Ponad 18 milionów złotych na odtworzenie wyjątkowego zabytku. Dawny zajazd z Łobżenicy zyskał nowe życie

Historia zajazdu sięga przełomu XVIII i XIX wieku. Był to szczególnie cenny przykład dawnego budownictwa, uznawany za jedyny zachowany obiekt tego rodzaju w północnej Wielkopolsce. Przez kolejne dziesięciolecia budynek podlegał jednak zmianom, które stopniowo zacierały jego pierwotny wygląd.

Niewłaściwe użytkowanie oraz remonty prowadzone w przeszłości sprawiły, iż oryginalny zajazd bezpowrotnie utracił historyczną autentyczność. Zdecydowano więc o odtworzeniu jego dawnej formy w skansenie w Osieku nad Notecią.

Efektem jest rekonstrukcja nawiązująca do architektury i charakteru budynku sprzed ponad dwóch stuleci. Nie będzie ona jednak wyłącznie kolejnym eksponatem muzealnym. W obiekcie przygotowano przestrzeń, która pozwoli prowadzić działalność edukacyjną niezależnie od pory roku.

Zaplanowano tam lekcje muzealne, warsztaty, spotkania oraz wydarzenia przybliżające historię i tradycje regionu. Szczególne znaczenie mają zajęcia dla dzieci i młodzieży, które dzięki nowej przestrzeni będą mogły poznawać dawne życie mieszkańców wielkopolskiej wsi nie tylko podczas sezonu turystycznego.

Podczas uroczystego otwarcia marszałek województwa wielkopolskiego Marek Woźniak podkreślał, iż odbudowany zajazd wzbogaca opowieść o przeszłości regionu. Zwracał uwagę, iż historia wielkopolskiej wsi, związana z pracą na roli, przyrodą i rytmem zmieniających się pór roku, stanowi istotną część dziedzictwa kulturowego.

Zdaniem marszałka skanseny są szczególnie dobrym miejscem do przekazywania tej wiedzy młodszym pokoleniom. Pozwalają bowiem nie tylko oglądać historyczne przedmioty, ale także lepiej zrozumieć warunki, w jakich żyli dawni mieszkańcy regionu.

Z kolei Ziemowit Niedźwiecki, dyrektor Muzeum Okręgowego im. Stanisława Staszica w Pile, którego częścią jest placówka w Osieku, zwrócił uwagę na nowe możliwości prowadzenia zajęć edukacyjnych.

– W zajeździe będziemy mogli przez cały rok organizować lekcje muzealne oraz warsztaty w specjalnie przygotowanej do tego celu pracowni – podkreślił podczas uroczystości.

Przedsięwzięcie zostało sfinansowane ze środków Samorządu Województwa Wielkopolskiego w ramach wieloletniego programu inwestycyjnego na lata 2022–2026. Wartość wykonanych prac przekroczyła 18 mln zł.

Otwarcie zajazdu było także okazją do zaprezentowania dwóch innych obiektów, które niedawno wzbogaciły muzealną ekspozycję. To zabytkowa chałupa pochodząca ze Świętej pod Złotowem oraz dawna organistówka z Runowa Krajeńskiego. Oba budynki zostały odtworzone na terenie skansenu dzięki wsparciu finansowemu samorządu województwa.

Muzeum Kultury Ludowej w Osieku nad Notecią od lat gromadzi i prezentuje zabytki związane z historią Krajny, Pałuk oraz Puszczy Noteckiej.

Obecnie na jego terenie znajduje się 28 dużych obiektów architektonicznych reprezentujących budownictwo wiejskie od XVIII do początku XX wieku. Są wśród nich dawne domy mieszkalne, zabudowania gospodarcze, kościół, kuźnia, tartak i remiza strażacka.

Szczególną atrakcję stanowią trzy różne typy wiatraków: koźlak, paltrak i holender. Ekspozycję uzupełniają mniejsze elementy dawnego wiejskiego krajobrazu, w tym przydrożne kapliczki, studnie, piece chlebowe oraz piwnica ziemna.