Podstawą całej operacji jest art. 124 ustawy o kierujących pojazdami. Przepis nakłada obowiązek wymiany praw jazdy wydanych do 18 stycznia 2013 r. na dokumenty zgodne z nowszym wzorem. Ustawodawca wyznaczył na przeprowadzenie wymiany okres dokładnie pięciu lat: od 19 stycznia 2028 r. do 18 stycznia 2033 r.
Oznacza to, iż osoby posiadające stare prawo jazdy nie mogą zakładać, iż dokument zachowa bezterminową ważność. Zgodnie z ustawą stare prawa jazdy zachowują ważność nie dłużej niż do terminu wymiany ustalonego dla ich posiadaczy. Po jego upływie dokument straci ważność.
Nie oznacza to jednak utraty samych uprawnień do prowadzenia pojazdów. Ministerstwo Infrastruktury podkreśla, iż przy standardowej wymianie bezterminowego prawa jazdy kierowca nie będzie ponownie zdawał egzaminu. Nie będzie również obowiązku wykonywania dodatkowego badania lekarskiego wyłącznie z powodu wymiany dokumentu.
Badanie będzie potrzebne w sytuacjach, w których ważność posiadanych uprawnień została ograniczona ze względów zdrowotnych lub wynika to z innych przepisów dotyczących konkretnej kategorii prawa jazdy.
Wymiana praw jazdy od 2028 r.
W materiałach dotyczących wymiany pojawia się liczba około 15 mln dokumentów. Taką skalę wskazywano również w interpelacjach poselskich kierowanych do Ministerstwa Infrastruktury. Należy jednak traktować ją jako wielkość szacunkową, a nie jako ostateczną liczbę osób, które dokładnie w latach 2028–2033 zgłoszą się do urzędów.
Ustawa nie określa jeszcze, w którym roku konkretna grupa kierowców będzie musiała dokonać wymiany. Szczegółowe terminy ma ustalić minister adekwatny do spraw transportu w rozporządzeniu. Przepisy przewidują również możliwość wcześniejszej wymiany dokumentu na wniosek jego posiadacza.
To ważne rozróżnienie, ponieważ kierowcy nie mają w tej chwili wyznaczonych indywidualnych terminów wizyty w urzędzie. Pewne są natomiast graniczne daty całej operacji: jej rozpoczęcie 19 stycznia 2028 r. i zakończenie 18 stycznia 2033 r.
Ministerstwo Infrastruktury potwierdza, iż prawa jazdy wydane przed 19 stycznia 2013 r. będą wymieniane sukcesywnie właśnie w latach 2028–2033. Szczegóły mają zostać określone z odpowiednim wyprzedzeniem.
Prawo jazdy ważne maksymalnie 15 lat
Zmiana jest konsekwencją ujednolicania zasad dotyczących dokumentów prawa jazdy w Unii Europejskiej. Dyrektywa 2006/126/WE wprowadziła administracyjne okresy ważności dokumentów.
Dla kategorii AM, A1, A2, A, B1, B i BE państwa członkowskie mogą stosować administracyjny okres ważności sięgający maksymalnie 15 lat. W Polsce nowe zasady zaczęły obowiązywać 19 stycznia 2013 r.
Od tego momentu wydawane w Polsce prawa jazdy nie są już dokumentami bezterminowymi. W przypadku najpopularniejszych kategorii, w tym kategorii B, dokument jest co do zasady wydawany na okres do 15 lat. o ile stan zdrowia kierowcy uzasadnia krótszy termin, ważność prawa jazdy może zostać odpowiednio ograniczona.
Wymiana starego dokumentu nie oznacza przy tym, iż kierowca ponownie zdobywa uprawnienia. Zmiana dotyczy przede wszystkim administracyjnej ważności dokumentu potwierdzającego te uprawnienia.
Koszt wymiany prawa jazdy
W tym miejscu informacje rozpowszechniane w części publikacji wymagają doprecyzowania. Na 29 sierpnia 2026 r. opłata za wydanie krajowego prawa jazdy wynosi 100 zł. Za międzynarodowe prawo jazdy trzeba zapłacić 35 zł.
Ministerstwo Infrastruktury przygotowało jednak projekt podwyżki opłat. Zgodnie z nim wydanie prawa jazdy ma kosztować 115,50 zł, czyli o 15,50 zł więcej niż obecnie. Cena międzynarodowego prawa jazdy ma wzrosnąć z 35 do 40,50 zł.
Resort przyjął skumulowany wskaźnik waloryzacji w wysokości 15,41 proc., uwzględniający wzrost cen towarów i usług konsumpcyjnych. Ministerstwo wskazuje również na zwiększenie kosztów produkcji i dystrybucji dokumentów.
