Przyszłość rosyjskiego wsparcia dla KRLD

Zdjęcie: Chińska polityka energetyczna (26)

Analiza w skrócie:

– Ze względu na ograniczone zasoby Moskwy, dalsze wsparcie dla KRLD może przybrać formę transferów technologii i pomocy w ustanowieniu produkcji danych systemów uzbrojenia na terytorium KRLD.

– Istnieje potencjał do współpracy w modernizacji marynarki wojennejPjongjangu, w szczególności w zakresie konwencjonalnych okrętów podwodnych i fregat.

– Możliwe jest także wsparcie Korei Północnej w budowie bojowych wozów piechoty czy przekazania przez Rosję wiedzy praktycznej o ochronie pojazdów przed bezzałogowcami.

– Nie można wykluczyć także udzielenia przez Moskwy pomocy w zakresie budowy bezzałogowców różnych typów.

Wstęp

Stosunki między Koreańską Republiką Ludowo-Demokratyczną (KRLD) i Rosją, znacznie się zacieśniły po rozpoczęciu inwazji Moskwy na Ukrainę. Korea Północna wykorzystała znaczne zapotrzebowanie Rosji na sprzęt wojskowy i amunicję w celu wyjścia z międzynarodowej izolacji. Sprawiło to, iż w tej chwili Pjongjang jest kluczowym dostawcą szerokiego asortymentu wyposażenia, od amunicji i pocisków balistycznych po m.in. kołowe niszczyciele czołgów Bulsae-4 czy działa samobieżne M1989 Koksan. Wsparł on również agresora poprzez wysłanie kontyngentu Koreańskiej Armii Ludowej (KAL), który okazał się najważniejszy w walkach o obwód kurski. Liczbę Koreańczyków z Północy, którzy wzięli udział w walkach po stronie Rosji szacuje się, w zależności od źródeł, na około 11 000 –15 000. Straty poniesione przez oddziały północnokoreańskie są równie trudne do oszacowania. Przykładowo, wywiad Republiki Korei (RK) podaje liczbę około 2 000 zabitych, która w innych źródłach siega niekiedy 6 000 osób. Niezależnie od dokładnej liczby, straty były bardzo wysokie, w szczególności w początkowym okresie zaangażowania kontyngentu w obwodzie kurskim. Moskwa w zamian za północnokoreańską pomoc wojskową zdecydowała się na przekazanie m.in. surowców, żywności, paliwa jak i sprzętu wojskowego pokroju systemów przeciwlotniczych Pantsir S-1 czy S-300 lub S-400. Doszło także do transferów technologii związanych z pociskami rakietowymi. W infosferze pojawiły się także informacje o planach wspólnego ustanowienia przez Moskwę i Pjongjang produkcji dronów Shahed na terytorium Korei Północnej. Inne aspekty współpracy dwustronnej, takie jak rzekome przekazanie elementów reaktora jądrowego dla budowanego w tej chwili okrętu podwodnego o napędzie jądrowym KRLD, czy transfery myśliwców Su-27 i MiG-29 jak na razie nie zostały potwierdzone.

Z uwagi na fakt, iż wojna w Ukrainie przez cały czas trwa i najprawdopodobniej nie skończy się w dającej się przewidzieć przyszłości,prawdopodobna jest dalsza kontynuacja współpracy obu stron. Oczywiście, może ona mieć miejsce również po zakończeniu wojny. W niniejszym artykule zostaną przeanalizowane potencjalne dziedziny, w jakich Rosja mogłaby wesprzeć Koreę Północną, biorąc pod uwagę potrzeby Pjongjangu jak i możliwości samej Moskwy. Lista ta oczywiście nie wyczerpuje zagadnienia.

I. Marynarka wojenna

Marynarka Wojenna Koreańskiej Armii Ludowej (MW KAL) znajduje się od dekad w złej pozycji. O ile mają miejsce pewne programy modernizacyjne, wydają się one pomijać jej rzeczywiste potrzeby i skupiają się one na konstrukcjach mających głównie znaczenie propagandowe. Doprowadziło to do sytuacji, w której Pjongjang buduje okręt podwodny o napędzie jądrowym oraz niszczyciele, podczas gdy zdecydowana większość sprzętu MW KAL nie spełnia wymagań nowoczesnego pola walki.

