Podkarpacka kultura w 2026 roku – plan działań i 200 mln zł wsparcia

Zdjęcie: kultura 2026 wydarzenia podkarpacie

Podkarpacie. Kultura 2026

Samorząd Województwa Podkarpackiego zaprezentował kompleksowy plan działań w obszarze kultury na 2026 rok. Łączny budżet przeznaczony na ten cel wynosi niemal 200 milionów złotych. Znacząca część środków zostanie skierowana zarówno na rozwój oferty kulturalnej, jak i na inwestycje infrastrukturalne, które mają wzmocnić potencjał instytucji kultury w całym regionie.

Inwestycje w infrastrukturę kulturalną za 57 mln zł

Jednym z kluczowych elementów planu na 2026 rok są inwestycje w infrastrukturę kulturalną, na które przeznaczono 57 milionów złotych. Środki te obejmują m.in. realizację nowej sceny Teatru im. Wandy Siemaszkowej w Rzeszowie, prace remontowe i konserwatorskie przy Pałacu Myśliwskim w Julinie, a także projekty współfinansowane z funduszy europejskich, realizowane m.in. w Muzeum Podkarpackim w Krośnie oraz Arboretum w Bolestraszycach.

Inwestycje te mają poprawić dostępność oferty kulturalnej oraz stworzyć nowoczesne warunki do prowadzenia działalności artystycznej i edukacyjnej.

Skonsolidowany system wsparcia dla kultury

W 2026 roku województwo wdraża nowy, skonsolidowany system wsparcia dla kultury. Łączy on otwarte konkursy ofert, nabory wniosków oraz programy współorganizacji w jeden spójny mechanizm. Celem tego rozwiązania jest uproszczenie procedur oraz zapewnienie większej stabilności finansowej podmiotom realizującym projekty kulturalne.

Nowy model umożliwia planowanie działań w dłuższej perspektywie i ułatwia dostęp do środków zarówno dużym instytucjom, jak i mniejszym organizacjom działającym lokalnie.

Trzy główne programy dotacyjne na 2026 rok

W ramach mecenatu nad kulturą samorząd województwa uruchomił trzy podstawowe programy dotacyjne. Łączna pula środków przeznaczonych na te działania wynosi 1,1 mln zł. Nabory do wszystkich programów rozpoczęły się 14 stycznia i potrwają do 6 lutego 2026 roku.

Wydarzenia kulturalne – promocja regionu w kraju i za granicą

Największym programem dotacyjnym są Wydarzenia kulturalne, na które przeznaczono 500 tys. zł. Program ten wspiera inicjatywy budujące markę Podkarpacia na arenie ogólnopolskiej i międzynarodowej. Dofinansowanie mogą otrzymać m.in. festiwale, wystawy oraz wydarzenia sceniczne o wysokiej randze artystycznej. Maksymalna kwota pojedynczej dotacji wynosi 40 tys. zł.

Edukacja kulturalna i artystyczna dla mieszkańców regionu

Drugi filar wsparcia to Edukacja kulturalna i artystyczna z budżetem 300 tys. zł. Program skierowany jest do inicjatyw rozwijających kompetencje twórcze mieszkańców Podkarpacia. Obejmuje projekty warsztatowe, plenery artystyczne, działania edukacyjne oraz prezentację twórczości amatorskiej, sprzyjając aktywizacji środowisk lokalnych.

Dziedzictwo kulturowe Podkarpacia

Trzeci program, również o wartości 300 tys. zł, koncentruje się na popularyzacji historii i dziedzictwa kulturowego regionu. Wsparcie przeznaczone jest m.in. na rekonstrukcje historyczne, debaty tematyczne, spotkania edukacyjne oraz nowoczesne formy przekazu wiedzy o przeszłości Podkarpacia. We wszystkich trzech konkursach dodatkowo premiowane są projekty chroniące i promujące niematerialne dziedzictwo kulturowe.

Programy operatorskie realizowane przez instytucje kultury

Uzupełnieniem bezpośrednich konkursów wojewódzkich są dwa programy operatorskie realizowane przez regionalne instytucje kultury, oferujące elastyczne formy współpracy i wsparcia finansowego.

WspółKultura 2026 – wsparcie wydarzeń lokalnych i regionalnych

Program WspółKultura 2026, realizowany przez Wojewódzki Dom Kultury w Rzeszowie, dysponuje budżetem 550 tys. zł. Skierowany jest do organizatorów wydarzeń społeczno-kulturalnych, takich jak koncerty, pikniki, obchody rocznic czy wydarzenia plenerowe. Wysokość wsparcia wynosi od 5 do 25 tys. zł. Drugi nabór, obejmujący wydarzenia planowane od sierpnia do grudnia 2026 roku, potrwa do 30 maja 2026 roku.

WspółTradycja 2026 – ochrona i przekaz tradycji

Program WspółTradycja 2026, prowadzony przez Centrum Kulturalne w Przemyślu, ma budżet 150 tys. zł i koncentruje się na transmisji międzypokoleniowej oraz promocji tradycyjnych form kultury. Wsparcie do 30 tys. zł kierowane jest m.in. do zespołów ludowych, chórów, orkiestr oraz kapel, finansując jubileusze, projekty edukacyjne oraz udział w festiwalach w kraju i za granicą. Nabór wniosków rozpocznie się 16 lutego 2026 roku i będzie miał charakter ciągły.

Więcej środków na ratowanie zabytków

Istotnym elementem budżetu kulturalnego są dotacje na ochronę zabytków. W 2026 roku na prace konserwatorskie i roboty budowlane przy obiektach wpisanych do rejestru zabytków przeznaczono 6,4 mln zł, co oznacza wzrost o 23 procent w porównaniu z rokiem poprzednim. W przypadku zabytków nieruchomych pojedyncze dofinansowanie może sięgnąć choćby 300 tys. zł.

Konkursy tematyczne i rocznice historyczne

Samorząd województwa uwzględnił również wsparcie dla unikalnych zjawisk kulturowych regionu. Na konkurs „Kultura lasowiacka” przeznaczono 160 tys. zł. W 2026 roku szczególne znaczenie będą miały także rocznice historyczne, w tym 45. rocznica podpisania porozumień rzeszowsko-ustrzyckich, na którą zaplanowano odrębny nabór z budżetem 100 tys. zł.

Podkarpacie stawia na zrównoważony rozwój kultury

Plan działań na 2026 rok pokazuje, iż kultura pozostaje jednym z priorytetów samorządu województwa. Połączenie dużych inwestycji infrastrukturalnych, szerokiej oferty programów dotacyjnych oraz wsparcia dla lokalnych inicjatyw ma zapewnić zrównoważony rozwój kultury i dotarcie z ofertą do wszystkich części Podkarpacia.