Ponad 400 milionów złotych na odbudowę Opolszczyzny: Nowe umowy i wsparcie z funduszy UE

W Opolskim Urzędzie Wojewódzkim odbyła się kolejna tura podpisywania umów na usuwanie skutków powodzi 2024. Region pozyskał blisko 90 milionów złotych z Funduszu Solidarności Unii Europejskiej, co w połączeniu z rezerwą celową budżetu państwa przekłada się na łączną pulę ponad 400 milionów złotych przeznaczonych na naprawę zniszczonej infrastruktury.

Ponad 2,7 mln zł z rezerwy celowej budżetu państwa oraz blisko 90 mln zł z Funduszu Solidarności Unii Europejskiej trafi do samorządów województwa opolskiego. W Opolskim Urzędzie Wojewódzkim podpisano kolejne umowy dotyczące dróg, mostów i obiektów komunalnych. Samorządy podkreślają, iż czas na realizację inwestycji będzie bardzo krótki, ale środki pozwolą przywrócić podstawowe bezpieczeństwo i komunikację w wielu miejscowościach regionu.

Spotkanie dotyczyło dwóch źródeł finansowania – krajowej rezerwy celowej budżetu państwa przeznaczonej na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych oraz Funduszu Solidarności Unii Europejskiej.

Największe emocje i zainteresowanie samorządów budziły środki europejskie. Województwo opolskie otrzyma bowiem z Funduszu Solidarności UE ponad 90 mln zł, które mają zostać przeznaczone na odbudowę infrastruktury publicznej po ubiegłorocznej katastrofie.

– To środki solidarnościowe wynegocjowane przez polski rząd dla regionów dotkniętych klęskami żywiołowymi – podkreślała wojewoda opolska Monika Jurek. Jak zaznaczyła, cały proces tworzenia listy zadań i samorządów objętych wsparciem trwał wiele miesięcy i przez cały czas pozostaje otwarty na korekty wynikające z oszczędności czy rezygnacji części gmin.

Ponad 2,7 mln zł z rezerwy celowej

W pierwszej części podpisano pięć umów finansowanych z rezerwy celowej budżetu państwa. Łączna wartość wsparcia wyniosła 2 708 054,51 zł.

Największą część środków otrzymała gmina Lewin Brzeski – ponad 2,25 mln zł. Pieniądze zostaną przeznaczone przede wszystkim na odbudowę mostu w Kantorowicach. To inwestycja obejmująca rozbiórkę uszkodzonego obiektu i budowę nowej konstrukcji wraz z dostosowaniem układu drogowego i oznakowania. Drugie zadanie dotyczy remontu obiektu mostowego przy ul. Zamkowej w Skorogoszczy.

Rezerwa celowa budżetu państwa – podpisane umowy

W przypadku gminy Głubczyce podpisano trzy umowy dotyczące odbudowy infrastruktury drogowej w miejscowościach położonych w dolinie Opawy – jednym z terenów najmocniej dotkniętych przez żywioł. Inwestycje obejmują m.in. roboty drogowe, odwodnieniowe oraz poprawę bezpieczeństwa i oznakowania.

Jak podkreślano podczas spotkania, były to kolejne transze wsparcia dla samorządów, które już wcześniej korzystały z pomocy państwa. Łączne wsparcie dla gminy Głubczyce przekroczyło 9,6 mln zł, a dla Lewina Brzeskiego – 14,2 mln zł.

Czym jest Fundusz Solidarności UE?

Druga część spotkania poświęcona była Funduszowi Solidarności Unii Europejskiej (FSUE). Mechanizm ten powstał po katastrofalnych powodziach w Europie w 2002 roku i służy wspieraniu państw dotkniętych klęskami żywiołowymi.

Dyrektor Wydziału Infrastruktury i Nieruchomości Opolskiego Urzędu Wojewódzkiego Marek Świetlik wyjaśniał, iż środki z FSUE różnią się od klasycznych dotacji krajowych. Finansowanie obejmuje wyłącznie odbudowę infrastruktury publicznej należącej do samorządów – m.in. dróg, mostów, sieci wodno-kanalizacyjnych czy obiektów komunalnych.

– To nie jest program „odbudowa plus”. Fundusz pozwala przywrócić infrastrukturę do stanu używalności, ale nie finansuje dodatkowych rozszerzeń czy nowych funkcji – zaznaczał dyrektor.

Istotnym warunkiem programu jest także bardzo krótki termin realizacji inwestycji. Wszystkie zadania muszą zostać zakończone i rozliczone do 25 maja 2027 roku. Samorządy mogą dokładać własne środki, jednak ich rozliczenie musi być prowadzone oddzielnie od funduszy europejskich.

W całym województwie zatwierdzono w tej chwili 82 zadania realizowane przez 15 jednostek samorządu terytorialnego. Łączna wartość listy projektów wynosi 89 611 400,51 zł.

Najwięcej przedsięwzięć zaplanowano w gminach najbardziej poszkodowanych przez powódź, m.in. w Głuchołazach, Nysie, Paczkowie i Lewinie Brzeskim. Po rezygnacji jednej z gmin do programu dołączono także kolejne samorządy, m.in. Zdzieszowice, Branice, Grodków, Kamiennik i Skoroszyce oraz samorząd województwa opolskiego.

Pierwsze umowy z Funduszu Solidarności UE

Podczas spotkania podpisano również pierwsze trzy umowy finansowane z FSUE. Ich łączna wartość wyniosła niemal 451 tys. zł.

Część inwestycji została już zrealizowana, co – jak przyznawali przedstawiciele administracji rządowej – ułatwi późniejsze rozliczanie projektów i pozwoli szybciej zamknąć procedury związane z funduszem.

Marek Świetlik podkreślał, iż województwo pozostaje przez cały czas w procesie odbudowy po powodzi. Łącznie z dotychczas przekazanymi środkami krajowymi wartość wsparcia dla opolskich samorządów przekroczyła już 400 mln zł.

Przedstawiciele administracji rządowej zachęcali jednocześnie samorządy do korzystania również z innych źródeł finansowania, w tym programów unijnych realizowanych w ramach programu FEnIKS. Jak zaznaczano, rezerwa budżetu państwa ma ograniczony charakter, a kolejne potrzeby inwestycyjne w regionie przez cały czas pozostają bardzo duże.

Wojewoda Monika Jurek zwracała uwagę, iż sprawne przygotowanie dokumentacji, szybkie wyłanianie wykonawców i terminowa realizacja inwestycji będą najważniejsze dla pełnego wykorzystania środków europejskich.

– Te blisko 90 milionów złotych trzeba dobrze wydać w bardzo krótkim czasie – podkreśliła.

Fot. Melonik, UWWO