1 godzina temu
Prezydent Świdnicy Beata Moskal-Słaniewska uzyskała od większości Rady Miejskiej wotum zaufania oraz absolutorium z tytułu wykonania ubiegłorocznego budżetu. Głosowania przypieczętowały koalicyjną zmianę, do której doszło w czwartek świdnickim samorządzie.
Jak wyglądały finanse Świdnicy w ubiegłym roku? Dochody miasta wyniosły przeszło 514 mln 916 tys. złotych, natomiast wydatki budżetowe sięgnęły ponad 530 mln 926 tys. zł, z czego na wydatki majątkowe – czyli przede wszystkim inwestycje – przeznaczono blisko 151 mln 154 tys. zł. – W wyniku realizacji rocznego planu dochodów i wydatków budżet zamknął się deficytem w kwocie 16.009.523,23 zł, przy planowanym deficycie w wysokości 50.116.716,75 zł – wskazano w opinii Regionalnej Izby Obrachunkowej we Wrocławiu dotyczącej wykonania zeszłorocznego budżetu. Na koniec roku zadłużenie miasta wyniosło blisko 133 mln 801 tys. złotych.
25 czerwca, podczas sesji absolutoryjnej Rady Miejskiej w Świdnicy, przedstawiono raport o stanie miasta. – Rok 2025 był dla Świdnicy niezwykle intensywny pod względem realizowanych inwestycji. Przeznaczono na ten cel rekordowe środki w wysokości ponad 150 milionów złotych. 65% tej kwoty to pozyskane dofinansowania zewnętrzne m.in. Fundusze Europejskie dla Dolnego Śląska, Fundusz Sprawiedliwej Transformacji czy środki rządowe z Nowego Ładu – wskazała prezydent Świdnicy Beata Moskal-Słaniewska we wprowadzeniu do raportu.
Wśród najważniejszych przedsięwzięć wyliczono m.in. termomodernizację budynków komunalnych, przebudowę skweru Księcia Bolka II Małego, przebudowę Placu Grunwaldzkiego, budowę nowych dróg rowerowych, modernizację budynków trzech miejskich przedszkoli, modernizację wnętrza teatru miejskiego, czy też zakup 10 nowych autobusów elektrycznych i budowę infrastruktury do ich ładowania.
Przedłożone przez prezydent Świdnicy sprawozdanie z wykonania ubiegłorocznego budżetu uzyskało pozytywną opinię Regionalnej Izby Obrachunkowej we Wrocławiu, a także komisji rewizyjnej Rady Miejskiej w Świdnicy. Podczas dyskusji nad wykonaniem ubiegłorocznego budżetu pozytywną opinię wydali radni klubu „Razem dla Świdnicy”. Aprobujące był też stanowisko klubu Koalicji Obywatelskiej, który w czwartek nawiązał koalicyjną współpracę z prezydent Świdnicy, uzyskując stanowiska przewodniczącego i wiceprzewodniczącego Rady Miejskiej oraz obietnicę stanowiska wiceprezydenta dla Jacka Iwancza. Klub Prawa i Sprawiedliwości, który dotychczas był koalicjantem Moskal-Słaniewskiej, nie przedstawił wspólnego stanowiska.
Ostatecznie w głosowaniu nad udzieleniem prezydent wotum zaufania swoje poparcie wyraziło 13 radnych (Dzięcielski, Fasuga, Gadzińska, Grudziński, Iwancz, Makowski, Morańska, Ora, Rumiancew-Wróblewska, Skowrońska-Wiśniewska, Szczepankowska, Światowa, Zastawny), 5 było przeciw (Cygan, Frączak, Niedzielski, Osojca-Kozlowska, Żurek). W dyskusji nad raportem o stanie Świdnicy za 2025 rok nie wziął udziału ani jeden mieszkaniec Świdnicy. By móc w niej uczestniczyć, osoby chętne musiały zebrać 50 podpisów poparcia.
Za udzieleniem prezydent absolutorium głosowało 13 radnych (Dzięcielski, Fasuga, Gadzińska, Grudziński, Iwancz, Makowski, Morańska, Ora, Rumiancew-Wróblewska, Skowrońska-Wiśniewska, Szczepankowska, Światowa, Zastawny), 5 było przeciw (Cygan, Frączak, Niedzielski, Osojca-Kozlowska, Żurek).
Stanowiska klubów oraz radnych będziemy sukcesywnie publikować poniżej.
