8 godzin temu
Prezydent Karol Nawrocki zawetował w czwartek nowelizację Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, która miała wprowadzić do polskiego prawa możliwość pozasądowego rozwiązania małżeństwa.
– Są sprawy, których nie wolno sprowadzać do administracyjnej formalności – uzasadnił swoją decyzję.
Ustawa autorstwa Ministerstwa Sprawiedliwości zakładała możliwość rozwiązania małżeństwa w drodze czynności podejmowanych przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego. To on weryfikowałby spełnienie ustawowych przesłanek rozwodu pozasądowego i dokonałby odpowiednich wpisów w rejestrze stanu cywilnego.
Rozwiązanie to miało być stosowane wyłącznie w przypadku małżeństw, które nie mają wspólnych małoletnich dzieci, oraz pod warunkiem iż małżonka nie jest w ciąży.
– Małżeństwo nie jest zwykłym wpisem w rejestrze. Małżeństwo jest jednym z fundamentów życia społecznego. Jest fundamentem rodziny, fundamentem wychowania dzieci, fundamentem trwania wspólnoty narodowej – powiedział, uzasadniając swoją decyzję.
Jego zdaniem rozwiązanie zaproponowane przez MS nie jest zmianą techniczną, ale zmianą obniżającą rangę małżeństwa – instytucji, którą chroni Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej.
– Małżeństwo znajduje się pod ochroną i opieką państwa. Ochrona nie polega na ułatwianiu rozstania, ochrona polega na wspieraniu trwałości pomimo różnych trudności – stwierdził prezydent.
Wyjaśnił, iż rozwiązanie małżeństwa na drodze sądowej gwarantuje, iż będzie to decyzja przemyślana, rzeczywista i niekrzywdząca żadnej ze stron.
– W realnym życiu istnieją różne okoliczności: zależności ekonomiczne, presja psychiczna, nierównowaga sił. Sąd może te sytuacje dostrzec i reagować. Urzędowy formularz – nie – podkreślił.
Prezydent zwrócił też uwagę na różne metody rozwiązywania małżeństw w zależności od tego, czy są w nich dzieci – pary bez dzieci po roku związku mogłyby rozstać się przed urzędnikiem, podczas gdy te z dziećmi musiałyby wykorzystać drogę sądową. Wyraził obawę, iż świadomość takiej procedury – wymagającej wyłącznie kilku podpisów – byłaby zachętą do traktowania małżeństwa jako „związku na próbę”.
– W takiej sytuacji decyzja o dziecku stawałaby się przeszkodą do jego łatwego rozwiązania. To jest społecznie szkodliwe. Szczególnie dziś, gdy Polska mierzy się z dramatycznym kryzysem demograficznym, państwo powinno wspierać trwałość rodzin i decyzję o posiadaniu dzieci, a nie tworzyć przepisy, które zniechęcają do rodzicielstwa – powiedział.
Zgodnie z propozycją resortu sprawiedliwości zupełny i trwały rozkład pożycia byłby niezbędną przesłanką także do rozwodu pozasądowego. Z rozwiązania tego mogłyby skorzystać wyłącznie pary zgodne co do tego, iż chcą się rozstać, niemające dzieci, będące minimum rok po ślubie (co miało zapobiegać pochopnym i nieprzemyślanym decyzjom).
Formalności związane z rozwodem pozasądowym małżonkowie mogliby załatwić w dowolnym USC – procedura zakładała wymóg jednoczesnego, dwukrotnego stawiennictwa: najpierw w celu złożenia zapewnienia o przesłankach do rozwodu, a następnie w celu złożenia oświadczenia o rozwiązaniu małżeństwa. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego w 2024 r. w Polsce orzeczono 57,4 tys. rozwodów.
Prezydent zawetował nowelizację Kodeksu wyborczego
Jednocześnie prezydent zawetował nowelizację Kodeksu wyborczego wprowadzającą m.in. instytucję sekretarzy obwodowych komisji wyborczych.
W ocenie prezydenta nowelizacja „budzi bardzo poważne wątpliwości dotyczące bezstronności i przejrzystości procesu wyborczego, nie wzmacnia uczciwości wyborów, nie zwiększa zaufania obywateli”.
– Przeciwnie, rodzi uzasadnione obawy o możliwość politycznego wpływu tam, gdzie musi panować absolutna neutralność – dodał prezydent.
W jego ocenie „sednem problemu jest nowa instytucja sekretarza komisji wyborczej”.
Sekretarz miałby być wskazywany przez wójtów, burmistrzów czy prezydentów miast.
Prezydent zwrócił uwagę, iż do tej pory podział funkcji w komisji wyborczej opierał o demokratyczny wybór członków komisji i to bardzo słuszna idea.
