1 godzina temu
Obszar dzisiejszego rezerwatu przyrody Morysin w przeszłości był częścią rozległego założenia parkowego, stworzonego na początku XIX wieku przez Stanisława Kostkę Potockiego. Park romantyczny został zaprojektowany jako miejsce wypoczynku i rekreacji. W jego obrębie powstało kilka budynków, które miały zapewnić komfort gościom, a ich malownicza architektura współtworzyła wyjątkowy charakter całego założenia.
Głównym obiektem założenia parkowego w Morysinie był Pałac Myśliwski. To jeden z młodszych zabytków architektonicznych w granicach zespołu pałacowo-ogrodowego, związanego z pałacem w Wilanowie. Wiedza o nim przez cały czas nie jest pełna. Budowa Pałacu Myśliwskiego została ukończona w 1811 roku, a w kolejnych latach następni właściciele dobudowali jeszcze w jego sąsiedztwie Oraculum (w 1825 roku), Neogotycką Bramę (w 1846 roku), Dom Stróża i Gajówkę (oba około 1850 roku).
Morysin po II wojnie światowej pozostawał na uboczu prac konserwatorskich, a stan jego zabytkowej architektury stopniowo się pogarszał.
Niezwykłe odkrycia w Morysinie
W 2026 roku, przy ruinach Domu Stróża i Pałacu Myśliwskiego, archeolodzy przeprowadzili kolejne badania, pozwalające rozpoznać i lepiej planować ochronę zabytkowego założenia Morysina. Potwierdziły one, iż zachowane ruiny są jedynie niewielką częścią dawnej zabudowy.
Przy Domu Stróża archeolodzy odkryli zachowane do wysokości około pół metra mury budynku dostawionego od zachodu do widocznej do niedawna czworobocznej wieżyczki. Odsłonięto również pozostałości podłogi z ceramicznych płytek i drewnianych elementów ułożonych w naprzemienne pasy.
Budynek otaczał korytarz, którego ściany i strop tworzyły pergolę znaną dotąd z archiwalnej grafiki. Jego nawierzchnię wykonano z asfaltu – materiału, który w drugiej połowie XIX wieku stawał się coraz popularniejszy. Fundamenty budynku były bardzo solidne i sięgały około 1,6 metra poniżej ówczesnego poziomu gruntu.
Wśród zabytków ruchomych szczególnie interesujący jest porcelanowy talerzyk z sygnaturą Krister Porzellan-Manufaktur (KPM) z Wałbrzycha, z zestawu Prinzess, wyprodukowany prawdopodobnie w latach 30. XX wieku.
Przy rotundzie Pałacu Myśliwskiego odsłonięto chodnik łączący ganek z pomieszczeniem prawdopodobnie pełniącym funkcję kotłowni. Po północnej stronie archeolodzy natrafili na zasadniczo nienaruszoną kamienną posadzkę dawnej klatki schodowej prowadzącej na piętro pałacu.
Wśród gruzu znaleziono także fragmenty stiukowych dekoracji, które zdobiły niegdyś wnętrza Pałacu Myśliwskiego. Odkrycia te pozwalają lepiej wyobrazić sobie jego pierwotny wygląd - informuje muzeum.
Badania są częścią szerszego programu rewitalizacji parku morysińskiego. Odtworzono już m.in. historyczną łąkę przy Gajówce, a zabytkowy budynek został zabezpieczony. Dzięki wsparciu finansowemu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w 2027 roku planowane jest jego odtworzenie.
W tym samym roku mają być kontynuowane badania Pałacu Myśliwskiego – tym razem w obrębie odkrytej dzięki georadarowi oficyny. Docelowo zabezpieczone relikty architektury Morysina mają zostać włączone do stałej oferty kulturalnej Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie.
