2 godzin temu
Termin minął raz – pierwotnie wyznaczono go na 28 lutego 2025 roku. Potem rząd przesunął go na 30 czerwca 2025. Kiedy i tym razem okazało się, iż tysiące firm go nie dotrzymało, Sejm uchwalił kolejną ustawę i dał dodatkowy rok. Teraz ostateczna data to 30 czerwca 2026 roku – i tym razem nie ma żadnych sygnałów, iż termin zostanie przesunięty po raz trzeci.
Fot. Warszawa w Pigułce
Dlaczego w ogóle trzeba cokolwiek składać za 2024 rok
Mechanizm maksymalnej ceny energii elektrycznej dla firm działał w Polsce na podstawie ustawy z dnia 27 października 2022 r. o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców w latach 2023-2025 (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1622 z późn. zm.). W praktyce oznaczał on, iż małe i średnie firmy oraz rolnicy nie płacili za prąd według stawki rynkowej ani wynikającej z własnej umowy, ale po odgórnie ograniczonej cenie 693 zł/MWh. Przez cały czas trwania tego mechanizmu nikt od przedsiębiorców nie wymagał żadnych formalności – po prostu płacili mniej.
Sytuacja zmieniła się w listopadzie 2024 roku, kiedy znowelizowano wspomnianą ustawę. Okazało się wtedy, iż korzystanie z ceny maksymalnej w drugiej połowie 2024 roku stanowiło formę pomocy publicznej lub pomocy de minimis udzielanej przez państwo. Konkretnie: dla małych i średnich przedsiębiorstw było to wsparcie w formie pomocy de minimis lub pomocy de minimis w rolnictwie i rybołówstwie. Dla mikroprzedsiębiorstw – pomoc publiczna na podstawie art. 19c unijnego rozporządzenia 651/2014.
Każda pomoc publiczna i pomoc de minimis musi być udokumentowana – takie są wymogi unijne. Sprzedawca energii, który stosował wobec firmy obniżoną cenę, jest zobowiązany wykazać wartość udzielonej pomocy i sprawdzić, czy odbiorca nie przekroczył przysługujących mu limitów. Żeby to zrobić, potrzebuje informacji od samego przedsiębiorcy – dotyczących m.in. łącznej pomocy de minimis otrzymanej w ciągu ostatnich 3 lat. Stąd właśnie obowiązek złożenia dokumentu zwanego informacją o pomocy.
Kogo ten obowiązek dotyczy
Dokument muszą złożyć mikro, mali i średni przedsiębiorcy w rozumieniu prawa unijnego i polskiego, którzy w okresie od 1 lipca do 31 grudnia 2024 roku faktycznie rozliczali energię elektryczną według ceny maksymalnej 693 zł/MWh. Obowiązek dotyczy też producentów rolnych, dla których cena maksymalna stanowiła pomoc de minimis w rolnictwie.
Jeśli firma miała kilka umów z różnymi sprzedawcami albo zmieniała dostawcę w tym okresie, informację należy złożyć do każdego z nich z osobna – do tego sprzedawcy, z którym umowa obowiązywała w konkretnym miesiącu. Dokument składa się do podmiotu udzielającego pomocy, a nie do urzędu skarbowego czy innej instytucji państwowej.
Kto nie ma tego obowiązku: duże przedsiębiorstwa, które w tym samym czasie korzystały z ceny maksymalnej na innych zasadach, oraz podmioty, które w II półroczu 2024 roku w ogóle nie były objęte mechanizmem ceny 693 zł/MWh. Wątpliwości dotyczące własnego statusu warto wyjaśnić bezpośrednio ze sprzedawcą energii.
Trzy terminy, które już minęły – i jeden, który jeszcze obowiązuje
Historia tego obowiązku to seria przesunięć. Pierwotna data to 28 lutego 2025 roku – tyle czasu dawała nowelizacja uchwalona przez Sejm 27 listopada 2024 r. W grudniu 2024 roku rzecznik małych i średnich przedsiębiorców Agnieszka Majewska alarmowała, iż obowiązek ten nie był znany firmom w momencie, gdy zaczynały korzystać z ceny maksymalnej – bo wprowadzono go późniejszą ustawą, a świadomość wśród przedsiębiorców jest minimalna. Ministerstwo Klimatu i Środowiska przyznało rację i zaproponowało zmianę – termin przesunięto na 30 czerwca 2025 roku.
Kiedy i ten termin masowo ominęły tysiące firm, Sejm uchwalił kolejną zmianę. Ustawa z dnia 18 grudnia 2025 r. o zmianie ustaw w celu ulepszenia mechanizmów wsparcia odbiorców energii elektrycznej i ciepła (Dz.U. z 2026 r. poz. 32) przedłużyła termin do 30 czerwca 2026 roku. Prezydent Karol Nawrocki podpisał ją 9 stycznia 2026 r., a przepisy weszły w życie 14 stycznia 2026 roku.
Co istotne: jeżeli ktoś złożył już informację o pomocy wcześniej – nieważne, czy przed 30 czerwca 2025 roku, czy po tym terminie – nie musi tego robić ponownie. Chyba iż dokument zawierał błędy – w takim wypadku sprzedawca powinien wysłać wezwanie do korekty.
Co się stanie, gdy dokument nie trafi do sprzedawcy przed końcem czerwca
Konsekwencje są konkretne i finansowe. Brak informacji o pomocy do 30 czerwca 2026 roku oznacza, iż sprzedawca energii skoryguje rozliczenia za cały okres od 1 lipca do 31 grudnia 2024 roku – zamiast ceny maksymalnej 693 zł/MWh zastosuje ceny wynikające z indywidualnej umowy zawartej z tym przedsiębiorcą. Do kwoty wynikającej z korekty doliczone zostaną odsetki ustawowe. Im dłużej trwało korzystanie z preferencyjnej stawki i im wyższe było zużycie prądu, tym wyższa potencjalna dopłata.
Korekta nastąpi też wtedy, gdy przedsiębiorca złoży dokument w terminie, ale wyniknie z niego, iż firma nie spełniała warunków do korzystania z pomocy publicznej lub de minimis – na przykład dlatego, iż wcześniej otrzymała już inną pomoc de minimis i przekroczyła dopuszczalny pułap łącznej pomocy. W takim wypadku sprzedawca wezwie do zwrotu różnicy.
Jeśli dokument zostanie złożony w terminie, ale zawiera błędy formalne lub rachunkowe, sprzedawca wyśle wezwanie do poprawki i wyznaczy termin na korektę. Informacja o pomocy poprawiona we wskazanym terminie wywołuje skutki od dnia jej pierwotnego złożenia – data złożenia w terminie jest zachowana.
Jak i gdzie złożyć informację o pomocy
Wzór dokumentu dostępny jest na stronie internetowej Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz bezpośrednio u poszczególnych sprzedawców energii elektrycznej, którzy udostępniają własne formularze elektroniczne. Dokument można przekazać na 3 sposoby:
Pierwsza opcja to formularz elektroniczny udostępniony przez sprzedawcę energii – najszybsza i najwygodniejsza ścieżka, dostępna zwykle przez panel klienta lub stronę internetową. Wymaga podpisu kwalifikowanego, podpisu zaufanego (Profil Zaufany) lub podpisu osobistego (e-Dowód). Druga opcja to wysyłka na adres sprzedawcy – dokument w wersji elektronicznej opatrzony podpisem, wysłany e-mailem lub przez dedykowany portal. Trzecia opcja to wizyta osobista w punkcie obsługi klienta sprzedawcy energii z podpisanym dokumentem w wersji papierowej. Przy wysyłce pocztą decyduje data nadania przesyłki, nie data dostarczenia.
Dokument musi podpisać właściciel firmy lub osoba upoważniona do reprezentowania przedsiębiorcy. Składając informację, przedsiębiorca potwierdza m.in. kwotę łącznej pomocy de minimis otrzymanej w ciągu 3 lat oraz iż spełniał warunki korzystania ze wsparcia. Informacja składana jest pod rygorem odpowiedzialności karnej – warto upewnić się, iż podane dane są prawidłowe.
Co zrobić, zanim upłynie termin
Priorytetem jest sprawdzenie, czy dokument nie został już złożony. Część przedsiębiorców mogła to zrobić w 2025 roku i po prostu nie pamięta. Warto zajrzeć do archiwum wysłanych dokumentów, skrzynki mailowej albo skontaktować się ze sprzedawcą i zapytać, czy informacja figuruje w systemie.
Jeżeli dokumentu nie ma – nie warto czekać do ostatnich dni czerwca. Serwisy internetowe największych sprzedawców energii w Polsce były przeciążone przed poprzednimi terminami, co utrudniało wysyłkę. Złożenie informacji wcześniej eliminuje ryzyko problemów technicznych w ostatniej chwili. Formularz dostępny jest na stronie gov.pl/klimat w sekcji dotyczącej cen energii elektrycznej oraz na stronach poszczególnych dostawców.
Jeśli w firmie doszło do zmiany sprzedawcy energii w połowie 2024 roku, trzeba ustalić, który sprzedawca stosował cenę maksymalną i za który okres. Informację składa się do tego podmiotu, z którym umowa obowiązywała w czasie korzystania z preferencji – nie do obecnego sprzedawcy, jeżeli ten jest inny. W razie wątpliwości – szczególnie gdy firma ma kilka liczników lub prowadzi działalność pod kilkoma adresami – bezpieczniej skonsultować się z księgową lub doradcą podatkowym przed złożeniem dokumentu, niż poprawiać błędy po wezwaniu sprzedawcy.