Ocenił też, iż zakres kompetencji sekretarza budzi duże wątpliwości.
– To nie miał być zwykły urzędnik techniczny, to miał być w praktyce „nadprzewodniczący” komisji wyborczej. Nie zgodzę się na rozwiązania, które mogą rodzić choćby cień podejrzeń o polityczne majstrowanie przy wyborach. Obowiązkiem prezydenta jest strzec uczciwości procesu demokratycznego, którego fundamentem są uczciwe wybory – powiedział w nagraniu prezydent.
Nowela przewidywała zmiany w zakresie przedstawicieli obwodowych komisji wyborczych. Mianowicie, prawo do zgłaszania przedstawicieli do OKW miałyby tylko te komitety, które zarejestrują listę lub listy kandydatów. Tym samym w przypadku wyborów prezydenckich, zgłoszenie swoich przedstawicieli do komisji musiałoby być poprzedzone zebraniem przez dany komitet 100 tys. podpisów, bo tyle jest wymaganych do rejestracji kandydata na prezydenta.
Nowelizacja wprowadzała też instytucję sekretarza komisji wyborczej, który miałby być powołany przez komisarza wyborczego przy wsparciu wójta, burmistrza lub prezydenta miasta.
Sekretarz komisji miał czuwać nad przebiegiem głosowania i prawidłowym ustalaniem jego wyników, sporządzeniem - wraz z komisją - protokołu głosowania. Sekretarzem miała móc zostać osoba pełnoletnia, z polskim obywatelstwem, która ma wyższe wykształcenie i jest członkiem korpusu służby cywilnej lub pracownikiem urzędu obsługującego organy administracji rządowej, samorządowej, lub jednostek im podległych, lub ma co najmniej 2-letni staż pracy w tych urzędach lub jednostkach.
Wymóg ten nie miał być stosowany do osób mających wyższe wykształcenie prawnicze lub administracyjne.
Prezydent podpisał nowelizację ustawy o zaopatrzeniu w wodę
Prezydent jednocześnie podpisał trzy ustawy. Jedną z nich jest nowelizacja ustawy o zaopatrzeniu w wodę, nakładająca na dostawców obowiązek badania jakości, co stanowi wdrożenie dyrektywy UE. Nowelizacja określa obowiązki dostawców wody, obejmujące badania jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi.
Doprecyzowuje też kompetencje Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz procedury dotyczące nadzoru nad jakością wody pitnej.
Uregulowane zostały obowiązki Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie oraz ministra adekwatnego do spraw gospodarki wodnej w zakresie wykonania oceny strat wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi oraz opracowania planów działania w celu ich ograniczenia.
Nowelizacja prawa lotniczego także z podpisem prezydenta
Prezydent podpisał też nowelizację prawa lotniczego, która dotyczy do zapewnienia odpowiedniego udziału zrównoważonych paliw w transporcie lotniczym.
Chodzi o wprowadzenie do polskiego prawa mechanizmy zapewniające realizację unijnych wymagań dotyczących obowiązkowego udziału zrównoważonych paliw lotniczych (SAF), które powstają z alternatywnych źródeł jak odpady i resztki biologiczne, biomasa czy wodór odnawialny. w tej chwili nie istnieją krajowe regulacje umożliwiające egzekwowanie rozporządzenia ReFuelEU Aviation, czyli rozporządzenia 2023/2405/UE ws. zapewnienia równych warunków działania dla zrównoważonego transportu lotniczego.
Od 1 stycznia 2025 r. paliwa lotnicze tankowane na wybranych lotniskach w UE muszą zawierać minimalny udział SAF, wynoszący 2 proc. w latach 2025-2029, który będzie stopniowo wzrastał aż do 70 proc. w 2050 r.
Podobnie jak nowelizacja ustawy o sporcie
Trzecią ustawą podpisaną przez prezydenta była nowa ustawa o sporcie, która zakłada większą ochronę członkiń kadry narodowej w czasie ciąży i po urodzeniu dziecka oraz wprowadza dla sędziów sportowych ochronę przewidzianą dla funkcjonariuszy publicznych.
Nowelizacja wprowadza większą ochronę członkiń kadry narodowej w czasie ciąży i po urodzeniu dziecka. Zmiana polega na wydłużeniu z pół roku do roku okresu pobierania stypendium sportowego przez członkinie kadry narodowej przez okres ciąży, po urodzeniu dziecka lub gdy dziecko zmarło po upływie ośmiu tygodni życia.
Przewiduje także zwiększenie z 50 do 81,5 procent kwoty stypendium pobieranej w tym okresie.