Stanowisko radnej Sylwii Osojcy-Kozłowskiej
Absolutorium nie jest oceną sympatii czy antypatii wobec prezydenta miasta. Jest oceną sposobu wykonania budżetu i odpowiedzialności za finanse publiczne. Sprawozdanie z wykonania budżetu Gminy Miasto Świdnica za 2025 rok jak i sprawozdanie finansowe zostało sporządzone poprawnie pod względem formalnym, co potwierdziła w swojej opinii Regionalna Izba Obrachunkowa oraz Komisja Rewizyjna Rady Miejskiej, której przewodniczę.
Jednak obowiązkiem radnych jest ocenić nie tylko poprawność księgową sprawozdania z wykonania budżetu w odniesieniu do uchwalonego planu finansowego, ale również skutki prowadzonej w 2025 roku polityki finansowej z perspektywy przyszłości naszego miasta. Bo te będziemy odczuwać jeszcze przez wiele kolejnych lat. Będą one wpływać na kolejne budżety miasta, na możliwości rozwoju Świdnicy, poziom zadłużenia oraz kondycję finansową miasta.
Dlatego przy ocenie absolutorium nie wystarczy odpowiedzieć na pytanie, czy budżet został wykonany zgodnie z przepisami. Trzeba również odpowiedzieć na pytanie, czy został wykonany odpowiedzialnie. I właśnie w tym zakresie mam kilka uwag i zastrzeżeń.
Liczę na to, iż skłonią one zarówno radnych, w tym nowych-starych koalicjantów, którzy właśnie rozdzielili między siebie stanowiska, choć jeszcze we wtorek deklarowali inne głosowanie jak i Prezydenta Miasta do refleksji nad kierunkiem prowadzonej polityki finansowej. Są to bowiem fakty, których nie powinniśmy pomijać milczeniem, jeżeli naprawdę leży nam na sercu dobro Świdnicy i jej mieszkańców.
• Przedłożone sprawozdanie z wykonania budżetu za 2025 rok zawiera szczegółowy opis wykonania poszczególnych dochodów i wydatków, jednak w ograniczonym zakresie odnosi się do przyczyn istotnych odchyleń od planu, w szczególności w zakresie realizacji inwestycji, wykonania dochodów majątkowych, wzrostu zadłużenia oraz utrzymującego się poziomu zaległości. I tu rodzi się pytanie: czy Rada Miejska nie powinna otrzymać pełniejszego wyjaśnienia przyczyn tak istotnych odchyleń od planu, aby móc rzetelnie ocenić wykonanie budżetu?
• Wydatki budżetu wykonano na poziomie 93,4% planu po zmianach, natomiast wydatki majątkowe wykonano na poziomie 90,6% planu. Oznacza to, iż część przedsięwzięć przewidzianych do realizacji w roku budżetowym nie została wykonana, a część zadań – w ramach wydatków niewygasających – została przesunięta do realizacji w roku następnym.
• Dochody majątkowe wykonano na poziomie 92,6% planu. Jednocześnie wykonanie wydatków majątkowych nie przekroczyło 90,6% planu. Oznacza to, iż zarówno po stronie dochodów, jak i wydatków majątkowych nie osiągnięto poziomu założonego w uchwale budżetowej. Powstaje więc pytanie: czy planując budżet na 2025 rok, adekwatnie oszacowano możliwości finansowe miasta oraz realność wykonania zaplanowanych inwestycji?
• Pomimo prowadzonych działań windykacyjnych na koniec 2025 roku utrzymywał się wysoki poziom zaległości budżetowych przekraczający 25 mln zł. Szczególnie niepokojący jest wzrost zaległości z tytułu podatku od nieruchomości od osób prawnych, które zwiększyły się o ok. 22,5%, oraz zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które wzrosły o ok. 23% w stosunku do roku poprzedniego. Oznacza to, iż pomimo prowadzonych działań windykacyjnych nie nastąpiła poprawa w zakresie tych istotnych źródeł dochodów budżetowych. Powstaje więc pytanie: czy można uznać prowadzone działania windykacyjne za wystarczająco skuteczne, skoro zaległości z podstawowych źródeł dochodów miasta przez cały czas rosną?
• Analiza wysokości dotacji podmiotowej przekazywanej Miejskiej Bibliotece Publicznej wskazuje na jej systematyczny wzrost w ostatnich latach. W latach 2021–2025 wysokość dotacji zwiększyła się z 2,9 mln zł do 5,1 mln zł, tj. o blisko 76%. Jednocześnie biblioteka realizuje zadania wykraczające poza tradycyjną działalność biblioteczną, w tym związane z wydawaniem biuletynu „Moja Świdnica”. W dokumentach budżetowych nie wyodrębniono jednak kosztów i przychodów związanych z realizowaniem wydawnictwa, co w mojej ocenie nie zapewnia należytej transparentności wydatkowania środków publicznych. Może już najwyższy czas, aby mieszkańcy i radni poznali rzeczywisty koszt wydawania miejskiego biuletynu finansowanego z publicznych pieniędzy?
