Oświęcim: na Cmentarzu Żydowskim odsłonięto odrestaurowany nagrobek Icchaka Izydora Hirscha – legionisty, patrioty i Żyda, który walczył o wolną Polskę.

Oświęcim: Odsłonięto odrestaurowany nagrobek legionisty Icchaka Izydora Hirscha

11 listopada 2025 roku, w dniu Narodowego Święta Niepodległości, na Cmentarzu Żydowskim w Oświęcimiu odbyła się uroczystość odsłonięcia odrestaurowanego nagrobka Icchaka Izydora Hirscha – polskiego legionisty, patrioty, Żyda i Polaka.

Wydarzenie zorganizowane przez Muzeum Żydowskie w Oświęcimiu upamiętniło postać młodego oświęcimianina, który służył w Legionach Polskich – formacji walczącej o niepodległość Polski w latach I wojny światowej.
Na jego nagrobku widnieją dwa wyjątkowe symbole – orzeł w koronie i Gwiazda Dawida – będące świadectwem polsko-żydowskiej tożsamości Hirscha.

Pamięć o bohaterze dwóch tożsamości

Podczas uroczystości dyrektor Muzeum, Tomasz Kuncewicz, podkreślił symboliczne znaczenie przywrócenia pamięci o Izydorze Hirschu:

„Odsłaniamy dziś nagrobek legionisty, patrioty, Żyda i Polaka. Przywracamy pamięć o człowieku, który swoim życiem potwierdził, iż polskość to nie kwestia pochodzenia, ale wyboru serca. Antysemityzm i wszelka nienawiść są antypolskością, bo obrażają pamięć tych, którzy walczyli za wolną Polskę.”

Dyrektor przypomniał również słowa Juliana Tuwima:

„Jestem Polakiem, bo mi się tak podoba. (…) Nie dzielę Polaków na rodowitych i nierodowitych – pozostawiam to rasistom, rodzimym i nierodzimym hitlerowcom.”

Goście i wspólna modlitwa

W uroczystości udział wzięli m.in.:
Sandra Heiskanen, Wicekonsulka Republiki Federalnej Niemiec w Krakowie,
Janusz Chwierut, Prezydent Miasta Oświęcimia,
Teresa Jankowska, Wicestarosta Powiatu Oświęcimskiego,
oraz Dorota Wiewióra, Przewodnicząca Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Bielsku-Białej.

Uroczystość zakończyła się modlitwą prowadzoną przez dra Sławomira Pastuszkę z Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Katowicach, symbolicznym złożeniem kamieni i kwiatów na grobie legionisty oraz spacerem po cmentarzu żydowskim, który poprowadził dr Artur Szyndler, kurator Muzeum Żydowskiego i współautor publikacji o tej nekropolii.

Wspólny wysiłek wielu instytucji

Projekt konserwacji i renowacji nagrobka został zrealizowany dzięki wsparciu finansowemu licznych instytucji i darczyńców, w tym:
Konsulatu Republiki Federalnej Niemiec w Krakowie, Miasta Oświęcim, Powiatu Oświęcimskiego, Fundacji Pamięci Ofiar Auschwitz-Birkenau, What Matters gGmbH, a także osób prywatnych i darczyńców społecznościowych z Polski i zagranicy.