Spotkanie Polsko-Niemieckiej Rady Ochrony Środowiska w Gnieźnie
10 marca 2026 r. w Gnieźnie odbyło się posiedzenie Polsko-Niemieckiej Rady Ochrony Środowiska. Polskę reprezentowała ministra klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska, a stronie niemieckiej przewodniczył Carsten Schneider, federalny minister środowiska, klimatu, ochrony przyrody i bezpieczeństwa atomowego w Niemczech. W wydarzeniu uczestniczyli także przedstawiciele samorządów z Polski i regionów przygranicznych Niemiec.
Główne tematy obrad
Podczas spotkania omówiono najważniejsze kwestie dotyczące ochrony środowiska na pograniczu polsko-niemieckim, w tym:
- współpracę w zakresie ochrony rzeki Odry,
- ocenę aktualnego stanu Morza Bałtyckiego,
- odnowę zasobów przyrodniczych,
- problemy transgraniczne, takie jak nielegalne przemieszczanie odpadów czy monitoring przy Rafinerii Schwedt.
Spotykamy się w bardzo szczególnym roku. W 2026 r. mija 35 lat od podpisania polsko-niemieckiego traktatu o dobrym sąsiedztwie oraz ustanowienia Trójkąta Weimarskiego. To ważne rocznice dla współpracy między naszymi krajami i w Europie. Chciałabym podkreślić, jak istotną rolę w ochronie środowiska odgrywa oparta na zaufaniu kooperacja Polski i Niemiec. Pokazały to także sytuacje kryzysowe w ostatnich latach, które udało się przezwyciężyć dzięki wysiłkom polskich i niemieckich ekspertów
– powiedziała ministra klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska otwierając posiedzenie.
Współpraca na rzecz Odry
Jednym z głównych tematów była sytuacja rzeki Odry. Polska zaprezentowała działania mające na celu poprawę jakości wód, w tym rozwój systemu monitoringu oraz plan ograniczenia zasolenia rzeki do 2030 r. Planowane jest wdrożenie rozwiązań, które pozwolą na redukcję zasolenia Odry w okresie letnim choćby o około 60%. W latach 2026–2028 system monitoringu zostanie rozszerzony o kolejne automatyczne punkty pomiarowe.
Strony zadeklarowały również chęć wymiany doświadczeń w zakresie ochrony terenów wodno-błotnych i odbudowy zasobów przyrodniczych. Polska prowadzi prace nad Strategią ochrony obszarów wodno-błotnych oraz Krajowym planem odbudowy zasobów przyrodniczych.
Stan środowiska Morza Bałtyckiego
Ministrowie omówili aktualną sytuację Morza Bałtyckiego oraz wyzwania związane z jego ochroną. Podkreślono, iż skuteczna ochrona ekosystemów morskich wymaga współpracy wszystkich państw regionu i uwzględnienia skumulowanych oddziaływań inwestycji, zwłaszcza w kontekście rozwoju morskiej energetyki wiatrowej.
Poruszono także temat zagrożeń wynikających z działalności tzw. floty cieni transportującej rosyjską ropę. Polska wskazała na potrzebę zdecydowanych działań na poziomie Unii Europejskiej, w tym wzmocnienia monitoringu i egzekwowania przepisów, by zapobiegać potencjalnym katastrofom ekologicznym.
Kwestie transgraniczne i monitoring
W trakcie obrad omówiono bieżące problemy transgraniczne, w tym nielegalne przemieszczanie odpadów z Niemiec do Polski. Polska podtrzymuje swoje stanowisko w postępowaniu przed Trybunałem Sprawiedliwości UE dotyczącym około 35 tys. ton odpadów nielegalnie przetransportowanych na terytorium kraju.
Strony wymieniły także informacje dotyczące monitoringu jakości powietrza w związku z działalnością rafinerii w Schwedt. Polska prowadzi własne pomiary przy granicy, a dane wskazują na niskie i spadające stężenia dwutlenku siarki. W rozmowach pojawiły się również tematy związane z planowaną budową farm wiatrowych w rejonie Tantow oraz rozbudową wału przeciwpowodziowego Neisse-Klein Priebus.
Kontynuacja współpracy
W spotkaniu uczestniczyli również przedstawiciele władz regionalnych z obu krajów, dzieląc się doświadczeniami w zakresie współpracy transgranicznej.
Dzisiejsze rozmowy potwierdzają, iż Polskę i Niemcy łączy wspólna wizja ochrony środowiska i budowania odpornych ekosystemów. W wielu obszarach osiągnęliśmy postęp, a nasi eksperci będą kontynuować prace nad rozwiązaniami w kwestiach wymagających dalszych uzgodnień
– podsumowała ministra Paulina Hennig-Kloska.
Kolejne działania Rady będą koncentrować się na wzmacnianiu współpracy eksperckiej oraz realizacji wspólnych inicjatyw na rzecz ochrony środowiska w regionie przygranicznym i na Morzu Bałtyckim.