4 godzin temu
Prezydent Karol Nawrocki po raz kolejny zawetował ustawę dotyczącą regulacji internetu i wdrożenia unijnego Aktu o usługach cyfrowych (DSA). Decyzja wywołała ostrą reakcję premiera Donalda Tuska, który zarzucił prezydentowi, iż na wecie skorzystają m.in. hejterzy, rosyjskie farmy trolli i pedofile. Na te słowa odpowiedział szef gabinetu prezydenta Paweł Szefernaker. Spór dotyczy jednak nie tylko ochrony dzieci, ale przede wszystkim granic ingerencji państwa w treści publikowane w internecie.
Kolejne weto prezydenta. O co chodzi w sporze?
13 listopada 2026 roku prezydent Karol Nawrocki zawetował nowelizację ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, która miała wprowadzić do polskiego porządku prawnego dodatkowe mechanizmy związane ze stosowaniem unijnego Aktu o usługach cyfrowych (DSA).
Nie była to pierwsza próba uregulowania tej kwestii. Po wcześniejszym wecie prezydenta z początku 2026 roku Ministerstwo Cyfryzacji przygotowało nowe rozwiązania, dzieląc je na dwie ustawy. Pierwsza, dotycząca nadzoru nad usługami cyfrowymi, weszła już w życie 6 listopada. Druga miała wprowadzić procedury szybkiego blokowania nielegalnych treści w internecie.
I właśnie ta druga część wzbudziła największe kontrowersje.
Rząd przekonywał, iż nowe przepisy są potrzebne, aby państwo mogło skuteczniej reagować na treści nawołujące do przemocy, groźby, oszustwa, zachęcanie do samobójstwa czy materiały związane z seksualnym wykorzystywaniem dzieci.
Prezydent miał jednak zasadnicze zastrzeżenia do sposobu, w jaki zaprojektowano nowe uprawnienia.
Prezydent ostrzega przed cenzurą i arbitralnym blokowaniem treści
W ocenie Karola Nawrockiego ustawa stwarzała ryzyko nadmiernej ingerencji administracji państwowej w wolność słowa.
Szczególne zastrzeżenia dotyczyły mechanizmu pozwalającego na szybkie blokowanie treści internetowych na podstawie decyzji administracyjnych, w tym decyzji wykonywanych natychmiast na wniosek organów ścigania.
Jak wskazywał zastępca szefa Kancelarii Prezydenta Adam Andruszkiewicz, w praktyce oznaczałoby to przyznanie policji i prokuraturze możliwości uruchamiania procedur prowadzących do blokowania materiałów za pośrednictwem Urzędu Komunikacji Elektronicznej.
Problemem, zdaniem strony prezydenckiej, był również szeroki katalog czynów, których mogły dotyczyć takie działania. Zastrzeżenia budziło m.in. objęcie mechanizmem przepisów dotyczących treści o charakterze politycznym.
Pałac Prezydencki argumentował, iż tak daleko idące kompetencje nie powinny pozostawać w rękach urzędników podległych rządowi. Istnieje bowiem ryzyko, iż narzędzie stworzone do walki z przestępczością internetową mogłoby zostać wykorzystane do ograniczania niewygodnych wypowiedzi.
Adam Andruszkiewicz zaproponował inne rozwiązanie: stworzenie specjalnych, szybkich postępowań sądowych, w których niezawiśli sędziowie mogliby rozpatrywać wnioski dotyczące najpoważniejszych zagrożeń w internecie w ciągu 24 lub 48 godzin.
Prezydent nie kwestionuje potrzeby ochrony dzieci. Kwestionuje natomiast przyjęty przez rząd sposób realizacji tego celu.
Donald Tusk: „Ofiarami tego weta są polskie dzieci”
Premier Donald Tusk zareagował na decyzję prezydenta bardzo ostro.
14 listopada napisał w serwisie X:
Z prezydenckiego weta zadowoleni są hejterzy, rosyjskie farmy trolli, pedofile, ekstremalni nihiliści i lobbyści. Ofiarami tego weta są polskie dzieci, rodzice, bezpieczeństwo wszystkich obywateli. Tego nie da się w żaden sposób usprawiedliwić.
Wcześniej szef rządu podkreślał, iż ochrona dzieci i młodzieży przed przestępcami działającymi w internecie powinna być sprawą ponad politycznymi podziałami.
W jego ocenie zawetowana ustawa dawała państwu narzędzia do szybszego reagowania na niebezpieczne treści, a jej zablokowanie pozostawia użytkowników internetu w trudniejszej sytuacji.
Ministerstwo Cyfryzacji argumentuje, iż bez nowych procedur państwo przez cały czas będzie w dużej mierze zależne od szybkości reakcji prywatnych platform internetowych. To właśnie właściciele serwisów decydują w tej chwili o sposobie rozpatrywania zgłoszeń i usuwania treści naruszających regulaminy.
Szefernaker odpowiada premierowi. „Wystarczyło napisać dobre prawo”
Na słowa Donalda Tuska odpowiedział Paweł Szefernaker, szef Gabinetu Prezydenta RP.
Jego wypowiedź była jednoznaczna i stanowiła bezpośrednią odpowiedź na sposób, w jaki premier przedstawił konsekwencje prezydenckiego weta.
Wystarczyło napisać dobre prawo. Dzieci trzeba chronić realnie, a nie używać ich bezpieczeństwa jako tarczy dla wprowadzania cenzury.
Szefernaker odniósł się również do wymienienia przez premiera w jednym wpisie tak różnych grup i zagrożeń.