• W 2025 roku odwrócony został kilkuletni trend redukcji zadłużenia miasta. Po okresie systematycznego spadku zadłużenia z poziomu 117,9 mln zł w 2020 roku do 98,9 mln zł na koniec 2024 roku, w 2025 roku nastąpił wzrost zadłużenia do 133,8 mln zł. Oznacza to zwiększenie długu miasta o 34,9 mln zł w ciągu jednego roku (o ponad 35%) oraz osiągnięcie najwyższego poziomu zadłużenia od 2018 roku. Jednocześnie koszty obsługi długu w 2025 r. wyniosły ponad 6,3 mln zł. W mojej ocenie tak gwałtowny wzrost zadłużenia w ciągu jednego roku powinien budzić poważny niepokój wszystkich odpowiedzialnych za finanse miasta.
• Tak znaczący wzrost zadłużenia miasta wymaga szczególnie krytycznej oceny, zwłaszcza w kontekście niewykonania części wydatków majątkowych oraz planowanych do realizacji w kolejnych latach przedsięwzięć generujących dalsze potrzeby finansowe. Trudno bowiem uznać za w pełni racjonalną sytuację, w której zadłużenie miasta wzrasta o ponad 35%, podczas gdy nie zrealizowano wszystkich zaplanowanych inwestycji. Oznacza to, iż mieszkańcy będą ponosili koszty obsługi znacznie wyższego długu, mimo iż część inwestycji została przesunięta do realizacji w kolejnych latach.
• Analiza Wieloletniej Prognozy Finansowej wskazuje, iż decyzje inwestycyjne podejmowane w 2025 roku będą skutkowały istotnymi obciążeniami finansowymi w kolejnych latach budżetowych. Potwierdza to projekt Wieloletniej Prognozy Finansowej na 2026 rok, w którym łączny limit zobowiązań dla przedsięwzięć wieloletnich określono na ponad 307,5 mln zł, w tym ponad 186 mln zł dla przedsięwzięć majątkowych. Szczególną uwagę zwraca przedsięwzięcie pn. „Budowa Parku Wodnego w Świdnicy”, którego łączne nakłady finansowe określono na ponad 80 mln zł, a zasadnicza część wydatków została zaplanowana na lata 2027–2028. Pomimo skali tej inwestycji Radzie Miejskiej nie przedstawiono kompleksowej analizy ekonomiczno-finansowej obejmującej nie tylko koszty budowy, ale również przyszłe koszty funkcjonowania obiektu, przewidywane przychody, poziom ewentualnych dopłat z budżetu miasta oraz wpływ tej inwestycji na sytuację finansową miasta w perspektywie wieloletniej. Powstaje więc pytanie: jak Rada Miejska ma odpowiedzialnie podejmować decyzje dotyczące inwestycji o wartości przekraczającej 80 mln zł, skoro nie przedstawiono jej tych dokumentów? Ma wierzyć na słowo i kupować przysłowiowego kota w worku?
Przedstawione przeze mnie argumenty nie oznaczają, iż kwestionuję poprawność formalną sporządzonego sprawozdania finansowego. Oznaczają natomiast, iż nie mogę tym razem w pełni zaakceptować kierunku prowadzonej polityki finansowej oraz skutków decyzji podejmowanych w 2025 roku, które będą obciążały budżety miasta przez wiele kolejnych lat. Absolutorium nie jest nagrodą za poprawnie sporządzoną księgowość. Jest oceną sposobu gospodarowania publicznymi pieniędzmi oraz odpowiedzialności za decyzje finansowe podejmowane w imieniu mieszkańców.
Dlatego, kierując się odpowiedzialnością za finanse miasta oraz przyszłość Świdnicy, tym razem nie mogę poprzeć uchwały w sprawie udzielenia absolutorium Prezydent Miasta Świdnicy i zagłosować za jej przyjęciem, tak jak uczyniłam to w dwóch poprzednich latach.
Dzisiejsze wystąpienie traktuję jednocześnie jako wyraźny sygnał ostrzegawczy dotyczący kierunku prowadzonej polityki finansowej miasta. Mam nadzieję, iż przedstawione uwagi staną się impulsem do większej rozwagi przy podejmowaniu decyzji finansowych w kolejnych latach.
Radna Rady Miejskiej Świdnicy
Sylwia Osojca-Kozłowska
/mn/
![W Ostrołęckim Centrum Kultury rozpoczął się 71. Ogólnopolski Konkurs Recytatorski [ZDJĘCIA, WIDEO]](https://www.eostroleka.pl/luba/dane/pliki/zdjecia/2026/okr.png)
