4 dni temu
Finansowanie jednostek samorządu terytorialnego w 2027 roku, zmiany w ochronie zdrowia i polityce społecznej, edukacja, cyfryzacja oraz inwestycje infrastrukturalne były głównymi tematami plenarnego posiedzenia Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego, które odbyło się 26 sierpnia 2026 roku w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Nowe przewodnictwo po stronie samorządowej
To było pierwsze posiedzenie plenarne po objęciu przez Związek Województw Rzeczypospolitej Polskiej ośmiomiesięcznego przewodnictwa po stronie samorządowej Komisji. Obrady współprowadził Wojciech Saługa – Marszałek Województwa Śląskiego.
Fot. ZWRP
Przewodnictwo oznacza dla ZWRP odpowiedzialność za koordynowanie prac strony samorządowej, uzgadnianie wspólnych stanowisk organizacji reprezentujących jednostki samorządu terytorialnego oraz prowadzenie dialogu z przedstawicielami rządu. W posiedzeniu uczestniczyli przedstawiciele Biura ZWRP, w tym dyrektor Rafał Cieślik. Związek angażuje się również w prace zespołów problemowych KWRiST, w których szczegółowo analizowane są projekty wpływające na zadania, finanse i rozwój województw.
Na początku obrad dyrektor Narodowego Instytutu Samorządu Terytorialnego prof. Paweł Swianiewicz przedstawił prezentację dotyczącą finansowania organizacji pozarządowych oraz przejrzystości danych o skali wsparcia. Strona samorządowa zwróciła się o przekazywanie podobnych materiałów z odpowiednim wyprzedzeniem, tak aby mogły zostać wcześniej przeanalizowane przez adekwatne zespoły Komisji.
Fot. MSWiA
Finanse samorządów i przygotowania do 2027 roku
Jednym z najważniejszych tematów była sytuacja finansowa JST. Strona samorządowa wystąpiła o informację na temat stanu prac nad nowelizacją ustawy z 1 października 2024 roku o dochodach jednostek samorządu terytorialnego oraz wysokości środków planowanych w budżecie państwa dla gmin, powiatów i województw na 2027 rok. Samorządowcy oczekują możliwie wczesnych i precyzyjnych danych, które umożliwią odpowiedzialne konstruowanie przyszłorocznych budżetów.
Komisja zajęła się również finansowaniem w 2027 roku działań powiatowych urzędów pracy na rzecz osób bezrobotnych i poszukujących zatrudnienia. W części podatkowej wyrażono zgodę na przekazanie zespołom KWRiST kilku projektów do wydania opinii wiążącej, m.in. dotyczących norm dochodu z działów specjalnych produkcji rolnej, zaświadczeń podatkowych i wzorów pełnomocnictw. Strona samorządowa nie wyraziła natomiast zgody na taki tryb w odniesieniu do projektu zmian w ustawach o podatkach dochodowych (UD458), wskazując na potrzebę dalszej debaty.
Pozytywnie zaopiniowano rozporządzenie określające dla poszczególnych kategorii JST obszary wydatkowe, ich wagi, determinanty potrzeb wydatkowych oraz współczynniki regresji. Regulacja ta ma znaczenie dla sposobu ustalania potrzeb finansowych samorządów w nowym systemie dochodów.
Fot. MSWiA
Edukacja, zdrowie i polityka społeczna
W sprawie projektu nowelizacji Karty Nauczyciela Komisja zgodziła się na upoważnienie Zespołu ds. Edukacji, Kultury i Sportu do wydania opinii wiążącej, jednak pod określonymi warunkami. Strona samorządowa oczekuje szczegółowych wyliczeń dotyczących środków na potrzeby edukacyjne w 2027 roku, w tym kosztów wdrożenia zmian, wspólnego posiedzenia zespołów edukacji i finansów oraz przedstawienia kryteriów podziału rezerwy na uzupełnienie dochodów. Zespół edukacji będzie mógł również wydać opinię wiążącą do projektu pilotażu elektronicznego dziennika lekcyjnego.
Duża część obrad dotyczyła ochrony zdrowia. Pozytywne opinie uzyskały m.in. projekty dotyczące elektronicznej Karty Opieki Kardiologicznej, działalności leczniczej, świadczeń udzielanych w powiatowych centrach zdrowia oraz opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień. Strona samorządowa odstąpiła od wydania opinii do projektu zmian w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (UD439), natomiast negatywnie oceniła projekt zmian dotyczących wskaźników jakości opieki zdrowotnej.
Do dalszych prac w zespołach skierowano także rozwiązania z zakresu polityki społecznej, w tym Program Bonu Senioralnego oraz zmiany wymagań lokalowych i sanitarnych dla żłobków i klubów dziecięcych. Pozytywne opinie otrzymały projekty dotyczące realizowania usług społecznych przez centra usług społecznych oraz ustawy o stażach.
Fot. MSWiA
Transport, infrastruktura i rozwój terytorialny
Komisja pozytywnie zaopiniowała projekt ustanowienia programu wieloletniego „Rozwój kolei metropolitalnej na obszarze aglomeracyjnym Trójmiasta”. Projekt zmian w ustawie o Rządowym Funduszu Rozwoju Dróg został natomiast skierowany do dalszych prac w Zespole ds. Infrastruktury, Urbanistyki i Transportu w zwykłym trybie.
Podczas posiedzenia przedstawiono również informacje o projektach wcześniej zaopiniowanych przez zespoły KWRiST. Wśród nich znalazła się propozycja podziału 339 569 069 zł rezerwy na drogi lokalne – gminne i powiatowe, projekty dotyczące finansowego wsparcia przedsięwzięć mieszkaniowych, przygotowania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz planu zrównoważonego rozwoju transportu zbiorowego, obejmującego przewozy międzywojewódzkie, międzynarodowe i wojewódzkie przewozy kolejowe.
Fot. MSWiA
Cyfryzacja, środowisko i pozostałe rozstrzygnięcia
Pozytywnie zaopiniowano projekt rozporządzenia w sprawie inwentaryzacji infrastruktury i usług telekomunikacyjnych, a także projekty dotyczące wynagrodzeń lekarzy weterynarii, postępowania w sprawach o wykroczenia oraz zmian w Prawie zamówień publicznych. Komisja przyjęła również pozytywne opinie do rozwiązań dotyczących zawodu technika usług leśnych, obliczania poziomu składowania odpadów i Drawieńskiego Parku Narodowego. Projekt odnoszący się do oceny terenu pod lokalizację obiektu jądrowego uzyskał opinię pozytywną z uwagami Związku Gmin Wiejskich RP.
Posiedzenie pokazało szeroki zakres spraw, w których decyzje administracji rządowej bezpośrednio wpływają na możliwości działania samorządów. W okresie przewodnictwa ZWRP szczególny nacisk będzie kładziony na rzetelne uzgadnianie projektów, odpowiednio wczesne przekazywanie materiałów oraz wzmacnianie współpracy strony rządowej i samorządowej. Następne posiedzenie plenarne KWRiST zaplanowano na 30 września 2026 roku.
Fot. MSWiA