Rosyjskie wsparcie mogłoby polegać na przekazaniu planów okrętów podwodnych projektu 877/636 i udzieleniu wsparcia naukowo-technicznego pozwalającego na rozpoczęcie ich produkcji na terytorium Korei Północnej. Doprowadziłoby to do znacznej poprawy sytuacji MW KAL. w tej chwili dysponuje ona całkowicie przestarzałymi okrętami podwodnymi. Mianowicie, fundament floty podwodnej Pjongjangu stanowi około 20 okrętów podwodnych Romeo, z których 13 zbudowano w Korei Północnej w latach 1976 – 1995. Poza jednym wyjątkiem, jednostki te najprawdopodobniej nie były modernizowane i de facto nie wiadomo ile z nich znajduje się w służbie. Ponadto, KRLD posiada około 40-50 miniaturowych okrętów podwodnych, których uzbrojenie z uwagi na niewielkie rozmiary jest bardzo ograniczone [15]. [i] W podobnej sytuacji znajduje się nawodny komponent północnokoreańskiej marynarki. Opiera się on w przeważającej mierze na niewielkich okrętach służących jedynie do walki przybrzeżnej, kilku korwetach oraz dwóch fregatach, których stan jest nieznany[16]. Poza jedynie dwoma korwetami, zdolnymi do wystrzeliwania m.in. pocisków cruise, jednostki te są przestarzałe.

Przekazanie ukończonych jednostek czy budowa ich w Rosji na rzecz Pjongjangu wydaje się niemożliwe, ze względu na znaczne potrzeby rosyjskiej marynarki wojennej. Mogłoby natomiast dojść do nawiązania współpracy między rosyjskimi a północnokoreańskimi ośrodkami badawczymi w celu opracowania nowego konwencjonalnego okrętu podwodnego, który następnie byłby produkowany na potrzeby MW KAL. W obu sytuacjach nie można wykluczyć zapewnienia przez Moskwę dostaw pewnych podzespołów, w zakresie pozwalającym na późniejsze rozpoczęcie ich produkcji przez Pjongjang. Wyposażenie floty Korei Północnej w nowoczesne okręty podwodne byłoby znacznym wyzwaniem dla przemysłu KRLD, jednakże stanowiłoby skok jakościowy i mogłoby doprowadzić do pewnej zmiany równowagi sił na Półwyspie Koreańskim – choćby o ile okręty klasy Romeo nie byłyby zastępowane na zasadzie 1:1.

Analogicznie jak w sprawie okrętów podwodnych, Rosja mogłaby pomóc KRLD w budowie jednostek nawodnych, takich jak fregaty. Moskwa mogłaby przekazać Pjongjangowi plany fregaty projektu 22350 lub pomóc w opracowaniu nowej fregaty przez Koreę Północną. Wsparcie w budowie mniejszych jednostek wydaje się niepotrzebne, biorąc pod uwagę fakt, iż KRLD z powodzeniem zbudowało korwety klasy Amnok. Nowe fregaty byłyby w stanie zapewnić północnokoreańskim niszczycielom odpowiednie wsparcie, którego są w tej chwili niemalże całkowicie pozbawione. Przemysł stoczniowy Korei Północnej zyskałby także odpowiednie doświadczenie w budowie jednostek nawodnych, którego brak został uwypuklony podczas prac nad niszczycielami.

II. Wojska Lądowe

Z uwagi na fakt, iż zdecydowana większość rosyjskiego zaangażowania w Ukrainie opiera się właśnie na lądowym komponencie rosyjskich sił zbrojnych, wsparcie w tej dziedzinie prawdopodobnie opierałoby się w przeważającej mierze na transferach technologii, pomocy naukowej czy przekazywaniu pojedynczych egzemplarzy danego sprzętu wojskowego w celu umożliwienia Koreańczykom przeprowadzenia odpowiednich badań. Z góry wykluczyć należy przekazanie przez Moskwę znacznych ilości uzbrojenia.

Siły Lądowe Koreańskiej Armii Ludowej (SL KAL) posiadają pewną trudną do wytłumaczenia lukę sprzętową. W zależności od źródeł, dysponują one nieznaną liczbą BWP-1 lub wręcz nie posiadaja one on bojowych wozów piechoty (BWP), opierając się na lekko uzbrojonych transporterach opancerzonych[19]. Wyposażenie KAL w nowoczesne bojowe wozy piechoty znacznie poprawiłoby siłę ognia północnokoreańskiej piechoty, w szczególności biorąc pod uwagę, iż jej potencjalni przeciwnicy – siły zbrojne Republiki Korei i Stanów Zjednoczonych – dysponuja BWP. Dla Pjongjangu najbardziej korzystne byłoby opracowanie wraz z Rosją projektu BWP najbardziej odpowiadającego północnokoreańskim potrzebom a nie rozpoczęcie produkcji istniejącego już pojazdu pokroju BWP-3. Pozwoliłoby to na zdobycie dalszego doświadczenia w pracach nad nowoczesnymi pojazdami bojowymi. Moskwa mogłaby zapewnić wsparcie naukowo-techniczne, być może dostarczyć pojedynczy prototyp bądź kilka jednostek przedseryjnych i dalszą pomóc w ustanowieniu produkcji.

Rosja mogłaby również podzielić się doświadczeniem z zabezpieczania pojazdów lądowych przed atakami dronów. Zaznaczyć należy, iż północnokoreański kontyngent w Kursku nie prowadził walk dzięki sprzętu pancernego, co oznacza, iż Pjongjang nie dysponuje bezpośrednim doświadczeniem w tej dziedzinie. Moskwa mogłaby przekazać Pjongjangowi wzory odpowiednich osłon antydronowych, projekty systemów zagłuszających bezzałogowce czy pomóc w opracowaniu ich północnokoreańskich odpowiedników. Rosyjscy instruktorzy mogliby również przeprowadzić szkolenia załóg pojazdów KAL w celu zapoznania ich z zagrożeniem stawianym przez bezzałogowce. Nie byłby to pierwszy raz, gdy Rosjanie prowadzili szkolenia na terytorium KRLD.

Uważa się, iż w wypadku wojny północnokoreański przemysł nie byłby w stanie zapewnić stałych dostaw ciężkiego sprzętu w celu uzupełniania strat ponoszonych na froncie[22]. Tym samym ważne dla SL KAL byłoby posiadanie odpowiednich wozów zabezpieczenia technicznego i innych pojazdów zdolnych do ewakuacji i napraw uszkodzonych ciężkich pojazdów. Jednakże, znane opinii publicznej pojazdy tego rodzaju w arsenale KAL są przestarzałe, co stawia pod znakiem zapytania ich możliwości ewakuacji nowocześniejszych, a co za tym idzie cięższych, pojazdów pokroju czołgu Chonma-2 (M-2020). Tym samym istnieje możliwość nawiązania współpracy z Moskwą w zakresie opracowania i następnie budowy nowoczesnych pojazdów tego typu. Nie można wręcz wykluczyć, iż z kooperacji w tym zakresie mogłaby skorzystać sama Rosja, która również potrzebuje znacznych ilości wozów zabezpieczenia technicznego.

III. Inne potencjalne dziedziny współpracy

Możliwe jest, iż w przyszłości mogłoby dojść do zacieśnienia kooperacji w zakresie lotnictwa między Rosją a Pjongjangiem. Abstrahując od wcześniej wspominanych informacji na temat przekazania samolotów, strony mogłyby wspólnie podjąć się modernizacji najnowocześniejszych samolotów w arsenale KRLD – MiG-29 i Su-25. Ponadto, o ile sprzedaż Korei Północnej nowoczesnych konstrukcji pokroju Su-35 czy wręcz Su-57 jest bardzo mało prawdopodobna, możliwe jest zainteresowanie Pjongjangu rosyjskimi śmigłowcami. Należy zaznaczyć, iż choćby podczas trwającej wojny w Ukrainie pojawiły się informacje o dostarczeniu Teheranowi śmigłowców Mi-28, co oznacza, iż Rosja przez cały czas posiada zapas zdolności produkcyjnych pozwalających na ich eksport. Pozyskanie śmigłowców szturmowych przez KRLD pozwoliłoby KAL na nabycie nowych zdolności, biorąc pod uwagę fakt, iż nie dysponuje ona w tej chwili żadnymi śmigłowcami tego typu[24].

