Potrafisz Polsko? Potrafisz też oddać milion! Trzy lata Zembaczyński tropił pieniądze, aż przemówiła księgowość

opowiecie.info 28 minut temu

Ponad 4,3 miliona złotych z publicznej kasy, ponad milion wydany niezgodnie z przeznaczeniem i egzekucja skarbowa. Tak wygląda kolejny rozdział historii Fundacji „Potrafisz Polsko!”, związanej z Pawłem Kukizem. Poseł Koalicji Obywatelskiej Witold Zembaczyński przez trzy lata domagał się wyjaśnienia, co stało się z pieniędzmi. Teraz pokazał oficjalne pismo Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. I trudno się dziwić, iż nie krył satysfakcji.

Trzy lata temu były podejrzenia, pytania i polityczna awantura. Dzisiaj są decyzje administracyjne, tytuł wykonawczy i urząd skarbowy odzyskujący pieniądze. Demokracja bezpośrednia spotkała się z bardzo bezpośrednią egzekucją należności.

W poniedziałek, 16 listopada, podczas konferencji prasowej w Opolu Witold Zembaczyński przedstawił pismo Kancelarii Prezesa Rady Ministrów z 21 września 2026 roku. Dokument podpisany przez sekretarza stanu Jakuba Stefaniaka potwierdza, iż Fundacja „Potrafisz Polsko!” została zobowiązana do zwrotu 1 037 331,22 zł dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.

Nie jest to już wyłącznie opinia politycznego przeciwnika. To stanowisko organu administracji, który przyznał pieniądze, zakwestionował część wydatków i rozpoczął ich odzyskiwanie.

Trzy lata temu fundacja widmo. Dzisiaj milion do oddania

Historia zaczęła się w 2023 roku, kiedy rząd Mateusza Morawieckiego przyznał fundacji blisko 4,3 miliona złotych na projekt „Instytut Demokracji Bezpośredniej”. Już wtedy Zembaczyński zadawał niewygodne pytania. Próbował ustalić, gdzie działa fundacja, na co wydaje publiczne pieniądze i jakie są rzeczywiste rezultaty jej przedsięwzięcia.

– Dokładnie trzy lata temu udałem się na adres fundacji Potrafisz Polsko. Ten adres, który jest w KRS opisany. Nie znalazłem tam fundacji Pawła Kukiza. Była ona w innym miejscu – przypomniał poseł. – Szukałem fundacji Potrafisz Polsko. Trudno było ją namierzyć. adekwatnie była taką fundacją widmo. Adresy się nie zgadzały – mówił.

Wtedy sprawa wywołała polityczną burzę. Zembaczyński zarzucał, iż dotacje dla organizacji związanych z politycznymi sojusznikami PiS mogły służyć budowaniu politycznego zaplecza za publiczne pieniądze.

– Od początku twierdziliśmy, wówczas jako opozycja, iż jest to takie kupowanie polityków, jakieś poboczne finansowanie poparcia. Bardzo źle to wyglądało – przypomniał.

W tamtym czasie spór przeniósł się choćby na salę sądową. Zembaczyński przypomniał, iż wygrał sprawę prowadzoną w trybie wyborczym dotyczącą jego wypowiedzi o związkach Kukiza z fundacją. Po trzech latach politycznych sporów pojawiło się coś znacznie trudniejszego do zagadania: urzędowe rozliczenie.

Milion trzydzieści siedem tysięcy. Co do grosza

W piśmie KPRM znalazły się konkretne kwoty i daty. Postępowanie administracyjne wszczęto 24 kwietnia 2025 roku. Decyzję określającą kwotę dotacji podlegającą zwrotowi wydano 14 listopada 2025 roku. Fundacja wystąpiła o ponowne rozpatrzenie sprawy, jednak 24 marca 2026 roku decyzja została utrzymana w mocy.

W czerwcu wystawiono tytuł wykonawczy i skierowano sprawę do egzekucji administracyjnej.

Rachunek z Kancelarii Premiera

4 284 900 zł – dotacja przyznana fundacji w 2023 roku.

1 037 331,22 zł – kwota dotacji uznana przez KPRM za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem.

473 875,47 zł – odsetki wskazane w tytule wykonawczym z 11 czerwca 2026 roku.

1 511 206,69 zł – łączna kwota należności głównej i odsetek objęta tym tytułem wykonawczym.

286 078,50 zł – środki przekazane KPRM przez urząd skarbowy do 14 września 2026 roku.

841 392,86 zł – kwota pozostałej do odzyskania należności głównej podana przez Zembaczyńskiego podczas konferencji.

Podstawa: pismo KPRM z 21 września 2026 roku oraz informacje przedstawione przez posła Witolda Zembaczyńskiego. Odsetki zwiększają kwotę zobowiązania.

Warto podkreślić, iż fundacja wcześniej zwróciła także około 1,32 miliona złotych niewykorzystanej części pierwotnej dotacji. Obecny spór dotyczy kolejnych środków, które KPRM uznała za wydatkowane niezgodnie z przeznaczeniem.

