Program rozwoju inwestycji do 2035 roku faworyzuje duże firmy

Podczas niedawnego wydarzenia „Polska Inwestuje” premier Donald Tusk podkreślił, iż Polska z miesiąca na miesiąc staje się coraz bardziej atrakcyjnym miejscem do lokowania kapitału. Rosnący potencjał inwestycyjny kraju dostrzegają zarówno inwestorzy krajowi i zagraniczni, jak i inwestorzy indywidualni. W odpowiedzi na ich potrzeby rząd przyjął też pakiet rekomendacji mających ułatwić działalność polskim przedsiębiorstwom.

Konfederacja Lewiatan, w stanowisko do projektu uchwały Rady Ministrów w sprawie ustanowienia wieloletniego programu rozwoju pod nazwą „Program rozwoju inwestycji w polskiej gospodarce do 2035 roku”, zwraca uwagę, iż dotychczasowy program grantowy został zdominowany przez największych graczy: duże przedsiębiorstwa stanowiły aż 85,2% beneficjentów, odpowiadały za 96% nakładów inwestycyjnych i wygenerowały 98,6% nowych miejsc pracy. Co więcej, aż 79,4% nakładów pochodziło od inwestorów zagranicznych. Średnia wartość projektu wyniosła 224,1 mln zł, a przeciętny koszt utworzenia jednego miejsca pracy wzrósł do 2,1 mln zł. Świadczy to o wyraźnym premiowaniu inwestycji wysoko zautomatyzowanych i kapitałochłonnych.

– Choć w założeniach nowy projekt ma stymulować innowacyjność w sektorze MŚP oraz wspierać startupy, to jedynie deklaracje. Realne bariery wejścia pozostają dla mniejszych firm nie do przejścia. Minimalny próg inwestycji dla małej firmy to 5-10 mln zł, a dla średniej – 15-30 mln zł, co wielokrotnie przekracza roczne budżety takich przedsiębiorstw. Dodatkową przeszkodą są sztywne wymogi jakościowe (obowiązek spełnienia minimum 5 z 10 kryteriów, takich jak wdrażanie zaawansowanych systemów cyberbezpieczeństwa czy przeznaczanie określonego procentu dotacji na robotyzację lub współpracę ze startupami) oraz konieczność podjęcia kosztownej współpracy naukowej przez średnie firmy. Całość barier dopełnia skomplikowana, wieloetapowa procedura wnioskowania i rygorystyczny system corocznych kontroli – mówi Mariusz Zielonka, główny ekonomista Konfederacji Lewiatan.

Jeżeli program ma rzeczywiście wspierać MŚP, konieczne są zmiany. Konfederacja Lewiatan postuluje:

– stworzenie odrębnej, uproszczonej ścieżki dla MŚP z progami inwestycyjnymi obniżonymi choćby do 2-3 mln zł dla małych przedsiębiorstw oraz odpowiednio niższymi wymaganiami dotyczącymi zatrudnienia,

– zmniejszenie liczby obowiązkowych wskaźników jakościowych dla MŚP, np. do 3, oraz stworzenie katalogu wymagań dostosowanych do możliwości mniejszych firm,

– zniesienie lub złagodzenie obowiązku współpracy naukowej lub edukacyjnej dla średnich przedsiębiorstw albo obniżenie wymaganego poziomu poniżej 10% wartości pomocy,

– uproszczenie procedury oceny, sprawozdawczości i kontroli dla MŚP,

– umożliwienie ograniczonych negocjacji warunków wsparcia zamiast narzucania z góry ustalonej wysokości pomocy,

– wprowadzenie odrębnych wskaźników monitorujących udział MŚP zarówno w liczbie beneficjentów, jak i w wartości udzielonej pomocy.

Więcej komentarzy ekonomicznych w serwisie społecznościowym X, na profilu naszego eksperta Mariusza Zielonki, https://x.com/MariuszZielon11

Konfederacja Lewiatan