Rosja oraz KRLD mogłyby również podjąć szeroką współpracę w zakresie budowy bezzałogowców. W 2025 roku pojawiły się informacje, iż Moskwa ma zamiar wesprzeć Pjongjang w ustanowieniu produkcji dronów Gerań na terytorium Korei Północnej. W celu ulepszenia tego procesu, do specjalnej strefy ekonomicznej w Alabudze, gdzie produkowane są Geranie ma trafić znaczna liczba (niektóre źródła mówią choćby o 25 000) pracowników północnokoreańskich. Po powrocie do KRLD poza budową dronów przekazywaliby oni wiedzę nowym robotnikom. Oprócz dronów Gerań Rosja mogłaby zaproponować Pjongjangowi współpracę w zakresie usprawniania i produkcji bezzałogowców innych typów, które są powoli wdrażane na uzbrojenie północnokoreańskich sił zbrojnych. Rozwiązanie to byłoby również korzystne dla Moskwy, gdyż potencjalnie zapewniłoby jej dodatkowy łańcuch dostaw bezzałogowców, położony poza zasięgiem zarówno Ukrainy jak i innych potencjalnych przeciwników. Poza informacjami mogącymi wpłynąć pozytywnie na jakość wyrobów przemysłu zbrojeniowego Korei Północnej dla Pjongjangu ważne byłoby podzielenie się przez Moskwę taktyką wykorzystywania owego sprzętu jak i przeprowadzenia, przynajmniej początkowo, szkoleń dla ich obsługi.

Istnieje również możliwość przekazania przez Moskwę technologii dotyczących multiple reentry vehicles (MIRV), co byłoby niezwykle korzystne dla północnokoreańskiego programu jądrowego. Nawet, o ile doszłoby do przekazania informacji dotyczących starszych typów głowic, Pjongjang przeskoczyłby etap niezwykle długotrwałych i kosztownych badań, których samodzielne prowadzenie mogłoby skończyć się porażką. Należy zaznaczyć, iż owa technologia jest priorytetem dla reżimu. Biorąc pod uwagę fakt, iż Rosjanie wsparli już północnokoreański program rakietowy, przyczyniając się znacznie do ulepszenia pocisków KN-23, dalsza kooperacja jest możliwa. Nie można jednak wykluczyć, iż za przekazaniem tak kluczowej z perspektywy KRLD technologii stałyby określone oczekiwania Moskwy względem dalszych dostaw uzbrojenia bądź zwiększenia liczebności północnokoreańskiego kontyngentu. Nie wiadomo również, jak na proliferację MIRV (w wypadku jej wykrycia) zareagowałyby Stany Zjednoczone, które są de facto najbardziej zagrożone przez północnokoreańskie głowice.

Podsumowanie

Istnieje szereg dziedzin w jakich KRLD mogłaby zostać wsparta przez Rosję. Niemniej, w niemalże każdym przypadku owo wsparcie musiałoby opierać się głównie na przekazaniu odpowiednich technologii oraz udzielania pomocy w budowie poszczególnych systemów uzbrojenia na terytorium Korei Północnej. Poza nielicznymi przypadkami, takimi jak śmigłowce, Moskwa nie jest w tej chwili w stanie bezpośrednio dostarczyć wymiernych ilości systemów uzbrojenia. Jednakże,odpowiednie wsparcie technologiczne, dotyczące budowy okrętów, dronów czy BWP mogłoby zdecydowanie korzystnie przyczynić się do poprawy sytuacji północnokoreańskich sił zbrojnych. Ponadto, Rosja zyskałaby na przekazaniu odpowiednich technologii pozwalających na produkcję danych systemów uzbrojenia w Korei Północnej, gdyż w wypadku wojny mogłaby ona być zaopatrywana przez zakłady zbrojeniowe znajdujące się na terytorium KRLD. W momencie pisania tego artykułu wydaje się, iż najbardziej prawdopodobne wydaje się przekazanie technologii dotyczących dronów oraz współpracy w zakresie pojazdów lądowych. Wspólna budowa okrętów byłaby natomiast uzależniona od przeprowadzenia przez Koreę Północną odpowiednich inwestycji w infrastrukturę stoczniową. Przekazanie technologii dotyczącej MIRV może być natomiast uzależnione od sytuacji międzynarodowej – nie można wykluczyć, iż Moskwa mogłaby użyć tej perspektywy jako straszaka, w celu wywarcia presji na Japonię, Republikę Korei czy Stany Zjednoczone. Zakup rosyjskiego uzbrojenia na warunkach komercyjnych przez Pjongjang jest na chwilę obecną mało prawdopodobny z uwagi na zły stan gospodarki KRLD.

Należy jednak zaznaczyć, iż rosyjsko-północnokoreańskie partnerstwo wydaje się być całkowicie transakcyjne, więc skala wsparcia udzielanego przez Rosję najprawdopodobniej będzie uzależniona od poziomu dostaw wyposażenia przez Pjongjang. Trudno także stwierdzić, czy po zakończeniu działań wojennych w Ukrainie przez cały czas będzie ono funkcjonować na podobnych warunkach, lub czy Moskwa zdecyduje się na zmniejszenie rangi owego sojuszu. Wydaje się jednak prawdopodobne, iż w zamian za przekazanie pewnych kluczowych technologii pokroju MIRV, Moskwa może zażyczyć sobie odpowiednich dostaw sprzętu od Pjongjangu.

