2 godzin temu
Wszystko wskazuje na to, iż czas beztroskiej polityki hojnych transferów socjalnych bezpowrotnie dobiega końca. Wiedeński Instytut Międzynarodowych Studiów Ekonomicznych (WIIW) opublikował porażający raport, który stanowi brutalne ostrzeżenie dla polskiej klasy politycznej oraz milionów wyborców. Z najnowszych prognoz wynika, iż już w 2028 roku – tuż po kolejnym rozdaniu parlamentarnym – polskie zadłużenie przebije nieprzekraczalne bariery zapisane w Konstytucji. Uruchomi to automatyczne, bezlitosne mechanizmy oszczędnościowe, które mogą całkowicie zmieść z planszy flagowe programy, takie jak 800 plus czy dodatkowe emerytury.
Fot. Warszawa w Pigułce
Sytuacja, w której długi rosną szybciej niż cała gospodarka, staje się dla Polski wyrokiem. Wyliczenia austriackich ekspertów nie dają nadziei na łagodny scenariusz. Szacuje się, iż dług sektora instytucji rządowych i samorządowych osiągnie poziom 65,5 proc. PKB już w 2026 roku, by zaledwie rok później skoczyć do 69 proc.. Prawdziwa kulminacja nastąpi jednak w 2028 roku, gdy zadłużenie ma sięgnąć astronomicznych 72 proc. PKB. Przy tak ogromnym deficycie Polska znajdzie się w skrajnie trudnej pozycji wobec rynków finansowych.
Co to oznacza dla Ciebie? Pułapka, z której nie ma ucieczki
Dla przeciętnego obywatela nadchodzące zmiany oznaczają koniec finansowej stabilności opartej na państwowych dopłatach. jeżeli Twój budżet domowy w dużej mierze zależy od świadczeń socjalnych, musisz przygotować się na to, iż ten strumień pieniędzy może niedługo całkowicie wyschnąć.
- Zagrożenie dla świadczeń: Programy takie jak 800 plus czy trzynaste i czternaste emerytury mogą zostać zlikwidowane, by ratować finanse państwa.
- Koniec podwyżek: Pracownicy budżetówki, w tym nauczyciele i urzędnicy, muszą liczyć się z całkowitym zamrożeniem wynagrodzeń.
- Wstrzymanie inwestycji: Samorządy, objęte zakazem deficytu, będą zmuszone do rezygnacji z lokalnych remontów i budów.
Konstytucyjny bezpiecznik zadziała automatycznie
Polskie prawo posiada mechanizm chroniący kraj przed całkowitym bankructwem. Ustawa zasadnicza kategorycznie zabrania zadłużania państwa powyżej 60 proc. PKB. Choć rządy od lat stosowały kreatywną księgowość, wyprowadzając miliardy do funduszy pozabudżetowych, ta metoda przestaje wystarczać. Obecna różnica między długiem rzeczywistym a oficjalnym wynosi około 10,5 proc. PKB.
Prognozy z Wiednia wskazują, iż w 2028 roku oficjalny Państwowy Dług Publiczny (PDP) wyniesie 61,5 proc. PKB. Złamanie tego konstytucyjnego limitu wymusi na rządzie natychmiastowe cięcia, ponieważ prawo zabroni uchwalenia budżetu z deficytem na kolejny rok. Będzie to oznaczało najbardziej drastyczną kurację odchudzającą dla budżetu w historii III RP.
80 do 100 miliardów złotych oszczędności – kto za to zapłaci?
Aby państwo mogło wrócić do bezpiecznych limitów zadłużenia, konieczne będzie znalezienie oszczędności rzędu od 80 do choćby 100 miliardów złotych rocznie. Tak ogromnych kwot nie da się uzyskać jedynie poprzez ograniczanie biurokracji. Pod nóż pójdą największe wydatki społeczne:
- Program 800 plus: Jego koszt to aż 62 mld zł rocznie.
- 13. i 14. emerytura: Łącznie pochłaniają z budżetu około 32 mld zł.
- Nowe świadczenia: Pod znakiem zapytania stanie renta wdowia (7 mld zł) oraz „babciowe” (6 mld zł).
Przyszły rząd, uformowany po wyborach w 2027 roku, stanie przed dramatycznym wyborem: likwidacja pomocy socjalnej i gniew społeczny, drastyczne podwyżki podatków lub próba zmiany Konstytucji, która wymagałaby niemal niemożliwej zgody ponad podziałami.
Zbuduj poduszkę finansową, zanim będzie za późno
Eksperci ostrzegają, by nie zakładać, iż obecne świadczenia będą wypłacane wiecznie. Warto już teraz zacząć budować własne zabezpieczenie finansowe i unikać zaciągania długoterminowych kredytów z założeniem, iż dodatkowe środki od państwa zawsze wpłyną na konto. Nadchodząca w 2028 roku „procedura sanacyjna” może być zimnym prysznicem, na który wiele rodzin nie jest przygotowanych.
