1 dzień temu
Konwent Przewodniczących Sejmików Województw RP apeluje o wzmocnienie roli samorządów województw w kształtowaniu, koordynowaniu i wdrażaniu polityki energetycznej państwa. W przyjętym 17 września 2026 r. dokumencie wskazano na potrzebę rozszerzenia kompetencji regionów, zwiększenia ich wpływu na rozwój odnawialnych źródeł energii oraz stworzenia trwałego mechanizmu współpracy administracji rządowej i samorządowej.
Przewodniczący sejmików województw zwracają uwagę, iż skala i złożoność transformacji energetycznej wymagają silniejszego zaangażowania samorządów województw. Jak podkreślono w apelu, regiony łączą cele krajowe z potrzebami lokalnymi i odpowiadają za istotne obszary związane z rozwojem energetyki, ochroną środowiska oraz zrównoważonym rozwojem. Zdaniem Konwentu konieczne jest więc stworzenie spójnego systemu współpracy pomiędzy administracją rządową i samorządową. Apel konwentu Przewodniczącyh
Obecne kompetencje regionów są ograniczone
W dokumencie wskazano, iż obecna rola samorządów województw w polityce energetycznej sprowadza się przede wszystkim do opiniowania projektów założeń do planów zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe przygotowywanych przez gminy, opiniowania dokumentów związanych z funkcjonowaniem systemu elektroenergetycznego, wyznaczania kierunków rozwoju energetyki w strategiach wojewódzkich oraz sporządzania planów obszarów przyspieszonego rozwoju odnawialnych źródeł energii.
Konwent zwraca jednocześnie uwagę na znaczenie zadań realizowanych przez województwa w zakresie ochrony powietrza. W ocenie autorów apelu działania te nie są jednak w pełni zintegrowane z procesem transformacji energetycznej, m.in. ze względu na ograniczone kompetencje regionów i brak odpowiednich narzędzi formalnoprawnych pozostających w dyspozycji samorządów województw. Apel konwentu Przewodniczącyh
Jako przykład ograniczonego wpływu regionów wskazano także proces przygotowywania planów rozwoju przedsiębiorstw energetycznych. Projekty tych dokumentów wymagają uzgodnienia z Prezesem Urzędu Regulacji Energetyki, a zarządy województw są w tym procesie jedynie organami opiniującymi. Według Konwentu taki model ogranicza możliwość rzeczywistego oddziaływania regionów na kierunki rozwoju infrastruktury energetycznej.
Podobne zastrzeżenia dotyczą planów obszarów przyspieszonego rozwoju instalacji odnawialnych źródeł energii. Konwent wskazuje, iż w obecnym stanie prawnym samorządy województw nie dysponują wystarczającymi instrumentami pozwalającymi skutecznie uwzględniać ich ustalenia w dokumentach przygotowywanych przez inne podmioty.
Sześć postulatów Konwentu
W apelu przedstawiono sześć kierunków zmian legislacyjnych i systemowych, które – w ocenie przewodniczących sejmików – powinny wzmocnić pozycję województw w procesie transformacji energetycznej. Apel konwentu Przewodniczącyh
Konwent postuluje przede wszystkim jednoznaczne określenie roli samorządów województw w kształtowaniu regionalnej polityki energetycznej, w tym regionalnej struktury paliwowej. Regiony powinny również otrzymać odpowiednie narzędzia prawne, finansowe i organizacyjne pozwalające skuteczniej wpływać na rozwój energetyki oraz infrastruktury sieciowej.
Drugi z postulatów dotyczy przekazania części kompetencji decyzyjnych w zakresie odnawialnych źródeł energii na poziom regionalny. Konwent wskazuje w szczególności na instrumenty wsparcia wynikające z ustawy o odnawialnych źródłach energii. Takie rozwiązanie miałoby pozwolić na lepsze dopasowanie mechanizmów wsparcia do lokalnych uwarunkowań oraz specyfiki energetyki rozproszonej i prosumenckiej.
Przewodniczący sejmików proponują również utworzenie instrumentu wspierającego transformację energetyczną i przeciwdziałanie ubóstwu energetycznemu, przygotowanego w porozumieniu z samorządami.
Kadry, dane i stały dialog
Kolejny istotny obszar wskazany w apelu to rozwój kompetencji. Transformacja energetyczna – jak zaznaczono w dokumencie – wymaga łączenia wiedzy technicznej z umiejętnościami zarządczymi, cyfrowymi i społecznymi. Konwent postuluje zatem budowę systemu szkoleń, rozwijanie wyspecjalizowanych zespołów w administracji samorządowej, regionalnych centrów doradztwa oraz kadr doradców energetycznych wspierających gminy i mieszkańców. Apel konwentu Przewodniczącyh
W dokumencie znalazł się także postulat ograniczenia luki informacyjnej. Samorządy i odbiorcy energii mieliby otrzymać szerszy dostęp do danych dotyczących zużycia energii i zapotrzebowania na nią. Dane regionalne mają – zdaniem Konwentu – stanowić podstawę bardziej precyzyjnego planowania polityki energetyczno-klimatycznej.
Szósty postulat dotyczy utworzenia trwałego mechanizmu wielopoziomowego dialogu i konsultacji pomiędzy administracją rządową a samorządami województw. Konsultacje te powinny być uwzględniane przy przygotowywaniu i aktualizowaniu dokumentów dotyczących polityki energetyczno-klimatycznej oraz przepisów na poziomie krajowym. Apel konwentu Przewodniczącyh
Apel o rozpoczęcie analizy zmian
Konwent Przewodniczących Sejmików Województw RP zwrócił się do Prezesa Rady Ministrów, Ministra Klimatu i Środowiska oraz Ministra Energii o rozpoczęcie procesu analizy możliwości rozszerzenia kompetencji regionów i określenia ich roli w transformacji energetycznej, a następnie podjęcie wspólnych prac nad proponowanymi zmianami.
Pełna treść apelu przewodniczący Konwentu Przewodniczących Sejmików Województw RP:
https://polskieregiony.pl/wp-content/uploads/2026/09/Apel-konwentu-Przewodniczacyh.pdf