Wydaje się, iż wraz ze zmianą sytuacji międzynarodowej skończyły się czasy, gdy Pekin starał się powstrzymywać północnokoreańskie programy zbrojeniowe. W chwili obecnej KRLD jest dla ChRL użytecznym partnerem, uniemożliwiającym do pewnego stopnia pełne skupienie się przez Stany Zjednoczone na powstrzymywaniu Chin w regionie. Korea Północna pełni także rolę buforu, oddzielającego granicę chińską od terytorium Republiki Korei, a co za tym idzie od amerykańskich sił zbrojnych. ChRL najprawdopodobniej nie będzie protestować w wypadku dalszego pogłębienia się współpracy technologicznej między Rosją a KRLD, szczególnie o ile będzie ona dotyczyła sił konwencjonalnych, gdyż umożliwia to poprawę sytuacji północnokoreańskiej armii bez bezpośredniego zaangażowania Chin. Z drugiej jednak strony, nadmierne uniezależnienie się Pjongjangu od Pekinu może znacznie obniżyć zdolność wywierania presji przez ChRL na Koreę Północną i tym samym zmniejszyć przewidywalność działań reżimu.

Dla Polski jak i jej sojuszników zdecydowany problem w wypadku wojny z Rosją stanowiłyby linie produkcyjne danych typów sprzętu wojskowego, ustanowione na terytorium Korei Północnej w ramach współpracy wojskowej między Moskwą a Pjongjangiem. Byłyby one poza zasięgiem zdecydowanej większości państw Sojuszu Północnoatlantyckiego, same ataki na terytorium KRLD mogłyby doprowadzić nie tylko do bezpośredniego wejścia Pjongjangu w wojnę ale także wywołać stanowczą reakcję ze strony Pekinu. Ponadto, ze względu na naturę reżimu północnokoreańskiego, działania dywersyjne na terytorium KRLD byłyby niezwykle utrudnione lub wręcz niemożliwe. Z tego powodu należy bacznie monitorować jakiekolwiek działania podejmowane przez Pjongjang i Moskwę w tym zakresie i aktualizować odpowiednie plany działania mając na uwadze dodatkowe źródła sprzętu wojskowego dla Moskwy.

Bibliografia:

• A. Simpson, With new weapons, cash and battleground experience from Ukraine, North Korea has become much more formidable, The Conversation, https://theconversation.com/with-new-weapons-cash-and-battleground-experience-from-ukraine-north-korea-has-become-much-more-formidable-262939 (dostęp: 24.02.2026).

• M. Carlough, J. Kennedy, How North Korea Has Bolstered Russia’s War in Ukraine, CFR, https://www.cfr.org/articles/how-north-korea-has-bolstered-russias-war-ukraine (dostęp: 24.02.2026).

• H. Joo-young, Pyongyang plans to deploy additional 6,000 troops to Russia, The Korea Herald, https://www.koreaherald.com/article/10567021 (dostęp: 24.02.2026).

• S. Newton, North Korean troops in Russia are being redeployed as Pyongyang seeks tactics and tech, Forces News, https://www.forcesnews.com/north-korea/north-korean-troops-sent-russia-are-being-used-drone-production-media-access-tightens (dostęp: 24.02.2026).

• North Korea sent Russia millions of munitions in exchange for food: Seoul, Aljazeera, https://www.aljazeera.com/news/2024/2/28/n-korea-sent-russia-millions-of-munitions-in-exchange-for-food-says-seoul (dostęp: 15.02.2026).

• J. Mackenzie, Satellite images show Russia giving N Korea oil, breaking sanctions, BBC, https://www.bbc.com/news/articles/cjr4pr0gyyzo (dostęp: 15.02.2026).

• T. Safronov, Russia Arms North Korea: Pantsir-S1 Systems Deployed in Pyongyang, Militarnyi, https://militarnyi.com/en/news/russia-arms-north-korea-pantsir-s1-systems-deployed-in-pyongyang/ (dostęp: 15.02.2026).

• A. Sokolin, Russia gave North Korea advanced air defenses over Ukraine war support: Report, NK News, https://www.nknews.org/2025/05/russia-gave-north-korea-advanced-air-defenses-over-ukraine-war-support-report/ (dostęp: 15.02.2026).