Jeśli ktoś w jednej wypowiedzi mieści hejterów, rosyjskie farmy trolli, pedofilów, nihilistów i lobbystów, to znaczy, iż zabrakło mu po prostu argumentów.
Na zakończenie szef gabinetu prezydenta napisał:
Tak nie buduje się odpowiedzialnej polityki. Tak buduje się atmosferę szantażu i strachu. Obrzydliwe.
To właśnie te słowa stały się jednym z najmocniejszych komentarzy w trwającym sporze politycznym.
Czym adekwatnie jest DSA i co miała zmienić zawetowana ustawa?
DSA, czyli Digital Services Act, to unijny Akt o usługach cyfrowych. Jego przepisy obowiązują w całej Unii Europejskiej i nakładają na platformy internetowe szereg obowiązków dotyczących m.in. przejrzystości działania, moderowania treści, rozpatrywania zgłoszeń użytkowników i przeciwdziałania rozpowszechnianiu nielegalnych materiałów.
Chodzi między innymi o takie serwisy jak Facebook, Instagram, TikTok czy X.
Wbrew niektórym politycznym wypowiedziom DSA nie jest ustawą, która automatycznie zakazuje krytykowania rządu, polityków czy wyrażania niepopularnych opinii. Dotyczy przede wszystkim obowiązków platform i sposobu reagowania na treści nielegalne.
Polska potrzebowała jednak krajowych przepisów określających m.in. instytucje odpowiedzialne za nadzór nad stosowaniem DSA oraz procedury egzekwowania prawa.
Zawetowana ustawa miała wprowadzić dodatkowy mechanizm wydawania nakazów ograniczenia dostępu do treści uznanych za nielegalne. W określonych przypadkach procedura mogła być uruchamiana w trybie pilnym.
Właśnie zakres tych uprawnień stał się osią konfliktu między rządem a prezydentem.
Czy obecne przepisy nie wystarczają do walki z nielegalnymi treściami?
To jeden z najważniejszych punktów całego sporu.
Rzecznik prezydenta Rafał Leśkiewicz przekonywał, iż obowiązujące przepisy już teraz pozwalają zwalczać nielegalne treści w internecie. Wskazywał, iż zamiast szukać winnych, rząd powinien stosować istniejące prawo i poprawić wadliwą ustawę.
Nie oznacza to jednak, iż obecny system działa bez problemów.
Polskie prawo karne pozwala ścigać sprawców gróźb, oszustw, nawoływania do przestępstw czy materiałów związanych z wykorzystywaniem seksualnym dzieci. Możliwe jest również podejmowanie działań wobec nielegalnych treści na podstawie obowiązujących regulacji.
Problem polega na czymś innym: postępowanie karne, ustalenie sprawcy, zebranie dowodów i doprowadzenie do usunięcia materiału z zagranicznej platformy mogą być procesami długotrwałymi.
Do tego dochodzi kwestia odpowiedzialności samych platform. Użytkownik zgłaszający nielegalny materiał nie zawsze może liczyć na szybką reakcję serwisu. Procedury poszczególnych firm są różne, a decyzje o moderacji podejmują często prywatne podmioty działające poza Polską.
Rząd chciał więc stworzyć bardziej uporządkowaną i szybką ścieżkę reagowania.
Z drugiej strony krytycy ustawy zwracają uwagę, iż szybkość działania nie może oznaczać rezygnacji z odpowiednich gwarancji prawnych. Szczególnie wtedy, gdy decyzja o zablokowaniu materiału może dotyczyć wypowiedzi politycznej lub debaty publicznej.
Istotne jest również to, iż DSA jako rozporządzenie unijne obowiązuje bezpośrednio. Prezydenckie weto nie sprawia więc, iż internet staje się obszarem pozbawionym regulacji. Blokuje natomiast wejście w życie konkretnych polskich procedur, które miały uzupełnić istniejący system.
Ochrona dzieci czy wolność słowa? Czy trzeba wybierać?
W całej dyskusji pojawia się pytanie, które nie powinno być przedmiotem politycznego szantażu: czy można skutecznie chronić dzieci przed przestępcami internetowymi, jednocześnie zabezpieczając obywateli przed arbitralnym blokowaniem legalnych wypowiedzi?
Odpowiedź powinna być oczywista: można i trzeba robić jedno i drugie.
Państwo musi mieć skuteczne narzędzia do walki z pedofilią, szantażem, groźbami i przemocą w sieci. Nie może jednak tworzyć mechanizmów, które w niejasnych lub zbyt szeroko określonych sytuacjach pozwalają urzędnikom decydować, jakie wypowiedzi obywatele mogą oglądać i publikować.
Dobre prawo powinno precyzyjnie określać katalog nielegalnych treści, wskazywać odpowiedzialne instytucje, gwarantować szybką kontrolę sądową i umożliwiać odwołanie od decyzji o blokadzie.
Nie powinno być również tak, iż sprzeciw wobec konkretnych rozwiązań legislacyjnych automatycznie oznacza sprzeciw wobec ochrony dzieci.
Po prezydenckim wecie Ministerstwo Cyfryzacji zapowiedziało przygotowanie kolejnego projektu ustawy o bezpieczeństwie w internecie.
Spór pozostaje więc nierozstrzygnięty. Rząd chce skuteczniejszych narzędzi do usuwania nielegalnych treści, prezydent domaga się rozwiązań, które nie będą stwarzały ryzyka cenzury.
Jedno jest pewne: bezpieczeństwo dzieci nie powinno być ani politycznym zakładnikiem, ani argumentem zamykającym dyskusję o wolności słowa.
