Porody w izbie przyjęć i SOR – warunki i organizacja

Dotychczasowy stan prawny

Dotychczas obowiązujące rozporządzenie Ministra Zdrowia z 22.11.2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 870) nie przewidywało świadczenia związanego z opieką nad ciężarną i rodzącą w izbie przyjęć lub SOR.

Świadczenie wprowadzono do wykazu świadczeń gwarantowanych, począwszy od 31.1.2026 r.

Warunki formalne do spełnienia przez szpital

Udzielania świadczenia gwarantowanego w rodzaju: opieka nad kobietą w ciąży lub kobietą rodzącą realizowana przez położną wymaga spełnienia następujących warunków:

1. Warunki lokalowe – izba przyjęć lub SOR, co najmniej jedno pomieszczenie z połączeniem z węzłem sanitarnym, poradnia położniczo-ginekologiczna, w której lekarz udziela świadczeń opieki zdrowotnej od poniedziałku do piątku, w godzinach od 8.00 do 18.00, z wyłączeniem dni ustawowo wolnych od pracy.
2. Opinia konsultanta wojewódzkiego w dziedzinie położnictwa i ginekologii oraz w dziedzinie pielęgniarstwa ginekologiczno-położniczego – w obu przypadkach w sprawie potrzeby realizacji świadczenia opieki zdrowotnej przez świadczeniodawcę, uwzględniająca organizację opieki okołoporodowej na terenie województwa.
3. Lokalizacja – odległość od najbliższego świadczeniodawcy udzielającego świadczeń opieki zdrowotnej z zakresu położnictwa i ginekologii, w trybie hospitalizacji, wynosząca ponad 25 km.
4. Całodobowy dostęp do środka transportu (na wyłączność do tych świadczeń), który umożliwia przejazd z miejsca stacjonowania do świadczeniodawcy w czasie krótszym niż 15 minut oraz spełnia cechy techniczne i jakościowe oraz jest dostosowany do przewozu kobiety w ciąży, kobiety rodzącej albo kobiety w połogu lub noworodka z odpowiednim wyposażeniem (np. zestaw porodowy, urządzenie do nieinwazyjnego wsparcia oddechu, ambu dla noworodka, transputer neonatologiczny).
5. Personel: położna (z wymogiem odbycia szkolenia w zakresie resuscytacji noworodka) i ratownik medyczny.
6. Wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną np. aparat KTG, łóżko porodowe, fotel ginekologiczny, stanowisko do resuscytacji noworodka, inkubator, zestaw porodowy.

Organizacja udzielania świadczenia ma odbywać się w następujący sposób:

1. Położna dokonuje oceny stanu klinicznego kobiety, wykrywa czynniki ryzyka oraz wczesną patologię ciąży, porodu albo połogu, zapewnia ciągłość opieki nad kobietą rodzącą w czasie porodu albo w połogu lub nad noworodkiem.
2. W przypadku wskazań do hospitalizacji – skierowanie i transport kobiety do szpitala udzielającego świadczeń w zakresie położnictwa i ginekologii lub neonatologii, posiadającego oddział o poziomie referencyjnym zapewniającym opiekę perinatalną odpowiednią do stanu klinicznego kobiety lub noworodka.
3. Dokumentowanie dokładnego czasu przekazania, stanu klinicznego, dotychczasowego przebiegu opieki.
4. W przypadku braku możliwości przekazania kobiety rodzącej wynikającego z etapu zaawansowania porodu – szpital zapewnia przyjęcie porodu.
5. W transporcie kobiety w ciąży, rodzącej, kobiety w połogu lub noworodka do innego szpitala uczestniczą: położna, ratownik medyczny, osoba uprawniona do prowadzenia pojazdów uprzywilejowanych, jeżeli położna lub ratownik nie posiadają takiego uprawnienia.
6. Transport jest realizowany przez wyjazdowy zespół sanitarny typu „N” w przypadku dziecka urodzonego przed 37 t.c., dziecka o niskiej masie urodzeniowej (poniżej 2500 g), wystąpienia u dziecka objawów niewydolności oddechowej, sinicy, zaburzeń krążenia.

Skutki nowelizacji

Możliwość przyjęcia porodu w izbie przyjęć lub SOR oraz opieki nad ciężarną, kobietą w połogu lub noworodkiem na powyższych zasadach ma odnieść następujący skutek:

Etap legislacyjny

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 15.1.2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz.U. z 2026 r. poz. 51) weszło w życie z 31.1.2026 r.