• O. Pietrewicz, M. A. Piotrowski, Russia Supports North Korea’s Nuclear and Missile Programmes, PISM, https://pism.pl/publications/russia-supports-north-koreas-nuclear-and-missile-programmes (dostęp: 15.02.2025).

• S. Kozatskyi, Budanov: Russia to Help North Korea Establish Production of Shahed UAVs, Militarnyi, https://militarnyi.com/en/news/budanov-russia-to-help-north-korea-establish-production-of-shahed-uavs/ (dostęp: 15.02.2026).

• Adversary Entente Task Force Update, September 25, 2025, ISW, https://understandingwar.org/research/adversary-entente/adversary-entente-task-force-update-september-25-2025/ (dostęp: 15.02.2026).

• T. Newdick, Russia Giving North Korea MiG-29s And Su-27s Isn’t That Straightforward, TWZ, https://www.twz.com/air/russia-giving-north-korea-mig-29s-and-su-27s-isnt-that-straightforward (dostęp: 15.02.2026).

• North Korea Submarine Capabilities, NTI, https://www.nti.org/analysis/articles/north-korea-submarine-capabilities/ (dostęp: 15.02.2026).

• H I Sutton, North Korea’s New Submarine Carries 10 Nuclear Missiles, Naval News, https://www.navalnews.com/naval-news/2023/09/north-koreas-new-submarine-carries-10-nuclear-missiles/ (dostęp: 15.02.2026).

• (2025) Chapter Five: Asia, The Military Balance, 125:1, 206-311, DOI:10.1080/04597222.2025.2445477, s. 269.

• The Military Balance… s. 269.

• D. Mitsopoulos, North Korea reveals a new cruise missile-armed corvette, Naval News, https://www.navalnews.com/naval-news/2023/08/north-korea-new-cruise-missile-amnok-class-corvette/ (dostęp: 15.02.2026).

• A Visual Guide to North Korea’s Fighting Vehicles, Oryx, https://www.oryxspioenkop.com/2023/03/a-visual-guide-to-north-koreas-fighting.html (dostęp: 15.02.2026).

• The Military Balance… s. 268.

• A. Giusti, S. Lucian, Ch’ŏnma-2 (M-2020), Tank Encyclopedia, https://tanks-encyclopedia.com/new-north-korean-mbt/ (dostęp: 15.02.2026)

• A. Sokolin, Russia training North Korean drone pilots near Wonsan resort, capital: Kyiv, NK News, https://www.nknews.org/2025/07/russia-training-north-korean-drone-pilots-near-wonsan-resort-capital-kyiv/ (dostęp: 15.02.2026).

• ATP 7-100.2 North Korean Tactics, Waszyngton 2020, s. H-4.

• J. Trevithick, Evidence Of Mi-28 Havoc Attack Helicopters Delivered to Iran Grows, TWZ, https://www.twz.com/air/evidence-of-mi-28-havoc-attack-helicopters-delivered-to-iran-grows (dostęp: 15.02.2026).

• The Military Balance… s. 270.

• S. Kozatskyi, Budanov: Russia to Help North Korea Establish Production of Shahed UAVs, Militarnyi, https://militarnyi.com/en/news/budanov-russia-to-help-north-korea-establish-production-of-shahed-uavs/ (dostęp: 24.02.2026).

• H. Altman, North Korea Sending Russia Thousand Of Workers To Build Shahed Drones: Report, TWZ, https://www.twz.com/news-features/north-korea-sending-russia-thousand-of-workers-to-build-shahed-drones-report (dostęp: 24.02.2026).

• M. Williams, Current State of North Korea’s Drone Program, 38 North, https://www.38north.org/2025/09/current-status-of-north-koreas-drone-program/ (dostęp: 24.02.2026).

• J. T. Joo, Silent warheads: The hidden race of N. Korea’s nuclear ambitions, Daily NK, https://www.dailynk.com/english/silent-warheads-the-hidden-race-of-n-koreas-nuclear-ambitions/ (dostęp: 24.02.2026).

• K. Hodunova, Russia significantly improved North Korea’s shoddy KN-23 ballistic missiles, Ukraine’s Budanov says, Kyiv Independent, https://kyivindependent.com/russia-helped-to-significantly-improve-north-koreas-inaccurate-kn-23-ballistic-missiles-budanov-says/ (dostęp: 24.02.2026).