Nie można jednak w tej chwili przesądzić, ile dokładnie zapłacą kierowcy wymieniający bezterminowe prawa jazdy w latach 2028–2033. Obowiązywać będzie stawka wynikająca z przepisów aktualnych w momencie dokonywania wymiany. Już wcześniej resort infrastruktury wskazywał, iż koszt nowego blankietu będzie ustalany według regulacji obowiązujących w czasie wymiany.
Do opłaty urzędowej trzeba będzie doliczyć koszt wykonania aktualnej fotografii. Jego wysokość zależy od wybranego zakładu fotograficznego. Nie należy natomiast automatycznie doliczać do rachunku kosztu badania lekarskiego, ponieważ przy zwykłej wymianie bezterminowego dokumentu takie badanie nie będzie wymagane.
Bez egzaminu przy wymianie dokumentu
Ministerstwo Infrastruktury wyraźnie rozdziela administracyjną wymianę dokumentu od ponownej weryfikacji kwalifikacji kierowcy. właściciel prawa jazdy wydanego przed 19 stycznia 2013 r. nie będzie musiał ponownie zdawać egzaminu teoretycznego ani praktycznego tylko dlatego, iż jego dokument podlega wymianie.
Resort podaje również, iż standardowo nie będzie potrzebne dodatkowe badanie lekarskie. Do przedłużenia administracyjnej ważności dokumentu potrzebne będą przede wszystkim aktualna fotografia, wniosek oraz opłata za wydanie prawa jazdy.
Inaczej będzie w przypadku osób, których prawo jazdy zostało wydane na czas określony ze względu na ograniczenia zdrowotne. W takich sytuacjach kierowca może być zobowiązany do przedstawienia aktualnego orzeczenia lekarskiego.
Badania lekarskie tylko w określonych przypadkach
Sama wymiana bezterminowego prawa jazdy nie oznacza automatycznie obowiązku wizyty u lekarza. To jedna z najważniejszych informacji dla kierowców, ponieważ w części publikacji koszt badania bywa doliczany do całkowitego kosztu wymiany dokumentu.
Orzeczenie lekarskie będzie potrzebne przede wszystkim wtedy, gdy kierowca ma ograniczoną ważność uprawnień ze względu na stan zdrowia albo przepisy wymagają takiego dokumentu w związku z konkretną kategorią prawa jazdy.
W pozostałych przypadkach wymiana będzie miała charakter administracyjny i nie będzie wiązała się z ponownym sprawdzaniem umiejętności kierowania pojazdami.
Wniosek o nowe prawo jazdy
Prawo jazdy wydaje starosta adekwatny ze względu na miejsce zamieszkania kierowcy. W praktyce sprawy prowadzą starostwa powiatowe, urzędy miast na prawach powiatu, a w Warszawie adekwatne urzędy dzielnic.
Przy wymianie dokumentu potrzebny będzie wniosek oraz aktualna fotografia. Organ sprawdzi także zgodność danych znajdujących się w dotychczasowym prawie jazdy z informacjami zapisanymi w Centralnej Ewidencji Kierowców.
Ustawa przewiduje również odrębną procedurę na wypadek rozbieżności między danymi znajdującymi się w starym dokumencie a informacjami zgromadzonymi w ewidencji. Szczegółowe zasady mają zostać określone w przepisach wykonawczych dotyczących masowej wymiany.
Termin wymiany bezterminowego prawa jazdy
Posiadacze bezterminowych praw jazdy nie muszą w tej chwili masowo zgłaszać się do urzędów. Ustawowy okres obowiązkowej wymiany rozpoczyna się dopiero 19 stycznia 2028 r.
Nie oznacza to również, iż 19 stycznia 2028 r. wszystkie stare dokumenty jednocześnie stracą ważność. Proces ma zostać rozłożony na pięć lat, a minister infrastruktury określi terminy dla poszczególnych grup kierowców.
Dopiero niedotrzymanie adekwatnego terminu wymiany może doprowadzić do utraty ważności starego dokumentu. Do tego czasu kierowcy posiadający ważne prawa jazdy wydane przed 19 stycznia 2013 r. mogą posługiwać się nimi na dotychczasowych zasadach.
Źródła
- Ustawa z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, w szczególności art. 124
- Ministerstwo Infrastruktury – informacje dotyczące prawa jazdy i obowiązkowej wymiany dokumentów
- Dyrektywa 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie praw jazdy
- Sejm RP – interpelacja nr 17247 z 19 maja 2026 r. oraz odpowiedź Ministerstwa Infrastruktury z 14 lipca 2026 r.
- Ministerstwo Infrastruktury – projekt zmian opłat za wydanie dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury dotyczące wysokości opłat za wydanie dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami
