48 minut temu
Mniej danych w JPK, koniec jednego z dodatkowych obowiązków, zmiany przy imporcie, split payment i nowe zasady odpowiedzialności za nierzetelnych kontrahentów. Sejm zakończył parlamentarny etap prac nad dużym pakietem zmian w VAT. 4 września przyjął poprawki Senatu, a ustawa trafiła do Prezydenta. Większość nowych rozwiązań ma zacząć obowiązywać od 1 stycznia 2027 roku. Dla przedsiębiorców oznacza to zarówno uproszczenia, jak i nowe obszary, na które trzeba będzie uważać.
Fot. Warszawa w PigułceSejm podjął decyzję 4 września
Prace nad zmianami realizowane są od kilku miesięcy. Rządowy projekt wpłynął do Sejmu 9 czerwca 2026 roku. Sejm uchwalił ustawę 17 lipca – za głosowało 420 posłów, 21 było przeciw, nikt nie wstrzymał się od głosu.
Następnie ustawą zajął się Senat. 6 sierpnia senatorowie przyjęli 10 poprawek. Sejm rozpatrzył je 4 września i przyjął. Tego samego dnia ustawa została przekazana Prezydentowi.
Na 14 września oficjalna karta procesu legislacyjnego przez cały czas wskazuje jednak, iż prace nad ustawą są niezakończone. Nie należy więc przedstawiać całego pakietu jako już obowiązującego prawa.
Zniknie jeden z dodatkowych obowiązków
Jedną z najbardziej praktycznych zmian ma być zniesienie obowiązku składania oddzielnej informacji o spisie z natury.
Chodzi o spis sporządzany w związku z zaprzestaniem wykonywania czynności podlegających VAT.
Ministerstwo Finansów przedstawia zmianę jako element ograniczania obowiązków administracyjnych przedsiębiorców. Podatnik nie będzie musiał wykonywać dodatkowej czynności informacyjnej niezależnie od samego rozliczenia podatku.
W praktyce oznacza to jedną formalność mniej i mniejsze ryzyko, iż przedsiębiorca o dodatkowym obowiązku zwyczajnie zapomni.
Zmieni się JPK_VAT
Druga zmiana może zainteresować szczególnie firmy współpracujące z zagranicznymi kontrahentami.
Nowelizacja przewiduje rezygnację z obowiązku wykazywania w JPK_VAT podstawy opodatkowania przy nabyciu od podatników spoza Polski towarów i usług objętych zwolnieniem z VAT.
Dzisiaj taka informacja musi znaleźć się w ewidencji, mimo iż dana transakcja nie generuje VAT należnego.
Po zmianie część przedsiębiorców będzie miała więc mniej danych do raportowania.
To z kolei oznacza mniej pól, w których może pojawić się pomyłka, oraz potencjalnie mniej późniejszych korekt i wyjaśnień.
Kupujesz samochód w innym kraju UE? Tu również będzie zmiana
Pakiet zawiera jeszcze jedno konkretne uproszczenie.
Ma zostać zlikwidowany obowiązek zapłaty VAT w ciągu 14 dni przy wewnątrzwspólnotowym nabyciu środka transportu.
Ministerstwo Finansów wskazywało tę zmianę wprost jako jeden z elementów ograniczania obciążeń administracyjnych.
Ta część zmian ma obowiązywać od 1 stycznia 2027 roku.
Importerzy mogą uniknąć części odsetek
Kolejna zmiana dotyczy przedsiębiorców importujących towary.
Nowelizacja zakłada ograniczenie naliczania odsetek od VAT przy imporcie, o ile opóźnienie płatności nastąpiło z przyczyn niezależnych od podatnika.
Ma to znaczenie w sytuacjach, w których przedsiębiorca prawidłowo wykonał swoje obowiązki, ale procedura przedłużyła się z przyczyn, na które nie miał wpływu.
Dzisiaj dodatkowe koszty mogą powstawać mimo braku faktycznej winy przedsiębiorcy. Nowelizacja ma ograniczyć takie sytuacje.
Split payment również się zmienia
Duży fragment nowelizacji dotyczy mechanizmu podzielonej płatności.
Jedną ze zmian jest odejście przy klasyfikowaniu towarów objętych tym mechanizmem od Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) na rzecz Nomenklatury Scalonej (CN).
Ale na tym temat odpowiedzialności podatnika się nie kończy.
Za kontrahenta będzie można odpowiedzieć w nowych przypadkach
I tutaj pojawia się część zmian, która dla przedsiębiorców może być znacznie mniej przyjemna.
Ministerstwo Finansów wskazuje, iż nowelizacja przewiduje rozszerzenie odpowiedzialności nabywców za zaległości podatkowe nierzetelnych sprzedawców w określonych przypadkach.
Materiały dotyczące ostatecznego etapu prac wskazują, iż odpowiedzialność ma zostać rozszerzona także na określone usługi. Wśród wymienianych kategorii znajdują się m.in. usługi rachunkowo-księgowe.
To ważne, bo projekt od początku wzbudzał wątpliwości dotyczące relacji nowych zasad ze split payment.
W interpelacji skierowanej w czerwcu do ministra finansów zwracano uwagę, iż projekt przewiduje sytuacje, w których odpowiedzialność nabywcy może powstać mimo zastosowania mechanizmu podzielonej płatności, jeżeli spełnione zostaną określone przesłanki.
Dlatego nie można sprowadzić całej nowelizacji do hasła, iż „split payment zawsze ochroni przedsiębiorcę przed długami kontrahenta”. Ostateczne przepisy są bardziej złożone.
Fiskus będzie mógł sprawdzić status VAT choćby pięć lat wstecz
W pakiecie znalazło się również rozwiązanie pozwalające na sprawdzenie statusu podatnika VAT choćby do pięciu lat wstecz.
Ministerstwo Finansów przedstawia tę zmianę jako jedno z rozwiązań ułatwiających rozliczenia i weryfikację sytuacji podatkowej kontrahenta.
Dla przedsiębiorców może mieć to praktyczne znaczenie szczególnie przy kontroli starych dokumentów i transakcji.
Zmiany obejmą również kasy fiskalne
Nowelizacja ingeruje także w przepisy dotyczące kas rejestrujących.
Celem jest dalsza digitalizacja tego obszaru. Ministerstwo Finansów zapowiedziało nowe obowiązki związane z wyrejestrowywaniem kas fiskalnych, które mają obowiązywać od 1 stycznia 2027 roku.
Jeszcze jedna data została wyznaczona na 1 lipca 2027 roku.
Od tego dnia ma obowiązywać zakaz wymiany pamięci fiskalnej w kasach starego typu.
To rozwiązanie ma stopniowo przyspieszać przechodzenie przedsiębiorców na nowsze urządzenia.
Pojawi się zupełnie nowe rozwiązanie – skład VAT
Od 1 stycznia 2027 roku mają zacząć obowiązywać również przepisy dotyczące tzw. składu VAT.
To rozwiązanie skierowane przede wszystkim do podmiotów uczestniczących w międzynarodowym obrocie towarami.
Ministerstwo Finansów wskazuje, iż mechanizm ma uprościć rozliczenia VAT w takim obrocie.
Nie będzie to więc zmiana, którą bezpośrednio zauważy każdy drobny przedsiębiorca, ale dla części firm prowadzących handel międzynarodowy może być jednym z istotniejszych elementów całego pakietu.
Rolnicy również znajdą tu istotną zmianę
Nowelizacja wdraża także rozwiązania wynikające z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Jednym z nich jest możliwość traktowania osób prowadzących wspólne gospodarstwo rolne jako odrębnych podatników VAT.
Zmiany wynikające z orzeczeń TSUE dotyczą również zasad odliczania VAT oraz możliwości stosowania stawki 0 proc. dla niektórych usług związanych z importem towarów.
Nie wszystko zacznie obowiązywać tego samego dnia
To szczególnie ważne.
Pierwotnie Ministerstwo Finansów informowało, iż zasadnicza część pakietu ma wejść w życie 1 października 2026 roku.
W toku prac parlamentarnych harmonogram został jednak zmieniony. Według materiałów dotyczących ustawy po rozpatrzeniu poprawek Senatu większość rozwiązań ma obowiązywać od 1 stycznia 2027 roku.
Kolejne elementy mają być uruchamiane później. Zakaz wymiany pamięci fiskalnej w kasach starego typu przewidziano od 1 lipca 2027 roku, a elektroniczna odprawa TAX FREE ma funkcjonować od 1 lipca 2028 roku.
Teraz ruch należy do Prezydenta
Parlament zakończył już swój etap prac.
4 września 2026 roku Sejm przyjął poprawki Senatu i tego samego dnia ustawa została przekazana Prezydentowi do podpisu.
Dlatego na obecnym etapie nie należy jeszcze pisać, iż wszystkie opisane zmiany „na pewno wejdą w życie”.
Na 14 września 2026 roku oficjalna karta Sejmu wciąż wskazuje, iż proces legislacyjny nie został zakończony.
Jeżeli ustawa przejdzie ostatni etap procesu legislacyjnego w obecnym kształcie, przedsiębiorców od 2027 roku czeka pakiet zmian, który z jednej strony likwiduje część formalności i upraszcza JPK_VAT, ale z drugiej ingeruje m.in. w zasady odpowiedzialności za VAT nierzetelnego kontrahenta.
Dla firm będzie to więc znacznie więcej niż zwykła techniczna aktualizacja przepisów podatkowych.
