1 tydzień temu
Koszt całego przedsięwzięcia to 2,5 mln zł, z czego 2 mln zł stanowi dofinansowanie z Funduszy Europejskich dla Podlaskiego 2021–2027. Pozostałe koszty parafia pokryje z własnych środków.
Marszałek Prokorym podkreślił, iż projekt jest przykładem skutecznego wykorzystania funduszy europejskich nie tylko na rozwój infrastruktury, ale także na ochronę dziedzictwa kulturowego. – To inwestycja w naszą historię, tożsamość i przyszłość – zaznaczył. – Chcemy, aby ten wspaniały instrument zachował swoje wyjątkowe brzmienie.
Przypomniał również, iż organy – poza oprawą liturgii – pełnią istotną funkcję kulturalną, są wykorzystywane podczas koncertów i wydarzeń artystycznych.
Proboszcz parafii archikatedralnej ks. Jarosław Grzegorczyk zwrócił uwagę, iż mimo wyjątkowego brzmienia instrument jest w coraz gorszym stanie technicznym. Ekspertyzy wskazują, iż bez pilnej interwencji mógłby niedługo przestać działać. – To ogromne przedsięwzięcie – obejmuje rozebranie instrumentu, jego naprawę i ponowny montaż – wyjaśnił.
Organy, których historia sięga 1908 roku, a które zostały rozbudowane w latach 50. XX wieku, przejdą teraz kompleksową renowację i modernizację. Zakres prac obejmie nie tylko oczyszczenie i konserwację poszczególnych elementów, ale także rekonstrukcję brakujących i zniszczonych części oraz dostosowanie instrumentu do współczesnych standardów użytkowania.
Prace będą prowadzone w kilku etapach. W pierwszej kolejności instrument zostanie w całości zdemontowany, a jego elementy – w tym piszczałki, miechy, wiatrownice i mechanizmy sterujące – trafią do specjalistycznych pracowni. Tam zostaną poddane szczegółowej diagnostyce, naprawie oraz precyzyjnej konserwacji. Szczególnej uwagi wymagają systemy powietrzne – liczne przewody i kanały, które z biegiem lat uległy deformacjom i nieszczelnościom.
Modernizacja obejmie także system sterowania. Oprócz odnowienia istniejącej traktury pneumatycznej, która jest wrażliwa na zmiany temperatury i wilgotności, zaplanowano montaż nowej traktury elektrycznej. Rozwiązanie to zwiększy niezawodność instrumentu i poprawi komfort jego użytkowania, szczególnie w trudnych warunkach panujących w nieogrzewanej świątyni.
Po zakończeniu prac wszystkie elementy zostaną ponownie złożone i poddane żmudnemu procesowi strojenia oraz intonacji, który ma najważniejsze znaczenie dla ostatecznego brzmienia organów. Całość będzie realizowana zgodnie z wytycznymi konserwatora zabytków, tak aby zachować historyczny charakter instrumentu.
Wicemarszałek Wiesława Burnos poinformowała, iż analizowany jest również projekt termomodernizacji bazyliki, który w przyszłości poprawi warunki jej użytkowania. Parafia złożyła wniosek o dofinansowanie przedsięwzięcia z funduszy unijnych w ramach konkursu na termomodernizację.
Remont potrwa od półtora roku do dwóch lat. W tym czasie nabożeństwa będą odbywać się przy użyciu organów elektronicznych.
We wtorkowej konferencji uczestniczył również dyrektor Departamentu Wdrażania Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego UMWP Daniel Puch.
Aneta Kursa
red.: Jakub Wróblewski
fot.: Krzysztof Duszyński
źródło: UMWP