Fundacja kwestionuje rozstrzygnięcie KPRM i skierowała sprawę do sądu administracyjnego. Nie zmienia to faktu, iż egzekucja została wszczęta, a część pieniędzy już odzyskano.

– To zwykła księgowość, a nie działanie polityczne

Zembaczyński nie pozostawił wątpliwości, jak interpretuje najnowsze dokumenty. -To nie jest działanie polityczne, to jest zwykła księgowość – przekonywał. To chyba najbardziej dotkliwy element całej historii. Przez trzy lata można było spierać się o intencje, polityczne sympatie, demokrację bezpośrednią i szlachetne cele. Znacznie trudniej dyskutować z urzędowym tytułem wykonawczym.

– o ile to otrzymuje fundacja, z którą związany jest Kukiz, pieniądze i te pieniądze mają pójść na cel, na który one wpłynęły z KPRM, ten cel nie został według donatora zrealizowany, to należy te pieniądze zwrócić – tłumaczył Zembaczyński. Nie ma tu szczególnie skomplikowanej filozofii. Publiczne pieniądze mają publiczny cel. o ile instytucja finansująca uznaje, iż środki wydano inaczej, niż przewidywała umowa, żąda ich zwrotu. Najwyraźniej demokracja bezpośrednia nie zwalnia z obowiązku bezpośredniego rozliczenia faktur.

Gdzie są pieniądze? Zembaczyński wystawia symboliczny rachunek

Podczas konferencji poseł KO skierował publiczne pytania do Pawła Kukiza, którego określił mianem twarzy fundacji.

– Co zamierza pan z tą sytuacją zrobić? Na co fundacja wydała niewłaściwie pieniądze, których wydatkowanie zostało podważone przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów? Czy Paweł Kukiz czuje się zobowiązany do tego, żeby zwrócić podatnikom te pieniądze? – pytał. – Tak czy siak, panie pośle Kukiz, to dla pana symboliczne wezwanie do zapłaty. Pan był twarzą Fundacji Potrafisz Polsko – dodał.

To wezwanie ma charakter polityczny i symboliczny. Formalnym adresatem decyzji o zwrocie pieniędzy pozostaje fundacja, a przedstawione dokumenty nie ustanawiają osobistego długu Kukiza. Ale pozostaje pytanie o odpowiedzialność publiczną. Czy polityk, który firmował przedsięwzięcie swoim nazwiskiem, powinien wyjaśnić, dlaczego państwo domaga się zwrotu ponad miliona złotych?

Zembaczyński uważa, iż zdecydowanie tak. – Proszę powiedzieć, gdzie są te pieniądze, na co poszły, na co miały iść oraz jak zostaną spłacone? – domagał się.

Trzy lata później. I co z tego wynikło?

W 2023 roku Zembaczyński wskazywał na nieprzejrzystość finansowania projektu. Dzisiaj może przedstawić urzędowy dokument potwierdzający, iż część dotacji została zakwestionowana, a państwo podjęło działania zmierzające do odzyskania pieniędzy.

To oznacza, iż zasadnicze pytania o prawidłowość wydatkowania publicznych środków nie były bezpodstawne.

– Wszystkie te nieprawidłowości, które ścigaliśmy tu w Opolu wokół Funduszu Sprawiedliwości, wokół pieniędzy dla fundacji związanej z Kukizem, okazały się strzałem w dziesiątkę – ocenił poseł.

Zembaczyński zapowiedział również publikację obszernego raportu, który ma szczegółowo przedstawiać historię dotacji, działalność fundacji i sposób wydatkowania pieniędzy.

– Z czasem opublikujemy dokładną treść tego raportu, która krok po kroku pokazuje, w jaki sposób to przedsięwzięcie finansowe czerpania pieniędzy z KPRM, wydawania na projekty, które adekwatnie okazują się chybione, kończy się wielką pustką w kasie – zapowiedział.

Potrafisz Polsko! A rozliczyć się potrafisz?

W tej historii najbardziej ironiczna jest sama nazwa fundacji. „Potrafisz Polsko!” – brzmiało hasło. I rzeczywiście, Polska potrafiła. Potrafiła przekazać prawie 4,3 miliona złotych na ambitny projekt demokracji bezpośredniej. Teraz państwo próbuje wykazać, iż potrafi również odzyskiwać pieniądze, których wydatkowanie zakwestionowało.

Witold Zembaczyński przez trzy lata nie odpuszczał sprawy. Dzisiaj zamiast kolejnej politycznej deklaracji pokazał pismo z konkretnymi kwotami, datami i informacją o egzekucji. I być może właśnie w tym tkwi najważniejsza lekcja całej historii. Można mieć wielkie idee, piękne hasła i ambitne plany reformowania państwa. Ale kiedy bierze się miliony z kieszeni podatników, trzeba umieć rozliczyć każdą złotówkę.

Bo demokracja demokracją, a rachunek pozostaje rachunkiem.

I choćby najgłośniejsze polityczne przemówienie nie zastąpi przelewu na konto budżetu państwa.

Fot. Melonik

Idź do oryginalnego materiału