Rezolucja w sprawie ochrony ruin Pałacu Eichendorffów w Łubowicach oraz zachowania dziedzictwa literackiego Josepha von Eichendorffa

Mając na uwadze wyjątkowe znaczenie Pałacu Eichendorffów w Łubowicach, które jest miejscem narodzin jednego z najwybitniejszych poetów europejskiego romantyzmu, Josepha von Eichendorffa (1788–1857), oraz uznając, iż zarówno materialne, jak i duchowe dziedzictwo tego twórcy stanowi wspólne dobro kultury polskiej, niemieckiej i europejskiej, niniejszą rezolucją apelujemy o podjęcie zdecydowanych i skoordynowanych działań na rzecz ochrony, konserwacji i trwałego zabezpieczenia tego dziedzictwa.

Pałac Eichendorffów w Łubowicach jest nie tylko zabytkiem o wyjątkowej wartości historycznej, architektonicznej, kulturowej i symbolicznej, ale także ważnym świadectwem wspólnej historii Górnego Śląska, regionu, w którym od wieków przenikają się tradycje polskie, niemieckie i czeskie. Jego obecny stan stanowi poważne zagrożenie dla zachowania tego dziedzictwa.

Joseph von Eichendorff, który był poetą, prozaikiem i myślicielem chrześcijańskiego romantyzmu, odegrał kluczową rolę w kształtowaniu europejskiej wrażliwości literackiej. Jego twórczość do dziś buduje mosty między narodami i kulturami, będąc symbolem wspólnego dziedzictwa Europy.

Z głębokim niepokojem stwierdzamy, iż obecny stan techniczny ruin pałacu w Łubowicach budzi poważne obawy o ich trwałość i bezpieczeństwo. Dalsze zaniechanie działań konserwatorskich grozi nieodwracalną utratą tego miejsca, a tym samym bezpowrotnym zubożeniem europejskiego dziedzictwa kulturowego. Choć miejscem opiekuje się Górnośląskie Centrum Kultury i Spotkań im. Josepha von Eichendorffa, to pomimo swojego zaangażowania i podejmowanych działań Centrum nie dysponuje środkami finansowymi pozwalającymi na przeprowadzenie kompleksowych prac zabezpieczających i konserwatorskich na tak dużą skalę. Sytuacja ta jasno pokazuje, iż odpowiedzialność za zachowanie tego miejsca nie może spoczywać wyłącznie na jednym podmiocie, ale wymaga solidarnego zaangażowania instytucji publicznych na poziomie krajowym i europejskim.

Podkreślamy, iż szczególnej ochrony wymaga otoczenie pałacu: park, aleja zwana Zajęczą Ścieżką, opisane w poezji Eichendorffa widoki krajobrazów ze wzgórza Zachariasza, a także miejsca pamięci związane z osobą Eichendorffa. Stanowią one integralną część tego dziedzictwa i powinny zostać objęte kompleksowym programem rewitalizacji.

W związku z powyższym apelujemy do instytucji europejskich, rządów Rzeczpospolitej Polskiej i Republiki Federalnej Niemiec, jak również samorządów o pilne podjęcie konkretnych działań na rzecz ratowania ruin Pałacu Josepha von Eichendorffa, w szczególności poprzez uruchomienie dedykowanych mechanizmów wsparcia finansowego, w tym środków europejskich oraz instrumentów współpracy polsko-niemieckiej, a także wdrożenie długofalowego planu zabezpieczenia, odbudowy i ochrony obiektu.

Jednocześnie wskazujemy potrzebę wzmocnienia polsko‑niemieckiego Górnośląskiego Centrum Kultury i Spotkań im. Josepha von Eichendorffa w Łubowicach, jako miejsca dialogu, współpracy i żywej obecności jego twórczości w przestrzeni europejskiej.

Apelujemy do organizacji społecznych, instytucji oraz placówek edukacyjnych o aktywne włączenie się w działania na rzecz popularyzacji dorobku Eichendorffa poprzez organizację programów edukacyjnych, konkursów literackich i festiwali poetyckich, szczególnie w miejscu jego urodzenia.

Uznajemy, iż ratowanie Pałacu Eichendorffów w Łubowicach jest nie tylko obowiązkiem wobec przeszłości, ale także wyrazem odpowiedzialności za przyszłość, za kształt europejskiej pamięci, dialogu międzykulturowego oraz wspólnej tożsamości. Odbudowa i rewitalizacja tego miejsca mogą uczynić je ważnym ośrodkiem kultury europejskiej oraz przestrzenią dialogu polsko-niemieckiego.

Zachowanie tego miejsca będzie świadectwem, iż Europa potrafi skutecznie chronić swoje dziedzictwo – ponad granicami, podziałami i doraźnymi interesami.

Łubowice, 9 maja 2026 r.