pomorzu. Kto ich jeszcze pamięta? Dla Feliksa Konarskiego protoplastami bohaterów spod Monte Cassino byli właśnie ułani polscy - szarżujący pod Somosierrą w okresie napoleońskim i pod Rokitną na froncie rosyjskim w 1915.

Runęli przez ogień straceńcy!

Niejeden z nich dostał i padł

jak ci z Somosierry szaleńcy!

Jak ci spod Rokitny, sprzed lat!

Runęli impetem szalonym

i doszli... i udał się szturm!

I sztandar swój biało - czerwony

zatknęli na gruzach, wśród chmur!

Piotr Szubarczyk

za: wolnapolska.pl

Przypominamy, iż warszawski pomnik upamiętniający zwycięstwo pod Monte Cassino znajduje się przed wejściem głównym do parku Krasińskich od strony ulicy Andersa. Zaglądajmy tam podczas spacerów po stolicy.

Zdjęcia do artykułu :