1 dzień temu
Świat: W rejonie cieśniny Ormuz doszło do wymiany ognia między siłami USA a Iranem. Wojska amerykańskie zaatakowały porty na wyspie Keszm oraz w Bandar Abbas, a następnie irański punkt kontrolny Bandar Kargan w Minab. Irańskie media państwowe podały, iż wojsko zaatakowało w odwecie trzy amerykańskie niszczyciele. CENTCOM zaprzeczył, iż jakikolwiek okręt USA został trafiony, i utrzymał, iż to Iran zaatakował pierwszy. Do incydentów doszło w czasie trwających negocjacji dotyczących zakończenia konfliktu, w tym spornego programu nuklearnego Iranu.
Świat: Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski odradza delegacjom zagranicznym udział w obchodach dnia zwycięstwa w Moskwie, zaplanowanych na 9 maja. Wskazał, iż Ukraina zaproponowała zawieszenie broni od 6 maja, jednak w odpowiedzi Rosja przeprowadziła kolejne ataki. Zełenski skrytykował rosyjskie oczekiwanie ciszy na czas parady przy jednoczesnych zapowiedziach wznowienia działań po 9 maja. Poinformował, iż w ciągu ostatniej doby wojska rosyjskie atakowały na całej linii frontu, trafiając w cywilne pociągi, obiekty energetyczne i budynki mieszkalne. Ukraina zapowiedziała działania odwetowe proporcjonalne do rosyjskich uderzeń.
Świat: Ambasada RP w Kijowie poinformowała, iż nie planuje żadnych zmian w funkcjonowaniu placówki, mimo rosyjskiego apelu o ewakuację dyplomatów z ukraińskiej stolicy przed 9 maja. Rosyjskie MSZ ostrzegło, iż przeprowadzi zmasowany atak na Kijów, jeżeli Ukraina zakłóci obchody Dnia Zwycięstwa w Moskwie. Rzeczniczka rosyjskiego MSZ Maria Zacharowa wezwała państwa do ewakuacji personelu dyplomatycznego. Komisja Europejska odrzuciła rosyjskie żądania, określając groźby Moskwy jako element taktyki eskalacji, i potwierdziła utrzymanie swojej obecności w Kijowie.
Europa: Do szpitala w Amsterdamie trafiła stewardesa linii KLM z objawami hantawirusa – jako pierwsza osoba, która nie podróżowała statkiem wycieczkowym MV Hondius. Kobieta miała wcześniej kontakt z zakażoną pasażerką statku. Na pokładzie MV Hondius, który wyruszył z Ushuai w Argentynie, do tej pory zmarły trzy osoby. Statek zmierza na Wyspy Kanaryjskie, gdzie zaplanowano ewakuację pasażerów. Komisja Europejska oraz Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób oceniły ryzyko dla Europejczyków jako niskie, wskazując iż zakażenie wymaga bliskiego i długotrwałego kontaktu z chorym.
Europa: Hiszpański rząd znalazł się pod ostrzałem krytyki za sprzeczne komunikaty dotyczące postępowania wobec pasażerów wycieczkowca MV Hondius, który zmierza na Wyspy Kanaryjskie. Minister obrony Margarita Robles zapowiedziała transport 14 hiszpańskich pasażerów do wojskowego szpitala w Madrycie, zaznaczając iż kwarantanna będzie dobrowolna. Minister zdrowia Monica Garcia zakwestionowała to stanowisko, nalegając na kwarantannę obowiązkową. Opozycyjna Partia Ludowa zarzuciła rządowi nieudolność, a skrajnie prawicowe Vox oskarżyło premiera Pedra Sáncheza o instrumentalne wykorzystanie sprawy. Napięcia narastają również między Madrytem a władzami regionu Wysp Kanaryjskich.
Polska: Prezydent Karol Nawrocki zwrócił się do Senatu z wnioskiem o przeprowadzenie referendum dotyczącego unijnej polityki klimatycznej. Zaproponowane pytanie dotyczy tego, czy obywatele popierają realizację polityki klimatycznej UE, która – według treści pytania – doprowadziła do wzrostu kosztów życia, cen energii oraz kosztów działalności gospodarczej i rolniczej. Nawrocki powiązał decyzję ze zobowiązaniem złożonym na zjeździe NSZZ Solidarność. Powołał się na art. 125 Konstytucji, wskazując, iż w kluczowych sprawach głos należy do narodu.
Polska: Ministra klimatu Paulina Hennig-Kloska skrytykowała wniosek prezydenta Karola Nawrockiego o referendum w sprawie unijnej polityki klimatycznej. Oceniła, iż propozycja nie wpłynie na politykę klimatyczną UE ani nie pomoże Polsce w adaptacji do zmian klimatu. Zarzuciła prezydentowi i środowisku PiS amnezję polityczną, wskazując, iż to rząd PiS współkształtował unijną politykę klimatyczną i Zielony Ład. Wniosek referendalny określiła jako pustą polityczną gestę.
Polska: Naczelny Sąd Administracyjny nakazał transkrypcję trzech kolejnych zagranicznych aktów małżeństw jednopłciowych do polskiego rejestru stanu cywilnego. Czwartkowe wyroki dotyczyły par, które zawarły związki w Portugalii i Niemczech, a następnie wróciły do Polski. NSA uchylił decyzje odmowne wojewody mazowieckiego, zobowiązując Urząd Stanu Cywilnego Warszawy do dokonania transkrypcji. Pełnomocniczka rządu do spraw równości Katarzyna Kotula skomentowała wyrok na platformie X. Resort spraw wewnętrznych wskazuje, iż pełna realizacja orzeczeń wymaga zmian legislacyjnych, nad którymi pracują ministerstwa cyfryzacji oraz spraw wewnętrznych i administracji.
Polska: Minister aktywów państwowych Wojciech Balczun poinformował, iż pierwszy polski samochód elektryczny ma zjechać z linii produkcyjnej w 2029 roku. Ogłoszono wybór partnera technologicznego – tajwańskiego Foxconna. Zgodnie z planowanym modelem biznesowym Polska ma być większościowym udziałowcem w joint venture, a udział lokalnej produkcji ma wynieść 70 proc. Minister zapowiedział transfer technologii oraz budowę krajowych kompetencji produkcyjnych. Według Balczuna Polska ma stać się centrum produkcji i dystrybucji pojazdów na rynek europejski.
Polska: Na piątek w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów zaplanowano podpisanie umowy w ramach unijnego programu SAFE. Polska ma otrzymać do 190 mln zł w niskooprocentowanych pożyczkach. Umowę podpiszą minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz i minister finansów Andrzej Domański. Wskutek prezydenckiego weta środki nie mogą trafić bezpośrednio do Straży Granicznej i policji. Pełnomocniczka rządu ds. programu SAFE Magdalena Sobkowiak-Czarnecka poinformowała, iż rząd wypracował rozwiązanie prawne umożliwiające przekazanie funduszy służbom podległym MSWiA alternatywną drogą.
Śląskie: Wodzisław Śląski jako pierwsze miasto w Polsce realizuje pilotażowy program nauki pierwszej pomocy z wykorzystaniem edukacyjnej gry planszowej „Pierwsza Pomoc”. Planszówka trafiła do pięciu szkół podstawowych. Program zainaugurowano 7 maja w Ognisku Pracy Pozaszkolnej. Autorka gry Magdalena Sumera wskazała, iż projekt oparty jest na nauce przez zabawę i aktywne uczestnictwo. Docelowo program ma objąć wszystkie wodzisławskie szkoły podstawowe.
